Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (NASA) Rusya bölümünde kötüleşen hava sızıntısı üzerine harekete geçen Amerika Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi, beş mürettebata acil tahliyeye hazırlanmaları ve uzay araçlarına geçmeleri talimatını verdi.
RUSYA MODÜLÜNDEKİ SIZINTI ACİL DURUM PROSEDÜRLERİNİ DEVREYE SOKTU
Uluslararası Uzay İstasyonu’nun Rusya Federal Uzay Ajansı kontrolündeki Zvezda servis modülünde meydana gelen hava kaçağının giderek kötüleştiği tespit edildi. Amerika Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi, bu gelişme üzerine istasyonda bulunan dört astronot ve bir kozmonotun güvenlik tedbiri olarak istasyona kenetli vaziyette bekleyen SpaceX üretimi Crew Dragon uzay aracına geçmelerini istedi. Mürettebattan ayrıca ani bir tahliye senaryosuna hazırlık amacıyla uzay giysilerini giymeleri ve her an ayrılışa hazır pozisyonda beklemeleri talep edildi. Yaşanan bu teknik kriz, dünya genelindeki uzay kontrol merkezleri tarafından yakından izlenmeye başlandı.
ONARIM YÖNTEMİNDEKİ ANLAŞMAZLIK KAPSÜLE TAHLİYEYİ GETİRDİ
Hava sızıntısının boyutuna ilişkin bilgilendirmede bulunan ismi açıklanmayan üst düzey bir NASA yetkilisi, değerlendirmesinde bulundu: Son aylarda nispeten küçük ve stabil seviyelerde seyreden hava kaçağının ani bir ivmeyle yükseldiği gözlemlenmiştir. Tahliye prosedürlerine dahil edilmeyen Rus kozmonotlar Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev, sızıntının kaynağı olduğunu düşündükleri çatlak alanına ulaşabilmek amacıyla ilgili bölmeyi testereyle açma çalışması başlatmıştır. Sözlerini şöyle sürdürdü: Amerika Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi mühendisleri ile yönetim birimleri, istasyon yapısına fiziksel olarak müdahale içeren bu riskli onarım yöntemine kesin bir dille karşı çıkmıştır. Ortaya çıkan bu operasyonel anlaşmazlık ve yapısal risk nedeniyle Houston'daki görev kontrol merkezi, istasyondaki güvenli bölge prosedürlerini resmi olarak yürürlüğe koymuştur.
ROSCOSMOS SIZDIRMAZLIK ÇALIŞMALARININ DETAYLARINI PAYLAŞTI
Yaşanan teknik aksaklığın ardından Rusya Federal Uzay Ajansı da yürütülen onarım ve tespit faaliyetlerine ilişkin kurumsal bir bilgilendirme yaptı. Roscosmos tarafından kamuoyuyla paylaşılan resmi açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Rus kozmonotlar, istasyonun ana bileşenlerinden biri olan Zvezda servis modülünün diğer bölümlerle entegrasyonunu ve geçişini sağlayan bağlantı tünelinde detaylı teknik incelemeler gerçekleştirmiştir. Yürütülen bu taramalar esnasında iki ayrı noktada potansiyel hava sızıntısı tespit edilmiş olup, belirlenen ilk sızıntı alanı iki bileşenli özel sızdırmazlık malzemesi olan Germetall-1 ile kaplanarak kontrol altına alınmıştır. İkinci kaçak noktasının tamamen kapatılmasına yönelik kimyasal ve mekanik hazırlık çalışmaları ise teknik ekiplerin koordinasyonunda sürdürülmektedir."
İSTASYON YİRMİ YEDİ YILLIK TARİHİNDE İLK KEZ BOŞALTILMA RİSKİYLE KARŞILAŞTI
Astronot ve kozmonotların uzay boşluğunda yaşayıp bilimsel araştırmalar yürüttüğü uluslararası bir laboratuvar olarak hizmet veren istasyonun iki ana işletmecisi olan NASA ve Roscosmos, aylardır Zvezda modülündeki sızıntıların kök nedeni ve kalıcı çözüm metotları üzerinde müzakereler yürütüyordu. Yaklaşık bir futbol sahası büyüklüğündeki yörünge üssünün 27 yıllık operasyonel tarihi boyunca, mürettebatın istasyonu tamamen terk etmesini gerektiren bir tahliye durumu hiçbir zaman yaşanmadı. İstasyonda nadiren uygulanan güvenli bölge ve sığınma prosedürü, geçmiş yıllarda genellikle istasyona çarpma riski barındıran uzay çöplerinin yaklaşması veya ani hava kaçağı oranlarındaki beklenmeyen değişimler sırasında geçici tedbir olarak aktifleştirilmişti.
YÖRÜNGE ÜSSÜNDE İKİ FARKLI GÖREVDEN YEDİ MÜRETTEBAT GÖREV YAPIYOR
Uluslararası Uzay İstasyonu bünyesinde halihazırda iki farklı uzay görevi kapsamında toplam yedi kişilik bir astronot ve kozmonot kadrosu bulunuyor. Geçtiğimiz şubat ayında istasyona ulaşan Crew-12 ekibinde Amerika Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi astronotları Jessica Meir ve Jack Hathaway, Avrupa Uzay Ajansı astronotu Sophie Adenot ile Rusya Federal Uzay Ajansı kozmonotu Andrey Fedyaev yer alıyor. Geçtiğimiz yılın kasım ayında istasyona intikal eden diğer operasyonel ekip ise Amerikalı astronot Christopher Williams ile onarım çalışmalarını yürüten Rus kozmonotlar Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev'den oluşuyor. Güvenli bölge talimatı alan beş mürettebatın kapsüldeki bekleyişi sürerken, iki kurum arasındaki ortak kriz yönetimi devam ediyor. (AA)
