Irak Başbakanı Ali Zeydi, göreve geldikten sonraki ilk yurt dışı ziyareti kapsamında, 13 Temmuz’da geniş bir heyetle Washington’a gitti. 18 Temmuz’a kadar sürecek programda Beyaz Saray, Pentagon, Hazine Bakanlığı ile petrol ve enerji şirketlerinin yöneticileriyle yapılacak görüşmeler bulunuyor. Bağdat yönetimi ziyaretin hedefini yatırım çekmek, altyapı projelerini hızlandırmak ve enerji işbirliğini büyütmek olarak açıkladı.
Ancak Washington temasları yalnızca ekonomiyle sınırlı değil. ABD, Irak’taki askerî varlığını azaltırken petrol, enerji ve finans alanlarındaki etkisini genişletmek istiyor. Bu yeni ilişkinin güvenlik ayağında ise İran’a yakın silahlı yapıların tasfiyesi bulunuyor.
ZEYDİ TARİH AÇIKLADI
Zeydi, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da yaptığı görüşmede, Amerikan askerlerinin 30 Eylül’de Irak’tan ayrılacağını söyledi. Bunun karşılığında Amerikan şirketlerinin Irak pazarına gireceğini belirten Zeydi, ziyaretini “ekonomik ortaklığın ilanı” olarak tanımladı.
Trump da Irak’ta artık Amerikan askerlerine ihtiyaç bulunmadığını söyledi. Amerikan petrol şirketlerinin ülkeye girmeye hazırlandığını belirten Trump, Irak ile büyük enerji anlaşmaları yapılacağını açıkladı.
Görüşmede Irak’ın yeniden inşası da gündeme geldi. Zeydi, DEAŞ’a karşı yürütülen savaşın ülkesine 400 milyar dolardan fazla zarar verdiğini söyledi. Irak’ın OPEC’in kurucu üyelerinden biri olduğunu hatırlatarak daha adil üretim kotası talep etti.
FİNANS DÜZENİ İLE SÖMÜRMEYE DEVAM
Trump’ın 2003 işgaline ilişkin sözleri de dikkat çekti. “Yanlış ülkeye saldırdılar ve büyük hasara yol açtılar.” diyen Trump, askerî işgali eleştirdi. Ancak Washington’un sunduğu yeni model, doğrudan askerî varlığın yerini petrol şirketleri, yatırımlar ve finans bağlarıyla kurulan yeni bir nüfuz düzeninin alacağını gösteriyor.
PENTAGON ŞARTI KOYDU
Beyaz Saray görüşmesinin ardından Zeydi, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile Pentagon’da bir araya geldi. Hegseth, iki ülke arasındaki ortaklığın derinleşmesi için Irak’ın İran yanlısı milisleri silahsızlandırması gerektiğini söyledi.
ABD Savunma Bakanı, söz konusu grupları bu bahar Amerikan personeline yönelik 600’den fazla saldırının sorumlusu olmakla suçladı. “Güvenli bir Irak, güçlü ticari ve savunma işbirliğine kapı açar.” ifadelerini kullandı. Böylece Washington, Amerikan yatırımları ile silahlı yapıların tasfiyesini aynı paketin iki parçası haline getirdi.
30 EYLÜL TAKVİMİ
Zeydi de devlet dışında hiçbir silahlı yapının varlığına izin verilmeyeceğini ilan etti. Silahlı grupların belirli koşulların ürünü olduğunu söyleyen Irak Başbakanı, “Bunlar ihtiyaçtır, meslek değildir.” dedi. Zeydi, 30 Eylül’den sonra devlet kurumları dışında hiçbir tarafın silah taşıyamayacağını vurguladı.
Bu tarih, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’taki görevinin sona ermesiyle aynı döneme denk geliyor. Irak yönetimi süreci devlet otoritesini güçlendirme adımı olarak sunuyor. Washington ise ekonomik ortaklığı İran’a yakın güçlerin etkisizleştirilmesine bağlıyor.
