Avrupa Birliği, Rus gazına yönelik yasakların yürürlüğe girmesine aylar kala, 2026'nın ilk yarısında Rusya'nın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz projelerinden Yamal LNG'den rekor seviyede ithalat yaptı.
Kpler verilerine göre Rus enerji şirketi Novatek'in kontrolündeki tesisten AB ülkelerine gerçekleştirilen sevkiyat, yılın ilk altı ayında 9,89 milyon tona ulaştı. Bu miktar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 artarken, Yamal LNG'nin üretiminin neredeyse tamamı Avrupa'ya yöneldi.
Avrupa'nın faturası 6 milyar Euro'ya yaklaşmış olabilir
Urgewald'ın tahminlerine göre Avrupa ülkelerinin söz konusu sevkiyatlar için 6 milyar Euro'ya kadar ödeme yapmış olabileceği değerlendiriliyor.
Yamal LNG'nin Avrupa'daki en büyük alıcıları Fransa, Belçika ve İspanya oldu. Kpler verileri, 2026'nın ilk yarısında Fransa'nın 3,6 milyon ton, Belçika'nın 2,9 milyon ton, İspanya'nın ise 2,7 milyon ton LNG ithal ettiğini ortaya koydu.
Uzun vadeli sözleşmelere yasak 2027'de devreye girecek
AB kuralları, Rus LNG'sinin kısa vadeli sözleşmeler kapsamında satın alınmasına izin vermiyor. Bu nedenle Avrupa limanlarına ulaşan her Yamal LNG kargosunun uzun vadeli bir anlaşma kapsamında satıldığının, ithalatçı ülkenin gümrük makamlarınca doğrulanması gerekiyor.
Rusya'dan uzun vadeli LNG ithalatını hedef alan AB yasağı, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Boru hatları üzerinden yapılan Rus gazı ithalatının da aynı yılın ilerleyen dönemlerinde yasaklanması planlanıyor.
Asya'ya sevkiyat yüzde 74 düştü
Rusya'nın Arktik bölgesinde faaliyet gösteren Yamal LNG, sınırlı sayıdaki özel Arc7 buz sınıfı tankere bağımlı bulunuyor. Avrupa limanlarına yapılan daha kısa seferler, gemilerin tesise hızlı dönmesine imkân sağladığı için ihracat kapasitesi açısından avantaj yaratıyor.
Kuzey Deniz Rotası üzerinden Asya'ya yapılan sevkiyatlar ise daha uzun ve riskli kabul ediliyor. Yılın ilk yarısında Avrupa'ya gönderilen LNG miktarı artarken, Asya'ya yapılan sevkiyat yüzde 74 azalarak 510 bin tonun biraz üzerinde kaldı.
Avrupa tersanelerine bağımlılık sürüyor
Yamal LNG'nin üretimini taşıyan buz sınıfı tankerler, bakım ve onarım için Avrupa'daki tersaneleri kullanmaya devam ediyor. Bu gemiler arasında Fransa'nın Brest kentindeki Damen tersanesi ile Danimarka'daki Fayard tesislerine gidenler de bulunuyor.
2017'de faaliyete geçen Yamal LNG, yıllık 17,4 milyon tonluk tasarım kapasitesiyle Rusya'nın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz üreticisi konumunda yer alıyor. Projede Novatek'in yanı sıra Fransa merkezli TotalEnergies ile Çinli CNPC de pay sahibi.
