Axios'un iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD ile İran arasındaki savaşı sonlandıracak tarihi mutabakat metni beklenenden önce yürürlüğe girdi. Normal şartlarda cuma günü İsviçre'de atılması beklenen imzaların, tarafların uzlaşmasıyla elektronik ortama taşındığı ve sürecin hızlandırıldığı açıklandı.
TAKVİM NEDEN ÖNE ÇEKİLDİ?
Arabulucu bir ülkeden diplomatik kaynaklar ve sürece yakın çevreler, imza takviminin öne çekilmesinin arkasında jeopolitik gerekçeler olduğunu belirtti. Kaynaklar, her iki tarafın da Hürmüz Boğazı'nın bir an önce ticari gemi trafiğine açılması konusunda hemfikir olduğunu ve bu nedenle cuma gününü beklemeden süreci hızlandırma kararı aldıklarını ifade etti.
BEYAZ SARAY ÜZERİNDEKİ 'METNİ AÇIKLA' BASKISI
Sürecin öne çekilmesinde bir diğer etkenin ise Beyaz Saray üzerinde metnin içeriğini kamuoyuyla paylaşması yönünde oluşan siyasi baskı olabileceği belirtildi. Ancak konuya yakın bir kaynak, metnin resmi imzalardan önce yayınlanmamasını İran tarafının talep ettiğini iddia ederek, Beyaz Saray'ın iç siyasi baskılara göre hareket ettiği yönündeki iddiaları reddetti.
Günlerdir süren belirsizliğin ardından üst düzey bir hükümet yetkilisi, çarşamba günü düzenlediği telekonferansta mutabakat metnini gazetecilere okumuştu. İran Dışişleri Bakanlığı da iki ülke devlet başkanının metni elektronik olarak imzalaması konusunda mutabık kalındığını doğrulamıştı.
CUMA GÜNÜ İSVİÇRE'DE NÜKLEER MASASI KURULACAK
Elektronik imzalarla yürürlüğe giren mutabakata rağmen, iki ülkenin üst düzey heyetleri cuma günü İsviçre'de bir araya gelecek.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlığındaki heyetlerin, daha önceden planlandığı şekilde İsviçre'deki zirveye katılacakları bildirildi. Bu toplantıda, İran'ın nükleer programına yönelik kapsamlı müzakerelerin başlatılmasının ele alınması bekleniyor.
İMZA SÜRECİNDE 'İKİNCİ ONAY' GİZEMİ
Anlaşmanın imza sürecine dair diplomatik koridorlarda çelişkili açıklamalar da dikkat çekiyor. Üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, gazetecilere yaptığı açıklamada, anlaşmanın ilk olarak pazar günü Trump, Vance ve Kalibaf tarafından elektronik olarak imzalandığını iddia etti.
Buna karşın diplomatik bir kaynak, pazar günü böyle bir imzanın atılmadığını öne sürdü. Sürece yakın bir başka kaynak ise pazar günkü imzanın doğru olduğunu, çarşamba günü atılan imzanın ise bir "ikinci onay" niteliği taşıdığını iddia etti. İki kez imza atılmasına neden ihtiyaç duyulduğu ise henüz netlik kazanmadı.
Son olarak, ABD Başkanı Donald Trump'ın çarşamba günü gerçekleşen nihai imzayı, Fransa'da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile birlikte katıldığı bir akşam yemeği sırasında attığı bilgisi paylaşıldı.
