HABER MERKEZİ
Hakkını arayan maden emekçisi cop ve ablukayla karşı karşıya bırakılırken patronlara kıyak gecikmedi.
Yurdun her yanında sokağa dökülen maden işçilerinin haklarını görmezden gelen Saray, patronlara teşvikleri şişirdi. "Yeraltı maden işletmelerinde meydana gelen maliyet artışlarının karşılanması amacıyla" destek tutarları AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı kararla artırıldı.
Karar, 1 Ocak’tan geçerli olacak. Karar dün yürürlüğe girdi. Buna göre, yeraltı kömür işletmeciliğine başlanılarak hazırlık faaliyetinde bulunulan işletmelerde destek katsayısı değişirken işletmecilik faaliyetlerinde üretim miktarına göre destek katsayısı da artacak. İlgili madde kapsamında 2026-2028 dönemi için yeraltında çalışan işçi başına işverene verilecek destek tutarları da yüzde 50’ye çıkarıldı. Yeraltı kömür işletmeciliğine yeni başlayan işletmelerde destek ödemesine esas tutarın tamamı ödenecek.
VERGİ, İŞÇİ, TOPRAK BEDAVA
Patronların gasp ettiği maaşlara kamu kaynağından devlet teşviki verilirken maden sektörü halihazırda ülkenin öncelikli teşvik verilen sektörü. Maden yatırım teşvik belgesi alan işletmeler makineler için yüzde 20’lik KDV’den muaf tutulurken ithal malzemeler için de yüzde 0 gümrük vergisine tabi. Maden patronları için yatırıma katkı oranı yüzde 30, vergi indirim oranı yüzde 60 olarak uygulanırken Kurumlar Vergisi de indirimli. Maden patronun faaliyet bölgesine göre değişen şekilde 1 ila 12 yıl arasında sürelerle, istihdam edilen emekçinin Sigorta Primi İşveren Hissesi devlet tarafından karşılanıyor. Kredilerde faiz yükünü de patronlar için devlet sırtlıyor. Üstelik, patron teşvikle yatırım yaparken bölgede uygun hazine arazisi bulunması durumunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aracılığıyla arazi tahsisiyle ödüllendiriliyor.
***
YERİN 1200 METRE ALTINA KİLİTLENDİLER
Edirne’de haklarını alamadıkları için başlattıkları direnişte 25’inci günü geride bırakan Özşen Madencilik işçileri, dün kendilerini yerin 1200 metre altına kapatarak açlık grevine başladı. Madencilerle iletişim hattı patron tarafından kesilerek saatlerce kullanılamadı. Bağımsız Maden İş Sendikası, "Haklarımız verilinceye kadar çıkmıyoruz" açıklaması yaptı. Ocakta kendini kilitleyen ve açlık grevindeki madencilerle kontrol merkezi üzerinden düzenli iletişimlerinin kesildiğini söyleyen sendika, kontrol merkezinin patron tarafından devre dışı bırakıldığını duyurdu. "Madencilerden haber alamıyoruz" diyen Bağımsız Maden İş sendikası, "Arkadaşlarımızın başına gelecek her şeyden Kiremitçiler Grup sorumludur. Tüm kamuoyunu ocak önüne çağırıyoruz" ifadelerini kullandı. İçerideki madencilerin sağlık durumuna dair de bilgi alınamadığı ifade edildi. İşçiler yeraltındayken yerüstündeki eylem de madenci ailelerinin desteğiyle devam etti. Yeraltında konuşan işçiler ise şunları söyledi: “Bugün direnişimizin 25. günündeyiz. 24 gündür yer üstünde sesimizi duyurmak için her yola başvurduk. Hiçbir şekilde, hiçbir yerden anlaşma ya da herhangi bir gelişme olmadı. Biz bugün itibarıyla yer altında arkadaşlarla beraber açlık grevine başladık. Hiç kimse bizi dışarı çıkarmak için çabalamasın, biz bu davamızda kararlıyız. Ya öleceğiz ya da haklarımızı alacağız. Haklarımız verilinceye kadar çıkmıyoruz.”
***
GİRESUNLU MADENCİ DE AYAĞA KALKTI
Giresun’un Şebinkarahisar ilçesinde faaliyet gösteren, Yıldızlar SSS Holding bünyesindeki Nesko Maden şirketinde çalışan işçiler, mart ayından bu yana maaşlarını alamadıkları gerekçesiyle eylem yaptı.
Yaşadıklarını anlatan işçiler yaklaşık 200 işçinin maaşlarını alamadığını belirtirken, kiralarını ödeyemediklerini, markete, bakkala, fırına ve esnafa borçlandıklarını söyledi. Şebinkarahisar Nesko Maden İşletmesi’nde bir işçi, çalışanların geçim kriziyle karşı karşıya kaldığını belirterek şöyle konuştu: “Biz hâlâ mart ayının maaşını alamadık. Ocak maaşı da zam yetiştirilemediği gerekçesiyle eksik ödendi. Her ay maaşıyla zar zor geçinen insanlar mart ayının maaşını alamamış durumda. Burada olmayan arkadaşlarımız kimi yevmiyede. Ortada çok büyük bir mağduriyet var.”
İşçilerden biri, eylem sürecinde zaman zaman işlerini kaybetmekle tehdit edildiklerini anlattı: “Liste istendi, Ankara’ya isim gönderilecek’ denildiği zamanlar oldu. Ama sürekli mağdur edilen işçi sınıfı.”
Kira ve temel ihtiyaçlarını karşılayamayan işçilerin üçüncü kişilere de borçlu hale geldiğini söyleyen işçi, yaşadıkları tabloyu şöyle özetledi: “Ev sahipleri artık ‘evimden çıkın’ demeye başladı. Markete, bakkala, fırına, elektrikçiye borcumuz var. Birbirimizden borç istiyoruz ama kimsede yok. Geldiğimiz noktada işçi hem çalışıyor hem eziliyor. Yeni haklar için mücadele etmeyi bıraktık; artık sadece çalıştığımız parayı istiyoruz.”
YAYLAYI, MERAYI DA BİTİRDİ
İşçi, işletmenin bulunduğu Uğurca Köyü ve çevresinde yurttaşların da yıllardır maden faaliyetlerinin etkilerini yaşadığını belirterek şöyle konuştu: “Burası bizim köyümüz, bizim işyerimiz dedik. Elimizi değil, gövdemizi taşın altına koyduk. Yazın tozunu, kışın çamurunu çektik. Yollarımız zaten kötü durumda. Meralarımız elden çıktı. Köyümüzde hayvan bile yetiştiremez hale geldik. Yaylamıza bile tozdan, pislikten gidemiyoruz. Buna rağmen bize sahip çıkılmadı.” Mart ayından bu yana üçüncü maaşın da biriktiğini, ayın 21’i itibarıyla dördüncü maaşa girileceğini belirten işçi, “Ramazan ayını böyle geçirdik, Kurban Bayramı’nı böyle geçirdik. Bu adamların bayramı, seyranı yok mu? Biz yetkililere sesleniyoruz; artık buna bir dur denilsin. Ödenmediği takdirde bizim de tek çaremiz kalıyor; biz de Doruk Madencilik’teki arkadaşlarımız gibi Ankara’ya yürüyeceğiz. Bu süreci Ankara’ya taşımak istiyoruz. Biz çalıştığımızın karşılığını istiyoruz. Çoluğumuzun çocuğumuzun rızkı için mücadele ediyoruz. Artık sesimizi duyun.”
