Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Türkiye ziyareti öncesinde CNN TÜRK'e özel açıklamalarda bulundu. NATO Zirvesi, Türkiye-Arnavutluk ilişkileri, Balkanlar’daki barış süreci, savunma sanayii iş birliği ve turizm projeleri hakkında değerlendirmelerde bulunan Rama, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkilerinin "kardeşçe" olduğunu söyledi.
Avrupa, Orta Doğu, Akdeniz ve Karadeniz havzalarının kesişim noktasında bulunan Balkanlar, Türkiye açısından stratejik öneme sahip bölgeler arasında yer alıyor. Bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanmasında önemli aktörlerden biri olan Arnavutluk’un Başbakanı Edi Rama, Türkiye ziyaretinin ardından CNN TÜRK’ün konuğu oldu.
EDİ RAMA’DAN NATO ZİRVESİ DEĞERLENDİRMESİ: "GÜÇLÜ BİR ASKERİ YAPI ORTAYA KONULDU"
Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen tarihi NATO Zirvesi’ni değerlendiren Edi Rama, zirvede tek bir kararın öne çıkarılmasının zor olduğunu söyledi.
Rama, NATO’nun Avrupa kanadının güçlü bir askeri yapı oluşturduğunun ve tehditlere karşı ortak hareket etme kararlılığının zirvede bir kez daha ortaya konulduğunu belirtti:
"Tek bir en önemli karar olduğunu düşünmüyorum. Ancak genel olarak zirve, NATO’nun Avrupa kanadının çok güçlü bir askeri yapı inşa ettiğinin ve tehditlere ile meydan okumalara ordularını modernize ederek ve kendi güçlerini birleştirerek karşılık verme konusunda kararlı olduğunun teyidiydi."
TÜRKİYE’NİN NATO ZİRVESİ ORGANİZASYONUNA TAM NOT
Arnavutluk Başbakanı, Türkiye’nin NATO Zirvesi’ne ev sahipliği yapmasını da değerlendirdi. Organizasyonun başarılı olduğunu belirten Rama, Türkiye’nin misafirperverliğinin ve güçlü duruşunun dikkat çektiğini söyledi.
Türkiye’nin ev sahipliğine 10 üzerinden puan vermesi istenen Rama, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Herkes organizasyondan, misafirperverliğin tüm unsurlarından ve bütün bunların aynı zamanda ortaya koyduğu güçten son derece etkilendi."
"ZİRVE ÖNCESİNDE BÜYÜK ÖLÇÜDE ANLAŞMAYA VARILMIŞTI"
NATO Zirvesi sonuç bildirisi üzerinde uzlaşmanın zor olup olmadığı sorusunu yanıtlayan Edi Rama, asıl sürecin hazırlık aşamasında yaşandığını ifade etti.
Rama, zirve sırasında liderler arasında büyük görüş ayrılıkları yaşanmadığını belirterek, "Buraya geldiğimizde her şey üzerinde anlaşmaya varılmıştı" dedi.
Arnavutluk Başbakanı açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Belki hazırlık aşaması daha karmaşık geçmiş olabilir ama burada herkes aynı çizgideydi. Tartışma diyebileceğimiz çok fazla bir şey yaşanmadı."
ERDOĞAN-TRUMP İLİŞKİSİ İÇİN DİKKAT ÇEKEN SÖZLER
Edi Rama, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Zirvesi’ndeki rollerini de değerlendirdi. İki lider arasında özel bir bağ bulunduğunu belirten Rama, Trump’ın Erdoğan’a yönelik saygısını birçok kez dile getirdiğini söyledi.
Rama, "İkisi arasında çok özel bir bağ olduğu çok açık. Başkan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a olan saygısını birden fazla kez vurguladı ve onun hakkında son derece nazik sözler sarfetti" ifadelerini kullandı.
"ERDOĞAN ÇOK YAKIN BİR DOST VE HARİKA BİR ORTAK"
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilişkilerinin nasıl olduğu sorusuna yanıt veren Arnavutluk Başbakanı, iki ülke arasındaki bağın güçlü olduğunu söyledi.
Rama, Erdoğan ile ilişkisini "kardeşçe" olarak tanımlarken, Türkiye ile Arnavutluk arasındaki stratejik ortaklığın gelişmesinde Erdoğan’ın önemli rol oynadığını belirtti:
"İlişkimiz kardeşçe. Kendisi çok ama çok yakın bir dost. Harika bir ortak ve en önemlisi de ikili ilişkilerimizin derinleşmesi ve gerçekten stratejik bir nitelik kazanması için büyük çaba gösterdi."
ARNAVUTLUK NATO ZİRVESİ’NE EV SAHİPLİĞİ YAPACAK MI?
NATO’nun gelecek zirvesine Arnavutluk’un ev sahipliği yapacağı iddiaları da Edi Rama’ya soruldu. Geçtiğimiz yılki Lahey Zirvesi sonuç bildirisinde Türkiye ve Arnavutluk’un gelecekteki zirveler için adı geçen ülkeler arasında yer aldığını hatırlatan Rama, konunun net olduğunu söyledi.
Rama, gelecek NATO Zirvesi’nin Arnavutluk’ta yapılacağını belirterek, bildiride yer almamasının nedeninin takvim görüşmeleri olduğunu ifade etti:
"Genel Sekreter de basın toplantısında bir sonraki zirvenin Arnavutluk’ta yapılacağını söyledi. Bunun bildiride yer almamasının tek nedeni, taraflar arasında hâlâ devam eden bir takvim görüşmesi olması."
EDİ RAMA’NIN BEYAZ SPOR AYAKKABI AÇIKLAMASI
Zirvede beyaz spor ayakkabılarıyla dikkat çeken Edi Rama, tarzıyla ilgili soruya da esprili bir yanıt verdi.
Rama, Türkiye’de de spor ayakkabı tercih edildiğinin kendisine söylendiğini ve bu nedenle klasik ayakkabı yerine rahat olan seçeneği tercih ettiğini söyledi:
"Genel olarak spor ayakkabılar çok ama çok rahat. Klasik ayakkabılar ise çok daha az rahat. Ama bazen ikisine de ihtiyaç duyuyorsunuz."
TÜRKİYE-ARNAVUTLUK İLİŞKİLERİ VE SAVUNMA SANAYİİ MESAJI
Türkiye ile Arnavutluk arasındaki stratejik ortaklığı değerlendiren Edi Rama, ekonomik ve askeri iş birliğinin daha da gelişebileceğini söyledi.
Ticaret hacminin artırılması gerektiğini belirten Rama, savunma sanayii alanında Türk şirketleriyle iş birliklerine açık olduklarını ifade etti:
"Askerî alanda ise çok iyi bir iş birliğimiz var. Elbette daha fazla Türk şirketinin gelip ürünlerini bizimle birlikte geliştirmesini memnuniyetle karşılarız."
BALKAN BARIŞ PLATFORMU MESAJI
Balkanlar’daki istikrar sürecine de değinen Edi Rama, Türkiye’nin bölgedeki rolünün önemli olduğunu söyledi. Türkiye’nin geçen yıl başlattığı Balkan Barış Platformu hakkında konuşan Rama, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bölgeyle yakından ilgilendiğini belirtti. Rama, platform kapsamında liderlerin bir araya gelmesi konusunda kararın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bağlı olduğunu ifade etti.
ARNAVUTLUK’TAKİ TURİZM PROJESİ TARTIŞMASI
Arnavutluk’un turizmde yükselen destinasyonlardan biri haline geldiğini belirten Edi Rama, Zvernik bölgesinde planlanan turizm projesine yönelik eleştirileri de değerlendirdi. Çevre konusunda yapılan eleştirileri önemsediklerini söyleyen Rama, ancak henüz ortada tamamlanmış bir proje olmadığını ifade etti.
Rama, tartışmaların şu aşamada daha çok ideolojik bir boyut taşıdığını belirterek şunları söyledi:
"Eleştirenleri her zaman hoş karşılarız çünkü özgür bir toplumuz. Ama küçük bir sorun var: Ortada eleştirilecek bir proje henüz yok. Çünkü proje hâlâ hazırlanıyor."
JARED KUSHNER VE TRUMP AİLESİ BAĞLANTISI İDDİALARI
Projenin ABD Başkanı Donald Trump’ın ailesiyle bağlantılı olduğu yönündeki iddialara da yanıt veren Rama, sürecin kamuoyunda siyasi tartışmaya dönüştüğünü söyledi. Jared Kushner’ın sürece dahil olmasının tartışmayı küresel ölçekte görünür hale getirdiğini belirten Rama, kararların teknik uzmanlıkla alınması gerektiğini vurguladı.
Rama, çevre ile ekonomik kalkınma arasındaki dengenin şehir plancıları, çevre mühendisleri ve diğer uzmanların çalışmalarıyla kurulacağını ifade etti:
"Bu tür teknik ayrıntılar söz konusu olduğunda karar halkın anlık değerlendirmesine bırakılamaz. Ama ortada somut bir proje olduğunda halkın değerlendirmesi elbette çok önemli olacaktır."
