Cáceres'ten koordine edilen bir araştırma, İspanya ve Portekiz'deki mağaralarda 2.000 yıldan daha eski insan DNA'sını yeniden elde etmeyi başardı; bu, tarihöncesi nüfusların tarihini yeniden kurmak için yeni imkânlar açıyor.
Hipólito Collado liderliğinde ve İspanya, Portekiz, Birleşik Krallık, Almanya ve Çin'den ekiplerin katılımıyla yürütülen çalışma, kaya yüzeylerinin binlerce yıl boyunca insana ait genetik kalıntıları koruyabildiğini ortaya koyuyor.
'Nature Communications' dergisinde yayımlanan çalışma, Avrupa'nın en eski resimlerinden bazılarının tespit edildiği, Cáceres'teki Maltravieso Mağarası'nın kaya resimleri üzerine yürütülen araştırmalardan doğan First Art projesi kapsamında gerçekleştirildi.
Bölgesel kanal 'Canal Extremadura', Maltravieso Mağarası'ndaki projeye ilişkin, kaya resimlerinde DNA'nın korunduğunu kanıtlayan ve yeni bilimsel yollar açan bir videoyu X üzerinden paylaştı:
Kaya resimleri bulunan yüzeylerde genetik materyal
Bu deneyimden yola çıkan proje, İber Yarımadası'ndaki en eski sanatsal ifadeleri tarihlendirmek ve kimyasal bileşimlerini analiz etmek amacıyla coğrafi ve bilimsel kapsamını genişletti.
Almanya'daki Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology araştırmacılarıyla işbirliği içinde ekip, çalışma alanlarına eski DNA incelemesini de ekledi.
Araştırma böylece, kaya resimlerinin yer aldığı yüzeylerden doğrudan genetik materyal elde etme olasılığını inceliyor; bu, kemikler, tortular veya kemik aletler gibi şimdiye dek kullanılan taşıyıcıların aksine, bugüne kadar hiç kullanılmamış bir kaynak.
Çalışma kapsamında İspanya ve Portekiz'deki 11 mağaradan 24 kaya resmi paneli, gelişmiş çıkarım ve genetik dizileme teknikleriyle analiz edildi. Bilim insanları, antik insan DNA'sını yalnızca Portekiz'deki Escoural Mağarası'nda pigment içeren bir yüzeyde değil, aynı mağaradaki boyasız alanlarda ve Asturias'taki Covarón Mağarası'nda da tespit etti.
Geçmişteki insan faaliyetlerinin gerçek birer “biyolojik arşivi”
Bu çalışma, mağara duvarlarının binlerce yıl boyunca insan DNA'sını koruyabildiğine dair ilk kanıt niteliğinde; bu da tarihöncesi toplulukların bu alanlarda bulunma ve bu mekânları kullanma biçimlerinin incelenmesi için yeni imkânlar sunuyor.
Elde edilen insan DNA'sı en az 2.000 yıllık; bu, söz konusu yüzeylerin biyolojik izleri çok uzun süreler boyunca saklayabildiğini gösteriyor ve arkeogenetik alanında yeni bir araştırma yolu açıyor.
Analiz edilen örneklerin üçü kadınlara, biri bir erkeğe ait; bir örneğin ise cinsiyeti kesin olarak belirlenemedi.
Araştırmacılar, mağara duvarlarının geçmişteki insan faaliyetlerinin gerçek birer “biyolojik arşivi” gibi işlev görebileceğini; bunun da gelecekte, minimal derecede tahripkâr teknikler kullanılarak bu tür analizlerin diğer arkeolojik alanlara ve sanatsal ifadelere de yayılmasına imkân tanıyacağını savunuyor.
