Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), gençlerin medya tüketim alışkanlıkları ile dijital okuryazarlık seviyelerini ortaya koyan 'Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması'nın sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.
TÜİK'in güncel nüfus verileri doğrultusunda 26 ilde yaşayan 7 bin 511 gençle bilgisayar destekli telefon anketi (CATI) yöntemiyle gerçekleştirilen araştırmada, televizyon, dijital platformlar, internet, sosyal medya ve dijital okuryazarlık düzeyleri incelendi.
DİJİTAL OKURYAZARLIKTA DİKKAT ÇEKEN YÜKSELİŞ
Araştırma sonuçlarına göre gençlerin yüzde 57.2'si yüksek düzeyde dijital okuryazarlığa sahip. Orta seviyedeki gençlerin oranı yüzde 28.9, düşük seviyedekilerin oranı ise yüzde 13.9 olarak belirlendi.
2022 yılı verileriyle karşılaştırıldığında dijital okuryazarlık alanında önemli bir gelişme yaşandığı görüldü. Üç yıl önce düşük dijital okuryazarlık seviyesine sahip gençlerin oranı yüzde 35.6 iken, bu oran 2025'te yüzde 13.9'a geriledi. Aynı dönemde yüksek dijital okuryazarlık düzeyine sahip gençlerin oranı ise yüzde 29.4'ten yüzde 57.2'ye yükseldi.
Yaş gruplarına göre incelendiğinde, 19-21 yaş aralığındaki gençlerin yüzde 62.4'ünün yüksek dijital okuryazarlık seviyesine ulaştığı görülürken, 15-18 yaş grubunda bu oran yüzde 53.4 olarak ölçüldü.
TEMEL OFİS PROGRAMLARINDA YETERLİLİK İSTENİLEN SEVİYEDE DEĞİL
Öte yandan gençlerin yalnızca yüzde 42'sinin Word, Excel ve PowerPoint gibi temel ofis programlarını etkin şekilde kullanabildiği belirlendi. Ayrıca katılımcıların yüzde 55.3'ünün dijital ayak izi konusunda bilinçli olduğu, kalan kısmın ise bu alanda daha fazla farkındalığa ihtiyaç duyduğu tespit edildi.
TELEVİZYON İZLEME SÜRESİ AZALDI
2022 yılında gençlerin günlük ortalama televizyon izleme süresi 1 saat 40 dakika olarak ölçülürken, 2025'te bu süre günlük ortalama 40 dakikaya kadar geriledi.
Katılımcıların yüzde 77.4'ü son bir ay içerisinde televizyon izlediğini belirtmesine rağmen, televizyonu her gün izleyenlerin oranı yalnızca yüzde 10.1 olarak kaydedildi.
Cinsiyet dağılımına bakıldığında kadınların yüzde 80,4'ünün, erkeklerin ise yüzde 74.5'inin son bir ay içinde televizyon izlediği belirlendi.
DİJİTAL YAYIN PLATFORMLARINA İLGİ ARTIYOR
Son bir ay içerisinde isteğe bağlı yayın platformlarını kullandığını söyleyenlerin oranı yüzde 65'e yükselirken, günlük kullanım oranı yüzde 9.7 olarak ölçüldü. 2022 yılında bu oran yaklaşık yüzde 40 seviyesindeydi. Veriler, dijital yayın platformlarının gençler arasında hızla yaygınlaştığını gösterdi.
İNTERNET KULLANIMI GÜNLÜK 5 SAATE YAKLAŞTI
İnternet kullanım oranının oldukça yüksek olduğu araştırmada, gençlerin yüzde 94.4'ü son bir ay içinde internet kullandığını ifade etti.
Günlük internet kullananların oranı yüzde 78.1 olurken, kadınların günlük ortalama internet kullanım süresi 4 saat 37 dakika, erkeklerin ise 4 saat 50 dakika olarak hesaplandı.
İnterneti en yoğun kullanan yaş grubu ise günlük ortalama 5 saat 10 dakikayla 19-21 yaş aralığındaki gençler oldu.
SOSYAL MEDYADA GÜNDE 3 SAATTEN FAZLA VAKİT GEÇİRİLİYOR
Araştırmaya göre sosyal medya kullanım oranı da yüksek seviyesini korudu. Katılımcıların yüzde 89.2'si son bir ay içinde sosyal medya kullandığını belirtirken, yüzde 70.8'i platformları her gün ziyaret ettiğini ifade etti. Günlük ortalama sosyal medya kullanım süresi ise 3 saat 24 dakika olarak hesaplandı.
Kadınların sosyal medyada geçirdiği süre günlük ortalama 3 saat 34 dakika olurken, erkeklerde bu süre 3 saat 15 dakika olarak kaydedildi.
Sosyal medyanın kullanım amaçları incelendiğinde ilk sırada yüzde 86.6'yla gündemi takip etmek yer aldı. Bunu yüzde 52.1'le markaları takip etmek, yüzde 46.7'yle çevrim içi alışveriş yapmak izledi.
YAPAY ZEKA UYGULAMALARI GENÇLERİN GÜNDEMİNDE
Katılımcıların yüzde 74.9'u son bir ay içerisinde yapay zekâ destekli uygulamalardan yararlandığını belirtirken, bu teknolojilerin günlük yaşamın önemli bir parçası haline geldiği değerlendirildi.
HABER KAYNAĞINDA İLK TERCİH SOSYAL MEDYA
Katılımcıların yüzde 82.4'ü haberleri sosyal medya üzerinden takip ettiğini ifade ederken, internet haber siteleri yüzde 75.6'yla ikinci sırada yer aldı. Televizyon ise yüzde 53.7'yle üçüncü sırada bulundu.
Öte yandan gençlerin büyük çoğunluğu sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirilmesini destekledi. Katılımcıların yüzde 88.1'i sosyal medya kullanımında yaş sınırı olması gerektiğini belirtirken, bu sınırın en az 16 yaş olması gerektiği görüşünü paylaştı.
