HABER MERKEZİ / MELEK KAYA - Haluk Levent hakkında verilen 70 milyon TL'lik adli para cezasına ilişkin hukuki değerlendirmelerde bulunan Avukat Yasin Altuntaş milliyet.com.tr’ye açıklamalarda bulundu.
Sanatçı Haluk Levent hakkında, 2025 yılında düzenlediği iki çekin karşılıksız çıktığı gerekçesiyle şikayet üzerine dava açıldı. İstanbul Anadolu 24. İcra Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın 5'inci celsesine müşteki ile taraf avukatları katıldı. Dosyada, karşılıksız işlem gören iki çekin toplam tutarının yaklaşık 70 milyon TL olduğu belirtildi.
İKİ AYRI ÇEK İÇİN CEZA
Mahkeme, 30 Haziran 2025 tarihli çek nedeniyle Levent'in, 'çekle ilgili karşılıksız işlemi yapılmasına neden olma' suçundan 50 milyon 83 bin lira adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verdi. Mahkeme ayrıca, 20 Mayıs 2025 tarihli çek yönünden de aynı suçtan 19 milyon 987 bin lira adli para cezası uygulanmasına hükmetti.
ÇEK DÜZENLEME VE HESAP AÇMA YASAĞI
Kararda, Haluk Levent hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı uygulanmasına da karar verildi. Böylece Levent hakkında hükmedilen toplam adli para cezası yaklaşık 70 milyon lira oldu.
Avukat Yasin Altuntaş, karşılıksız çek suçunda cezanın nasıl hesaplandığını, ödenmemesi halinde ne olacağını ve hapis cezası tartışmalarını anlattı.
KARŞILIKSIZ ÇEK SUÇU NASIL OLUŞUR, HAPİS CEZASI OLUR MU?
Altuntaş,“Karşılıksız çek suçu, çekin kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunulmasına rağmen hesapta yeterli karşılık bulunmaması ve bankanın çek üzerinde “karşılıksızdır” işlemi yapmasıyla gündeme gelir. Burada önemli olan husus, çekin sadece ödenmemiş olması değil kanunda aranan ibraz, karşılık yetersizliği ve şikâyet şartlarının birlikte gerçekleşmesidir. Bu suçta mahkemenin verdiği temel yaptırım adli para cezasıdır. Dolayısıyla doğrudan suç tipi bakımından hapis cezası öngörülmemiştir. Bununla birlikte, adli para cezası kesinleşip ödenmezse, infaz hukuku bakımından bu ceza hapse çevrilebilmektedir. Bu nedenle uygulamada “çek suçunda hapis yoktur” demek teknik olarak eksik olur; doğru ifade, doğrudan hapis cezası değil, ödenmezse infaz aşamasında hapse dönüşebilen adli para cezası olduğudur.”
BU RAKAM NEYE GÖRE BELİRLENİYOR?
Bahsi geçen yaklaşık 70 milyon TL tutar, tek başına keyfi bir biçimde belirlenen bir miktar değildir. Ceza, 5941 sayılı Kanun gereği her çek için ayrı ayrı hesaplanır. Önce mahkeme, TCK m. 52 uyarınca gün sayısını tayin eder ardından bir gün karşılığı adli para miktarını belirler. Ancak çek suçunda ek olarak, hükmedilecek ceza çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz. Yani çekin tutarı ne kadar yüksekse, cezanın ulaşabileceği rakam da o kadar yükselir. Yargıtay da bu sistemin iki aşamalı olduğunu; önce gün cezası, sonra gerekirse karşılıksız kalan tutara göre nispi ceza mantığının işletildiğini kabul etmektedir. Bu sebeple büyük tutarlı çeklerde, kamuoyunda şaşırtıcı görünen yüksek adli para cezaları ortaya çıkabilmektedir.
70 MİLYON TL’LİK CEZA NASIL ÖDENECEK?
Adli para cezası kesinleştikten sonra ödeme, kural olarak Devlet Hazinesine yapılır. Mahkeme, şartları varsa ödeme için süre verebilir veya taksitlendirme kararı alabilir. TCK m. 52 uyarınca adli para cezası, belli koşullarda taksitlere bağlanabilir; taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde ise kalan kısım muaccel olur. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, bu tür yüksek meblağlı cezaların fiilen çoğu zaman tek seferde değil, infaz aşamasında ödeme emri, taksit, tahsil ve gerekiyorsa cebri tahsil mekanizmalarıyla karşılanmasıdır. Ceza bir “borç” gibi görünse de hukuken bir ceza yaptırımı olduğu için, klasik özel hukuk alacağı gibi değerlendirilmez.
ÖDENMEZSE İNFAZI NASIL OLACAK?
Adli para cezası ödenmezse, 5275 sayılı Kanun m. 106 uyarınca infaz süreci devreye girer. Bu aşamada Cumhuriyet savcılığı ödeme emri gönderir buna rağmen ödeme yapılmazsa, ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarı hapse çevrilebilir. Ancak burada da kanuni sınırlamalar vardır: adli para cezasından çevrilen hapis süresi tek hükümde belirli üst sınırı aşamaz. Ayrıca infazın seyri, ödeme, taksitlendirme, kısmi tahsil ve kamu alacağı tahsili gibi aşamalar bakımından ayrı ayrı değerlendirilir. Öte yandan, karşılıksız kalan çek bedelinin faiziyle birlikte tamamen ödenmesi hâlinde etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir bu durumda yargılama aşamasında davanın düşmesi, hüküm kesinleşmişse de cezanın bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılması mümkündür.
