Şebnem Ferah’ın altı yıl sonra yeniden sahneye çıkışı, uzun süredir beklenen bir konserden ibaret değildi. Dün gece KüçükÇiftlik Park’ı dolduran, dışarıda Maçka Parkı’na taşan kalabalık için bu buluşma başka bir yere denk düşüyordu. Bu uzun, yorucu ve eksilten yılların ardından tanıdık bir sese, bir aradalığa, biraz da eve varma haliydi.
Konser başlamadan önce gece kendi atmosferini kurmuştu bile. Alan doluydu. Dışarıda ise bilet bulamayan binlerce kişi Maçka Parkı’nda toplanmıştı. Şarkılar sahneden çıkıp parka, oradan geceye yayılıyordu. Şebnem Ferah dev bir koroyu yönetiyordu adeta. Üstelik sadece karşısındaki kalabalığı değil; parkta, sokakta, sesin ulaştığı her yerde ona eşlik edenleri de… O an, bu dönüşün neden bu kadar beklendiğini anlatmaya yetiyordu.
Son yıllarda konserlerin, festivallerin, üniversite şenliklerinin, kamusal eğlencenin ve birlikte olma hallerinin nasıl daraltıldığına şahitlik ediyoruz. Gençlerin müzikle kurduğu ilişki bile çoğu zaman izinlere, yasaklara, ekonomik imkânsızlıklara sıkışıyor. Böyle bir zamanda Maçka Parkı’nda toplanıp aynı şarkıyı dinleyen kalabalığa sadece “bilet bulamayanlar” demek eksik kalır. Orada insanca yaşama, yüksek sesle şarkı söyleme ve bir anlığına da olsa yalnız olmadığını hissetme isteği vardı.
Şebnem Ferah’ın sahnedeki ilk hali de bu duyguyu büyüttü. Heyecanlıydı. Bunu saklamadı. Gecenin samimiyeti biraz da buradan geldi. Her şeyi önceden hesaplanmış, kusursuz bir geri dönüş değil; tedirginliğiyle, nefesiyle, dinleyicisine bakışıyla sahici bir dönüş izledik. Dinleyicilere seslenirken şöyle dedi: “Buraya gelirken, çok tedirgin olarak gelmekle birlikte, eve geliyormuş gibi hissettim. Galiba yokluğunuzda sizin benim evim olduğunuzu anlamışım.” Bu cümlenin karşılığı alanda da parkta da vardı. Onun dönüşü, dinleyici için özlenen bir konserden fazlasıydı; bir umuttu. Özlemini kurduğu yıllara, bir zamanlar kendini daha güçlü, daha özgür, daha hayatta hissettiği zamana açılan bir aralıktı.
Konserde “Okyanus”, “Can Kırıkları”, “Delgeç”, “Sigara”, “Sözde Namus”, “Sil Baştan”, “Fırtına”, “Bu Aşk Fazla Sana” ve “Hoşçakal”gibi şarkılarla adeta ortak bir hafıza tazelendi. Şarkıların her birinde kişisel tarihimiz gizliydi. İlk gençlik yılları, eski odalar, walkman'ler, kulaklıklar… Ama dün gece bir kez daha görüldü ki, o şarkılar geçmişte kalmıyor. Bir zamanlar kişisel bir kırgınlığın ya da aşk acısının içinden dinlenen sözler, bugün bu ülkenin yorgunluğuna ve öfkesine de değiyor.
“Sözde Namus”ta sahneye yansıtılan, erkek şiddetiyle katledilen kadınların isimleri gecenin politik hafızasını da görünür kıldı. Şebnem Ferah’ın müziğinde yıllardır var olan kadınlık, öfke, haksızlık ve hayatta kalma duygusu, o an bugünün Türkiye’siyle birleşti. Seyirci şarkıyı, bu ülkenin hafızasında yer eden isimlerle birlikte duydu.
Konser boyunca sevinçle hüzün birbirinden hiç ayrılmadı. Bir yanda altı yıl sonra gelen kavuşmanın coşkusu, diğer yanda bu kadar özlemiş olmanın ağırlığı vardı. Şebnem Ferah’ın sahnesi yıllar sonra hâlâ güçlüydü. İlk anlarda hissedilen heyecan, konser ilerledikçe yerini daha oturmuş bir performansa bıraktı. Fakat gecenin asıl gücü teknik kusursuzlukta değil, kurulan bağdaydı. Onu ilk kez canlı dinleyenler de vardı, yıllar önceki konserlerden bugüne gelenler de. Yaşlar farklıydı ama şarkıların açtığı yer ortaktı.
Şebnem Ferah’ın dönüşünü bu kadar özel kılan, altı yıllık ara kadar o arada bizim de çok şey yaşamış olmamızdı. Pandemiden ekonomik krize, politik yorgunluktan gündelik yorgunluğa, kadın cinayetlerinden gençlerin geleceksizliğine uzanan bir dönemin ardından aynı seste buluşmak ister istemez başka bir anlam taşıdı.
Dün gece KüçükÇiftlik Park’ta ve Maçka Parkı’nda müziğin insana nasıl alan açtığını bir kez daha gördük.
Şebnem Ferah “sizin benim evim olduğunuzu anlamışım” dediğinde, onu dinleyenler de uzun zamandır özledikleri bir sese, bir aradalığa, biraz da kendilerine dönmüştü. Dün gece herkes biraz eve döndü.
