Bölgede artan güvenlik endişeleri ve gemilere yönelik saldırılar, son haftalarda toparlanma sinyalleri veren deniz trafiğinde yeniden belirgin bir yavaşlamaya neden oldu.
TİCARİ GEMİ GEÇİŞLERİ KESKİN ŞEKİLDE DÜŞTÜ
ABD/İsrail-İran Savaşı öncesinde Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 130 ticari gemi geçiş yapıyordu.
Savaşın etkisiyle bu sayı yüzde 90'ın üzerinde gerilerken, ABD ile İran arasında 14 Haziran'da sağlanan mutabakatın ardından günlük geçiş sayısı yeniden 70'in üzerine çıkmıştı.
Ancak son dönemde gerilimin yeniden tırmanmasıyla birlikte Kpler verilerine göre 15 Temmuz'da boğazdan yalnızca 9 ticari gemi geçti. Bir gün önce ise geçiş yapan gemi sayısı 13 olarak kaydedildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ ÜCRET TARTIŞMASI GÜNDEME GELDİ
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını açıkladı.
Bu açıklamanın ardından İran Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin Hürmüz Boğazı'na müdahalesine izin vermeyeceklerini duyurdu.
Daha sonra Trump, yüzde 20'lik geçiş ücreti planı yerine bazı Körfez ülkeleriyle ticaret ve yatırım anlaşmaları yapılacağını açıkladı.
LOJİSTİK SEKTÖRÜ GELİŞMELERİ YAKINDAN İZLİYOR
Alman lojistik şirketi Hapag-Lloyd, uluslararası sularda gemilerden geçiş ücreti alınmasının doğru olmayacağı değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlara göre bölgedeki belirsizlik, deniz taşımacılığı sektöründe maliyet ve operasyon planlamalarını yeniden gündeme taşıdı.
"SEKTÖR GEÇMİŞE GÖRE DAHA HAZIRLIKLI"
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, son yıllarda yaşanan pandemi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kızıldeniz'deki güvenlik sorunları ve Süveyş Kanalı'ndaki aksaklıkların lojistik sektörünü yüksek jeopolitik risk ortamına uyum sağlamaya zorladığını belirtti.
Engin, sektörün benzer krizlere geçmiş yıllara göre daha hazırlıklı olduğunu ancak risklerin tamamen ortadan kalkmadığını ifade etti.
NAVLUN VE SİGORTA MALİYETLERİ ARTABİLİR
Hürmüz Boğazı'nın dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir nokta olduğuna dikkat çeken Engin, güvenlik risklerinin artması halinde savaş riski primleri ve sigorta maliyetlerinde yükseliş yaşanabileceğini söyledi.
Bu gelişmelerin navlun fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini belirten Engin, özellikle enerji, petrokimya ve ham madde tedarik zincirlerinde maliyet artışlarının görülebileceğini ifade etti.
KÜRESEL TİCARETTE ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Engin, uluslararası deniz taşımacılığında maliyetleri artırabilecek yeni uygulamaların yalnızca bölgesel değil, küresel tedarik zincirlerini de etkileyeceğini dile getirdi.
Hürmüz Boğazı gibi stratejik geçiş noktalarında ilave ücret uygulamalarının navlun maliyetlerini yükseltebileceğini belirten Engin, bunun üretimden nihai tüketiciye kadar birçok sektörde maliyet baskısını artırabileceğini kaydetti.
Ayrıca uluslararası deniz taşımacılığında serbest geçişi esas alan öngörülebilir yapının korunmasının küresel ticaret açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
