Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD'nin Türkiye'deki fabrika yatırımına ilişkin belirsizlik gündemdeki yerini koruyor.
Geçen yıl Manisa'da yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla üretim tesisi kuracağını açıklayan şirketin, projeyi askıya aldığı bildirildi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın daha önce yatırımın tamamlanmaması halinde mevzuatta yer alan yaptırımların uygulanabileceğine yönelik açıklaması yeniden gündeme gelirken, Gazeteci Fatih Altaylı da yatırım taahhütlerinin yerine getirilmemesi halinde şirkete 1 milyar dolarlık ceza kesilebileceğini öne sürdü.
Manisa fabrikasında takvim belirsizliği
BYD, Temmuz 2024'te duyurduğu yatırım kapsamında Manisa'da yıllık 150 bin araç kapasiteli üretim tesisi ve AR-GE merkezi kurmayı hedefliyordu.
Ancak BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, Türkiye'deki üretim tesisinin kurulum sürecinin durdurulduğunu ve üretime ilişkin belirlenmiş bir takvim bulunmadığını açıkladı.
Şirketin öncelik sıralamasının değiştiğini belirten Li, şu ifadeleri kullandı:
"Şu anda şirket olarak birinci önceliğimiz Macaristan pazarındaki yatırımlarımız. İkinci odak noktamız ise Avrupa genelinde üretim yapabileceğimiz ikinci bir tesis için uygun lokasyonu bulmak olacak."
BYD'nin Türkiye yatırımı için yapılan anlaşma kapsamında, şirketin fabrika tamamlanana kadar ithal ettiği araçlarda yüzde 40'lık gümrük vergisi muafiyetinden yararlandığı belirtilmişti.
Kacır: Ülke çıkarlarımız korunmuştur
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, daha önce BYD'nin Manisa yatırımına ilişkin yaptığı açıklamada sürecin yatırım teşvik mevzuatı kapsamında takip edildiğini vurgulamıştı.
Kacır, yatırımın tamamlanmaması halinde uygulanacak yaptırımlara ilişkin şu ifadeleri kullanmıştı:
"Yatırımın öngörülen şekilde tamamlanmasına ilişkin olarak yatırım teşvik mevzuatının öngördüğü çerçevede izleme ve denetim çalışmaları Bakanlığımızca eksiksiz olarak yerine getirilmektedir. Teşvik sistemimiz kapsamında desteklenen yatırımların öngörülen şekilde tamamlanmaması durumunda yatırımcılara uygulanacak müeyyideler ise mevzuatımızda düzenlenmiştir. Bu müeyyideler bahse konu yatırım için de geçerlidir. Bununla birlikte, teminat mekanizmaları ile de ülke çıkarlarımız korunmuştur."
1 milyar dolarlık ceza iddiası
Gazeteci Fatih Altaylı ise yatırım taahhüdü nedeniyle çeşitli desteklerden yararlanan BYD'ye, şartların yerine getirilmemesi halinde yaklaşık 1 milyar dolarlık ceza kesilebileceğini öne sürdü.
Altaylı'nın değerlendirmesine göre, aradan geçen sürede Manisa'daki fabrika yatırımında somut ilerleme sağlanmadı. BYD tarafının ise gecikmenin Çin hükümetinden gerekli onayın alınamamasından kaynaklandığını savunduğu aktarıldı.
Öte yandan şirketin Avrupa planlarında Macaristan yatırımlarına öncelik verdiği belirtilirken, Manisa fabrikasının geleceğine ilişkin belirsizlik devam ediyor.
