CHP’nin eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ı hedef alarak yürüttüğü "128 milyar dolar" iddiaları Anayasa Mahkemesi’nin verdiği kararla çökmüş oldu.
Yüksek Mahkeme, CHP'nin iddialarının somut hiçbir delile ve olgusal temele dayanmadığını belirterek, eski Bakan Albayrak lehine verilen tazminat kararında herhangi bir hak ihlali olmadığına hükmetti.
AYM Birinci Bölümü, kurumsal sosyal medya hesabından yayımlanan videodaki üslup ve görsellerin siyasi eleştiri sınırlarını açıkça aştığına dikkat çekerek, Berat Albayrak'ın kişisel şeref ve itibarının hukuk düzeni tarafından korunması gerektiğine karar verdi.
HUKUKİ SÜREÇ
Berat Albayrak'ın vekilinin mahkemeye sunduğu dava dilekçesiyle 24 Şubat 2021'de hukuki süreç başlamıştı.
Dosyayı inceleyen İstanbul Anadolu 29. Asliye Hukuk Mahkemesi, CHP'nin gerçekleştirdiği bazı açıklamaları muhalefet etme ve siyasi eleştiri özgürlüğü sınırları içinde kabul etti. Ancak partinin kurumsal sosyal medya hesabı üzerinden 19 Şubat 2021 tarihinde yayımlanan kurgu içerikli videodaki anlatım tarzı çizgiyi aşan unsur oldu. Mahkeme, söz konusu görsel ve ifadelerin Berat Albayrak'a yönelik açık bir suç isnadı ve karalama niteliği taşıdığına hükmederek, ana muhalefet partisini 40 bin lira manevi tazminat ödemeye mahkûm etti.
İSTİNAF BAŞVURUSU REDDEDİLDİ
İlk derece mahkemesinin mahkûmiyet kararına itiraz eden CHP, dosyayı istinafa taşıdı. Başvuru dilekçesinde, paylaşımların kamu yararı gözetilerek yapılan siyasi eleştiriler olduğu iddia edildi.
Bölge Adliye Mahkemesi, 22 Haziran 2022 tarihinde verdiği kararla CHP'nin istinaf talebini esastan ve kesin olarak geri çevirdi. İstinaf dairesinin gerekçesinde, dava konusu video paylaşımında Berat Albayrak hakkında kesin yargı bildiren ağır ithamlarda bulunulduğu, fakat CHP'nin bu iddiaları destekleyecek nitelikte hiçbir resmi veri, mahkeme kararı ya da somut delil ortaya koyamadığı açıkça kayda geçirildi.
AYM: İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ KAPSAMINDA KORUNAMAZ
İstinaf kararının ardından CHP, kesinleşen tazminat hükmünü Anayasa Mahkemesi'ne taşıyarak "ifade özgürlüğü ihlali" iddiasıyla bireysel başvuruda bulundu. Başvuruyu esastan inceleyen AYM, CHP'nin ana muhalefet partisi konumuna, Berat Albayrak'ın ise eski bakan ve siyasetçi kimliğine vurgu yaparak bu tür pozisyonlardaki kişilerin eleştiri sınırlarının geniş olması gerektiğini hatırlattı.
Buna rağmen Yüksek Mahkeme, kamusal kimliğe sahip figürlerin de lekelenmeme, şeref ve itibar haklarının korunmasının demokratik bir zorunluluk olduğunu belirtti. AYM gerekçesinde, olgusal bir temele dayanmayan ve doğrudan somut suç isnadı içeren ifadelerin anayasal koruma kalkanından yararlanamayacağının altı çizildi.
MERKEZ BANKASI'NIN BAĞIMSIZLIĞINA VURGU
AYM'nin kararında, CHP tarafından yürütülen yayındaki iddiaların basit birer değer yargısı olarak nitelendirilemeyeceği, aksine doğrudan eylem belirten olgusal suçlamalar olduğu tespiti yapıldı.
Ayrıca Merkez Bankası'nın yasal mevzuat gereği idari ve mali açıdan tamamen bağımsız ve özerk bir yapıya sahip olduğu, kendi para politikaları ile tüm finansal işlemlerine yine bankanın kendi yetkili kurulları tarafından karar verildiği anımsatıldı. Bu yasal çerçeveden hareket eden AYM, CHP'nin propaganda malzemesi yaptığı iddialar ile eski Bakan Berat Albayrak'ın şahsı arasında doğrudan ve hukuki hiçbir bağlantı kurulamadığını, yani üretilen iddiaların altının tamamen boş kaldığını tescilledi.
AYM'DEN TAZMİNAT KARARINA ONAY
AYM, yerel mahkemelerin CHP'nin düşünceyi açıklama hakkı ile Berat Albayrak'ın kişilik hakları arasında son derece adil ve dengeli bir değerlendirme yaptığını teyit etti. Hükmedilen 40 bin liralık manevi tazminatın orantılı olduğunu ve müdahalenin hukuka uygun olduğunu belirten AYM, Anayasa'nın 26. maddesinde düzenlenen ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğine oy çokluğuyla hükmetti.
CHP avukatlarının adil yargılanma ve silahların eşitliği ilkelerinin çiğnendiği yönündeki diğer iddiaları ise Yüksek Mahkeme tarafından açıkça dayanaktan yoksun bulunarak oy birliğiyle reddedildi.
