Dünya Orta Doğu'da yaşanacak kritik diplomatik gelişmelere odaklanırken, Washington-Tel Aviv hattında dikkat çeken bir kriz patlak verdi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in İsrail kabinesini hedef alan sert açıklamaları, Netanyahu yönetimindeki görüş ayrılıklarını gün yüzüne çıkarırken, A Haber'e konuşan Askeri Stratejist Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, "İsrail kabinesinde ciddi bir çatlak oluştu" diyerek Tel Aviv'deki siyasi depreme ilişkin konuştu. İşte küresel dengeleri sarsacak, ateş hattındaki o kritik deşifrenin perde arkası!
DİPLOMASİ MASASINDA İRAN-ABD YAKINLAŞMASI VE İSRAİL'İN SABOTAJ PLANI
Orta Doğu'nun kaderini belirleyecek ilk perdede, Amerika Birleşik Devletleri ve İran'ın masaya oturarak bir mutabakat zemini aradığı, ancak bu süreci bozmak isteyen en büyük unsurun İsrail olduğu gerçeği dünya kamuoyunun gündemine oturdu. Uzun bir aradan sonra ilk kez kameralar önünde bu denli sertleşen Amerika-İsrail ilişkilerinde, Netanyahu hükümetindeki bakanların doğrudan Trump yönetimini hedef alması gerilimi zirveye taşıdı. Sunucu Merve Tepe, "Evet, burada bir etki var ama Amerika'daki Yahudilerin karıştırdıkları bazı çıkar çatışmaları var. Her zaman Amerika'yla İsrail'in çıkarları da pek çok noktada bir olmayabilir" sözleriyle Washington'daki derin rahatsızlığın altını çizdi.
JD VANCE'DEN NETANYAHU'NUN KABİNESİNE SERT UYARI
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in kamuoyuna yansıyan açıklamaları, müttefikler arasındaki "sahte nezaketin" sona erdiğini gösterdi. Axios haber sitesinde yer alan ve Netanyahu'nun öfkeden kudurduğuna dair iddiaları değerlendiren JD Vance, "Bu, benim kendisiyle yaptığım görüşmelerde edindiğim izlenimi yansıtmıyor. Ama belki bana söylemediği şeyleri başkalarına söylüyordur" ifadelerini kullandı. Vance, İsrail kabinesinden yükselen eleştiri seslerine karşı adeta bir muhtıra niteliğinde konuşarak, "Bibi'nin kabinesindeki bazı kişilerin çıkıp anlaşmayı eleştirdiğini, hatta bazı durumlarda Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'na çok kişisel saldırılarda bulunduğunu gördünüz. Bu beni rahatsız ediyor" şeklinde konuştu.
"DÜNYADAKİ TEK DOSTUNUZA SALDIRMAYIN" UYARISI
Vance, İsrail hükümetine yönelik uyarılarını daha da sertleştirerek, Donald Trump'ın İsrail için önemine dikkat çekti. JD Vance, "Donald J. Trump şu anda dünyada İsrail devletine sempati duyan tek devlet lideridir. Üstelik dünyanın süper gücünün başında bulunan liderdir. Eğer İsrail hükümetinin kabinesinde olsaydım, elimde kalan tek güçlü müttefike saldırmazdım" sözleriyle Tel Aviv'e stratejik bir ders verdi. Vance'e göre, Trump'a saldıran İsrail kabine üyeleri, ülkelerinin içinde bulunduğu "gerçek durumun" farkında değil.
AMERİKAN VERGİ MÜKELLEFLERİNİN PARASIYLA KURULAN SAVUNMA KALKANI
Tartışmanın en can alıcı noktası ise İsrail'in savunma gücünün kaynağına yönelikti. JD Vance, İsrail'in varlığını Amerikan desteğine borçlu olduğunu şu çarpıcı sözlerle hatırlattı:
"Son üç ay boyunca vatanınızı koruyan savunma silahlarının üçte ikisi Amerikalıların elleriyle üretildi ve Amerikalı vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edildi. İsrail'in sorunu Donald J. Trump değildir."
Bu açıklamalar, Washington'un "para ve silah musluğu bende" mesajını en sert şekilde vermesi olarak yorumlandı.
DENETLENMEYEN FİNANSMAN VE İSRAİL'İN SİLAH ÜRETİCİSİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ
Programda, İsrail'in bugün sahip olduğu askeri gücün mimarının bizzat ABD olduğu vurgulandı. Sunucu Merve Tepe, Amerika'nın İsrail'e verdiği çeklerin hiçbir şekilde denetlenmediğini hatırlatarak, "İsrail'in bu kadar kendi savunma gücünü oluşturmasında en büyük aktör Amerika Birleşik Devletleri'nin finansmanıdır. 'Alın buyurun biz size 1 Ocak'ında veriyoruz. İster bunu faizlerde kullanın, biriktirin; isterseniz alın kendi silahlarınızı üretin,' diye zaten İsrail'i bu kadar savunmada üretici hale getiren de Amerika Birleşik Devletleri'dir" ifadelerini kullandı. Tepe, bu noktada bir "Yahudi lobisi" tartışmasının ve paranın gücünün devreye girmesinden çekinilen bir duruşun da sergilendiğine dikkat çekti.
"İSRAİL KABİNESİNDE ÇATLAK"
Askeri Stratejist Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, Vance'in açıklamalarının perde arkasında İsrail yönetimindeki derin bölünmeyi işaret etti. Küsmez, "Vance'in açıklamalarından; kabine başka bir şey söylüyor, Netanyahu başka bir şey söylüyor sonucu çıkıyor. İsrail yönetiminin İran ve Orta Doğu politikasına bakışının artık kabine içerisinde de farklılık arz ettiğini söylüyor" değerlendirmesinde bulundu. Küsmez'e göre, İsrail yönetimi artık Orta Doğu politikalarında eski gücünde ve istikrarında değil ve bu durum önümüzdeki günlerde büyük bir fikir karmaşasına gebe.
STRATEJİK FİYASKO: "AMERİKA KANDIRILDIĞINI DÜŞÜNÜYOR"
Merve Tepe'nin analizine göre, Washington'daki asıl öfke patlamasının nedeni bir strateji hatası ve "aldatılmışlık" hissi. Tepe, "Amerika'nın bu savaşa girerken bir stratejisi yoktu. Zannedildi ki biz İran rejimini değiştireceğiz çünkü İsrail'den gelen bilgiler bu yöndeydi. Sonuca öfkeliler! Yani kandırıldıklarını, aldatıldıklarını düşünüyorlar" sözleriyle ABD'nin yaşadığı hayal kırıklığını dile getirdi. Bu durumun, Amerikan Başkan Yardımcısı'nın "abinin kim olduğunu hatırlatmasıyla" sonuçlandığını belirtti.
"İRAN'DAN ÇEKİLİP LÜBNAN'A YÖNELDİ"
Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, sahadaki askeri hareketliliğin mutabakat metniyle çeliştiğini belirterek önemli bir detay paylaştı. Küsmez, "Metinde İsrail'in lehine hiçbir konu yok. Ama biz bunun işaretlerini 45. günde gördük. İsrail, İran'a saldırmayı bıraktı, Lübnan'ın güneyine yöneldi. İsrail ve Amerika savaşı başlattı, İsrail sonra çekildi temastan ve Lübnan'a angaje oldu. Bu metinde İsrail'in herhangi bir imzası da yok" ifadeleriyle İsrail'in oyun dışı kaldığını vurguladı.
TEL AVİV'DE KABİNE DEPREMİ KAPIDA
Gelinen noktada, İsrail'in politikalarının artık sürdürülebilir olmadığını ifade eden Doç. Dr. Cüneyt Küsmez, yakın gelecekte bir hükümet değişikliğinin kaçınılmaz olduğunu savundu. Küsmez, "İsrail'in politikaları artık eski gücünde değil. Bunun çözümü muhtemelen İsrail'de kabine değişecektir. Trump'ın politikalarına yaklaşan bir İsrail'i de görebiliriz" sözleriyle konuşmasını noktaladı. Orta Doğu'da sıcak temas ve diplomatik restleşmeler devam ederken, Washington-Tel Aviv hattındaki bu krizin bölgedeki tüm dengeleri kökten değiştireceği öngörülüyor.
