İran ile ABD arasında yeni bir nükleer anlaşmanın zemininin oluşturulmaya çalışıldığı öne sürüldü. İddialara göre Trump yönetimi, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun ortadan kaldırılmasına yönelik kapsamlı ve gizli bir plan üzerinde çalışıyor. Anlaşmanın hayata geçirilmesi halinde yaklaşık 100 kişilik uzman ekip devreye girecek.
WİTKOFF VE KUSHNER’DEN GİZLİ ZİYARET
ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile danışmanı Jared Kushner’in, İran ile yürütülen temaslar kapsamında tamamen gizli bir ziyaret gerçekleştirdiği ortaya çıktı.
Amerikan basınında yer alan bilgilere göre ikili, Tennessee eyaletindeki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı ve Y-12 Ulusal Güvenlik Kompleksi’nde incelemelerde bulundu. Söz konusu tesisler, ABD’nin uranyum işleme teknolojileri ve nükleer güvenlik alanındaki en kritik merkezleri arasında gösteriliyor.
100 KİŞİLİK UZMAN EKİP HAZIRLANDI
İddialara göre Washington yönetimi, İran ile olası bir nükleer anlaşmanın teknik altyapısını oluşturmak amacıyla yaklaşık 100 uzmandan oluşan özel bir ekip kurdu. Taraflar arasında üzerinde çalışılan taslak mutabakatın ise 60 günlük bir yol haritasını içerdiği belirtiliyor.
TASLAKTA HANGİ MADDELER YER ALIYOR?
Taslağa göre ateşkesin uzatılması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması, İran’ın petrol ihracatına izin verilmesi ve Tahran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun sınırlandırılması hedefleniyor. Bu adımların hayata geçirilmesiyle bölgesel gerilimin azaltılması ve yeni bir diplomatik sürecin başlatılması amaçlanıyor.
İKİ KRİTİK ANLAŞMAZLIK BAŞLIĞI
Görüşmelerde taraflar arasında iki temel anlaşmazlık bulunduğu ifade ediliyor. Bunlardan ilki, İran’ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ne kadar sürede seyreltilerek etkisiz hale getirileceği konusu. Trump yönetimi bu sürenin 60 gün olmasını isterken, İran tarafı 90 günlük bir takvim talep ediyor.
İkinci anlaşmazlık başlığı ise İran’ın yıllardır dondurulmuş durumda bulunan milyarlarca dolarlık fonları. Tahran yönetimi, bu fonların bir bölümünün anlaşma öncesinde serbest bırakılmasını isterken, Washington ise somut adımlar atılmadan fonların açılmasına sıcak yaklaşmıyor.
TEKNİK PLANIN HAZIRLIĞI YAPILACAK
Kaynaklara göre, taraflar arasındaki görüş ayrılıkları artık oldukça dar bir alana sıkışmış durumda. Müzakerelerin ikinci aşamaya geçmesi halinde ABD’nin oluşturduğu uzman ekip; İran’ın nükleer malzemelerinin nasıl imha edileceğini, zenginleştirme faaliyetlerinin nasıl sınırlandırılacağını ve anlaşmanın nasıl denetleneceğini belirleyecek teknik planı hazırlayacak. Böylece Orta Doğu’daki gerilimi azaltabilecek yeni bir nükleer anlaşma için kritik sürecin başlaması bekleniyor.
