Avrupa, giderek büyüyen kokain arzıyla mücadele ediyor. Financial Times’ın kapsamlı analizinde, uyuşturucunun geçmişte belirli ve varlıklı kesimlerle ilişkilendirilirken artık farklı yaş ve toplumsal gruplara yayıldığı belirtildi.
Birleşmiş Milletler, Batı ve Orta Avrupa’yı kokain için yeni “ana varış noktası” olarak tanımlarken Latin Amerika’daki üretimin son 10 yılda yaklaşık dört katına çıktığı bildirildi. Kolombiya ve Peru’nun yanı sıra Brezilya da Avrupa ve Batı Afrika güzergâhlarında önemli bir çıkış noktası haline geldi.
FİYAT DÜŞTÜ, SAFLIK ARTTI
Financial Times’ın Avrupa Birliği Uyuşturucu Ajansı verilerine dayandırdığı hesaplamaya göre kokainin sokak fiyatı 2014-2024 döneminde ortalama yüzde 18 azalırken piyasadaki ürünün saflığı yüzde 44 yükseldi.
AB Uyuşturucu Ajansının 2026 raporu da kokainin saflık düzeyinin 2024’te, 2014’e göre yüzde 44 daha yüksek olduğunu ortaya koydu. AB ülkelerinde 2024 yılında yaklaşık 97 bin operasyonda toplam 330 ton kokain ele geçirildi. Bu miktar 2023’teki 419 tonluk rekorun altında kaldı ancak pazarın büyüklüğüne ilişkin endişeleri ortadan kaldırmadı.
Avrupa kentlerinin atık sularında tespit edilen kokain kalıntılarının son bir yılda beşte birden fazla arttığı belirtildi. AB ajansı, Avrupa kokain pazarının değerini 2021’de 11,6 milyar avro olarak hesaplamıştı. Eski bir deniz operasyonları yetkilisi ise günümüzde pazarın 15 milyar avroya yaklaşmış olabileceğini tahmin ediyor.
BÜYÜK LİMANLARDAN OKYANUSA KAYIŞ
Uyuşturucu ticaretinin Avrupa’daki geleneksel giriş noktaları arasında Belçika’daki Anvers ve Hollanda’daki Rotterdam limanları bulunuyor.
Anvers’te 2023 yılında rekor düzeyde, 118 ton kokain ele geçirilmişti. Belçika makamları, limanlardaki tarama sistemlerini ve özel terminal işletmeleriyle iş birliğini güçlendirdi. Riskli görülen konteynerlerin varıştan hemen sonra taranma oranı 2023’te yüzde 5 düzeyindeyken yüzde 15-17 aralığına çıkarıldı.
Anvers’te 2026’nın ilk altı ayında ele geçirilen kokain miktarı 5,4 tona düştü. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 68’lik gerilemeye işaret etti. Ancak güvenlik yetkilileri düşüşün arzın azaldığı anlamına gelmeyebileceğini, kaçakçıların büyük limanlardan alternatif rotalara kaydığını değerlendiriyor.
DENİZDE YENİ YÖNTEMLER
Güvenlik önlemleri arttıkça suç örgütleri, okyanusun ortasında gerçekleştirilen teslimatlara yöneliyor. Büyük gemilerden denize bırakılan GPS cihazlı paketler daha sonra yüksek hızlı küçük teknelerle alınarak Avrupa kıyılarına taşınıyor.
Kaçakçıların şifreli haberleşme uygulamalarının yanı sıra gemilerin konumlarını farklı gösteren GPS yanıltma teknolojileri, insansız deniz araçları ve “narko-denizaltı” olarak adlandırılan yarı dalgıç tekneler kullandığı belirtiliyor.
Avrupa Denizcilik Analiz ve Operasyon Merkezi tarafından desteklenen operasyonlarda 2025 yılında hızlı tekneler ve küçük gemilerde 92 ton kokain ele geçirildi. Ancak merkezin tahminine göre yaklaşık 700 ton kokain güvenlik birimlerine yakalanmadan Avrupa’ya ulaştı. Bu miktarın bir önceki yıla göre yüzde 40’tan fazla arttığı ifade edildi.
İRLANDA’NIN DONANMASI YETERSİZ KALIYOR
Financial Times, Avrupa’nın denizlerdeki yetersiz güvenlik kapasitesini İrlanda örneği üzerinden ele aldı.
İrlanda donanması yaklaşık 1 milyon kilometrekarelik deniz alanını kontrol etmekle görevli olmasına rağmen sekiz gemisinden çoğunlukla yalnızca ikisini, en fazla üçünü aynı anda kullanabiliyor. Personel eksikliği, onarım ihtiyacı ve bazı gemilerin Atlas Okyanusu’nun zorlu şartlarına uygun olmaması operasyonları sınırlandırıyor.
Donanma yetkilileri yeterli bir denetim için en az 12 gemiye ihtiyaç bulunduğunu belirtirken Avrupa’ya gönderilen kokainin yalnızca yaklaşık yüzde 10’unun ele geçirilebildiğini tahmin ediyor.
İRLANDA’DA TEDAVİ BAŞVURULARI YÜZDE 336 ARTTI
Kokain, İrlanda’da tedavi gerektiren en önemli uyuşturucu maddelerden biri haline geldi. Kokain kullanımı nedeniyle tedavi görenlerin sayısının 2017’den bu yana yüzde 336 arttığı bildirildi.
Araştırmaya katılan ve son bir yılda uyuşturucu kullandığını belirten İrlandalıların yüzde 46’sı kokain tükettiğini söyledi. Avrupa Birliği ortalaması ise yüzde 29 olarak kaydedildi.
Uzmanlar, kokainin yalnızca gece hayatındaki yetişkinler arasında kullanılmadığını, gençler ve ergenler dâhil toplumun farklı kesimlerine yayıldığını belirtiyor. Şifreli mesajlaşma uygulamaları üzerinden yapılan hızlı teslimatlar da uyuşturucuya erişimi kolaylaştırıyor.
POLİS ŞİFRELİ MESAJLARI KIRDI, ÖRGÜTLER YÖNTEM DEĞİŞTİRDİ
Avrupa güvenlik güçleri, 2021 yılında suç örgütlerinin kullandığı Sky ECC adlı şifreli iletişim sistemini kırarak yüzlerce kişinin yakalanmasını sağladı. Elde edilen mesajlar, polisin yalnızca sokak satıcılarını değil, örgüt yöneticilerini ve uluslararası lojistiği koordine eden isimleri de tespit etmesine yardımcı oldu.
Dubai’nin son yıllarda bazı üst düzey kaçakçıları Avrupa ülkelerine iade etmesi de örgütlere yönelik operasyonları hızlandırdı. Ancak Europol, baskının arttığı bölgelerden uzaklaşan suç örgütlerinin farklı ülkelere ve daha parçalı haberleşme yöntemlerine geçtiğini belirtiyor.
Avrupalı yetkililer bu durumu, bir noktaya uygulanan baskının sorunu başka bir noktaya taşıdığı “su yatağı etkisi” olarak tanımlıyor.
KAÇAKÇILARIN KÂRI YÜZDE 1000’E ULAŞABİLİYOR
Kokainin Latin Amerika’dan Avrupa sokaklarına ulaşması sırasında fiyatının katlanarak yükseldiği belirtiliyor. AB Uyuşturucu Ajansından bir uzmana göre organizatörler, ilk yatırımlarının yaklaşık yüzde 1000’i oranında kazanç sağlayabiliyor.
En büyük payı üreticilerden veya sokak satıcılarından çok, nakliye rotalarını oluşturan, sevkiyatları koordine eden ve kayıp yükler için “sigorta” sunan aracılar elde ediyor.
Brezilya merkezli Primeiro Comando da Capital, Meksika’daki Sinaloa ve Jalisco Yeni Nesil kartelleri ile bazı Balkan suç grupları, Avrupa’ya uzanan lojistik ağında öne çıkan yapılar arasında gösteriliyor.
“YALNIZCA ARZI DURDURMAK YETERLİ DEĞİL”
Financial Times’ın analizinde, liman güvenliğinin artırılmasının, haberleşme ağlarının kırılmasının ve örgüt liderlerinin yakalanmasının önemli olduğu ancak tek başına sorunu çözmeye yetmediği vurgulandı.
Güvenlik birimlerinin bir güzergâhı kapatması, sevkiyatların daha küçük limanlara, Batı Afrika’ya veya açık denizde yapılan teslimatlara yönelmesine neden oluyor. Uzmanlara göre arzla mücadele sürdürülürken uyuşturucu talebinin, bağımlılığın ve kullanımı besleyen sosyal ve ekonomik koşulların da ele alınması gerekiyor.
