Geçtiğimiz hafta gerçekleşen test uçuşu sırasında Mach 1.077'ye ulaşarak ilk kez ses hızını aşan X-59, çıtayı yavaş yavaş yukarı çekmeye devam ediyor. NASA tarafından paylaşılan bilgilere göre X-59, 12 Haziran’da gerçekleştirilen test uçuşunda Mach 1.4 hıza ulaşmayı başardı. Yaklaşık 924 mil/saat (1487 km/s) hıza denk gelen bu uçuş, 55 bin feet irtifada gerçekleştirildi.
Ticari Süpersonik Uçuşların Önü Açılıyor
Bu testin özellikle önemli olmasının sebebi, X-59’un gelecekte yerleşim bölgeleri üzerinde gerçekleştireceği uçuşlarda da tam olarak bu hız ve irtifayı kullanacak olması. NASA’ya göre yapılan son testler, projenin gerçek dünya senaryolarına giderek yaklaştığını gösteriyor. Kurum tarafından yapılan açıklamada, her yeni uçuşun, süpersonik ticari havacılığın geleceğini şekillendirebilecek verilerin toplanmasına bir adım daha yaklaştırdığı ifade edildi.
NASA’nın nihai hedefi X-59’u yalnızca test sahalarında değil, doğrudan yerleşim bölgeleri üzerinde de uçurmak. Kurum, bu uçuşlar sırasında halkın gürültüye verdiği tepkiyi ölçerek kapsamlı veriler toplamayı planlıyor. Elde edilen sonuçlar daha sonra uluslararası havacılık otoritelerine sunulacak. Eğer X-59’un gerçekten yeterince sessiz olduğu kanıtlanabilirse, yaklaşık 50 yıldır yürürlükte olan süpersonik uçuş yasağı yeniden değerlendirilebilir.
X-59 Nasıl Sessiz Uçabiliyor?
Klasik süpersonik uçaklarda yaşanan temel sorun, uçağın önünde oluşan basınç dalgalarının birleşerek tek ve güçlü bir şok dalgasına dönüşmesi. Yerde duyulan yüksek sesli sonik patlama da bu yüzden ortaya çıkıyor. X-59 ise son derece uzun ve ince bir gövde yapısına sahip olacak şekilde tasarlandı. Adeta bir iğneyi andıran bu yapı, oluşan basınç dalgalarının birleşmesini engelliyor. Böylece tek bir büyük patlama yerine, yere ulaştığında neredeyse duyulmayan çok daha düşük şiddetli bir ses oluşması sağlanıyor. NASA, yerdeki insanların bunu uzaktan gelen bir araba kapısı sesi gibi duyacağını söylüyor.
Şu anda NASA mühendisleri, X-59’un gerçek performans limitlerini görmek için farklı hız, irtifa ve manevra kombinasyonları üzerinde çalışıyor. Özellikle uçağın oluşturduğu akustik izin doğru şekilde ölçülmesi büyük önem taşıyor. Bu amaçla yerde mikrofon dizileri kullanılarak uçuş sırasında oluşan basınç dalgaları detaylı şekilde analiz ediliyor.
Bu süreçte NASA’nın X-59'una bir F-15 savaş uçağı da eşlik ediyor. Şimdilik güvenlik ve takip amacıyla kullanılan bu F-15, ilerleyen testlerde çok daha önemli bir rol üstlenecek. NASA mühendisleri, F-15’in burnuna özel bir şok dalgası sensörü yerleştirmeyi planlıyor. Böylece araştırmacılar doğrudan X-59’un arkasındaki basınç dalgalarının içine girerek bu görünmez şok dalgalarını gerçek zamanlı olarak haritalayabilecek.
Süpersonik yolcu uçaklarının yeniden yaygınlaşması, özellikle kıtalar arası ve ülke içi uzun uçuş sürelerini ciddi ölçüde kısaltabilir. Zatenbu projenin amacı da gelecekte ticari uçuş sürelerini neredeyse yarıya indirebilecek yeni nesil süpersonik yolcu uçaklarının önünü açmak.
