Rus askeri sanayi çevrelerinden 2025 yılı sonunda sızan belgeler, o dönem İran'ın siparişlerini karşılamak üzere 16 adet Su-35 uçağının üretim hattında olduğunu ortaya koymuştu. Fabrikanın normal şartlarda yıllık ortalama 14 adet Su-35 üretebilmesine karşılık, Birleşik Uçak Şirketi (UAC) Genel Direktörü Vadim Badekha, Mayıs 2025'te üretim kapasitesini artırma çalışmalarının başlatıldığını doğrulamıştı. Tahran yönetimi, toplamda 48 adet Su-35 savaş uçağı siparişi verdi. Son durumda ise Rusya'daki Komsomolsk-on-Amur Havacılık Fabrikası'nın 20 adet Su-35 savaş uçağının üretimini tamamladığı ifade ediliyor.
Pilotların eğitim süreçlerini desteklemek amacıyla Eylül 2023'ten itibaren Yak-130 eğitim uçakları İran'daki tesislere teslim edilmeye başlanırken, eş zamanlı eğitimlerin Rusya'da da sürdürüldüğü bildirildi. Su-35 füzelerinin de 2026 yılı içinde İran'a ulaşmaya başlayabileceği öngörülürken, bazı kaynaklar Hamedan Hava Üssü'ndeki altyapı hasarının uçakların intikalini geciktiren ana faktör olduğunu belirtiyor. Mühendislik birimlerinin şu anda üssün yeniden inşası üzerinde çalıştığı ve uçakların varışından önce gelişmiş simülatörlerin teslim edileceği aktarıldı.
SU-30 VE SU-57 SİPARİŞLERİ DE YOLDA
İran'ın Rusya'dan hava savunma tedariki yalnızca Su-35 modelleriyle sınırlı kalmadı. Rus kaynaklar, 4 Haziran'da yaptıkları açıklamada İran Savunma Bakanlığı'nın 12 adet Su-30SM2 savaş uçağı siparişi daha verdiğini doğruladı. Bu uçakların, Rus ön cephe birliklerinden ikinci el olarak 2027 ortasından itibaren teslim edilmesi planlanıyor. Su-35 ile ortak motor ve benzer gelişmiş aviyonikleri kullanan Su-30SM2, hem maliyet avantajı hem de saldırı operasyonları ile Su-35 mürettebatının eğitimi için daha uygun bir platform olarak öne çıkıyor. Ayrıca İran'ın 5. nesil Su-57 savaş uçakları için de sipariş verdiğine dair güçlü işaretler bulunsa da, üretim yoğunluğu nedeniyle teslimatların ancak 2030 yılına yakın başlaması öngörülüyor.
ESKİ UÇAKLARLA ABD SAVUNMA HATTINI DELMİŞLERDİ
Soğuk Savaş sonrası döneme ait bu modern uçakların tedariki, İran Hava Kuvvetleri'nin elindeki Vietnam Savaşı döneminden kalma eski uçaklarla ABD ve müttefiklerine karşı elde ettiği başarılar düşünüldüğünde stratejik bir önem taşıyor. Nisan ayı sonlarında İran'a ait 3. nesil bir F-5E savaş uçağının, Kuveyt'teki Camp Buehring'e başarılı bir bombalama görevi icra ettiği ve ABD ile Kuveyt'in çok katmanlı hava savunma ağlarını sızarak geçtiği doğrulanmıştı. Mayıs ayı başında ise daha ağır ve uzun menzilli bir F-4E uçağının Suudi Arabistan üzerinde başarılı bir sızma harekatı gerçekleştirdiği ortaya çıkmıştı. Bu operasyon, Amerikan Hava Kuvvetleri'ne ait bir F-16CJ savaş uçağının İran F-4'ünü düşürmeyi başaramaması üzerine yapılan askeri angajman raporlarıyla ifşa olmuş ve F-4'lerin daha geniş çaplı sızma uçuşları gerçekleştirmiş olabileceği ihtimalini doğurmuştu.
ASKERİ DENGELER DEĞİŞEBİLİR
ABD ve bölgesel ortaklarıyla yaşanan son çatışmalarda, yoğun üs saldırılarına rağmen uçak filosunu korumayı başaran İran, eski modellerle yakaladığı bu başarıyı Su-35'lerin gelişiyle çok daha ileri bir boyuta taşıyabilir. Yaklaşık 2 bin kilometrelik devasa savaş yarıçapına sahip olan Su-35'ler, düşman hava sahasının derinliklerine sızma operasyonları düzenleme potansiyeli barındırıyor. Kısa veya derme çatma pistlerden kalkış yapabilme yeteneği ise filonun hava üssü bağımlılığını azaltarak saldırılara karşı direncini artırıyor. Her ne kadar ABD yapımı F-35 veya Çin yapımı J-16 gibi rakiplerine kıyasla bazı teknik yönlerden daha geride kabul edilse de Su-35, Soğuk Savaş sonrası dönemin karmaşık hava-hava muharebelerinde dünyada en yoğun şekilde test edilmiş ve yeni nesil füzelerle modernize edilmiş tek savaş uçağı olarak dikkat çekiyor.
