Henüz altı hafta önce, Avrupa Merkez Bankası enflasyonla mücadelesini kazandığı izlenimini veriyordu.
ABD ile İran arasındaki ateşkesin ardından petrol fiyatları sert düşmüş, enflasyon beklenenden hızlı soğuyor ve euro bölgesi ekonomisi başlangıçta korkulduğundan daha dayanıklı bir tablo çiziyordu.
Perşembe gününe gelindiğinde ise Frankfurt’taki hava tamamen değişmişti.
Christine Lagarde, basın toplantısı boyunca özellikle petrol olmak üzere enerji fiyatlarına defalarca atıfta bulunarak, jeopolitik gelişmelerin ECB’nin görünümünü ne kadar hızlı değiştirdiğini vurguladı.
Para politikası yapıcıları eylül kararlarının veriye bağlı kalacağını savunmaya devam etse de mesaj açıktı: Petrol fiyatlarının seyri, faizlerin sabit tutulup tutulmayacağını ya da yeniden artırılıp artırılmayacağını belirleyen tek başına en önemli değişken haline gelmiş olabilir.
Ateşkes iyimserliğinden...
ECB Yönetim Konseyi, beklendiği gibi üç temel politika faizini değiştirmedi.
Ancak Lagarde’ın basın toplantısındaki tonu, alınan kararın ima ettiğinden belirgin biçimde daha temkinliydi.
Lagarde, Yönetim Konseyi’nin son iki günü haziran toplantısından bu yana nelerin değiştiğini adım adım yeniden değerlendirmekle geçirdiğini açıkladı.
Başlangıçta tablo cesaret vericiydi.
Enflasyon beklenenden fazla yavaşlayarak yüzde 2,8’e gerilemiş, ekonomik aktivite öngörülenden daha iyi direnmiş ve ABD ile İran arasındaki Mutabakat Zaptı ile onu izleyen ateşkes, ham petrol fiyatlarını sert biçimde aşağı çekmişti.
“Bu dönemin ilk bölümü buydu” diyen Lagarde, “ama sonra tablo değişti” diye ekledi.
...yenilenen petrol şokuna
“Mutabakat zaptı kısa ömürlü oldu. Ateşkes defalarca ihlal edildi ve bizi bugün çatışmanın açıkça yeniden alevlendiği, emtia piyasalarında ise ciddi gelişmelerin yaşandığı bir noktaya getirdi” diye konuştu Lagarde.
İşte tam da bu ani dönüş, ECB’nin Perşembe günü faizlere dokunmama kararının ardındaki başlıca neden.
Para politikası yapıcıları, hazirandaki cesaret verici enflasyon verilerine tek başına tepki vermek yerine, yenilenen enerji şokunun geçici mi kalacağı yoksa daha geniş bir enflasyon sorununa mı dönüşeceğini anlamaya çalışıyor.
“Enerji şokunun enflasyonist etkileri henüz tam olarak ortaya çıkmış değil” diyen Lagarde, para politikası yapıcılarının “şokun şiddetini ve süresini” dolaylı ve ikinci tur etkilerle birlikte yakından izlediğini söyledi.
Şimdilik ise Lagarde, merkez bankasının şirketlerin daha yüksek ücret talepleriyle karşılık verdiğine dair bir işaret görmediğini belirtti.
Bu, en çok korkulan senaryo; zira böyle bir gelişme enflasyonu çok daha uzun süre kalıcı hale getirebilir.
“Bu belirsizlik ortamında yönümüzü bulmak için hâlâ iyi konumlanmış durumdayız” diye güvence verdi Lagarde.
Petrol fiyatları ECB’nin en büyük endişesi haline geliyor
ECB toplantısının zamanlaması bundan daha sorunlu olamazdı.
Lagarde Frankfurt’ta konuşurken, İran destekli Husilerin Kızıldeniz’de Suudi petrol tankerlerine saldırı düzenlediklerini açıklamasının ardından Brent tipi ham petrol yüzde 6’dan fazla sıçrayarak varil başına 100 dolara yaklaştı; bu, Mayıs’tan bu yana görülen en yüksek seviye olarak arz kesintisi korkularını artırdı.
Söz konusu saldırılar, Hürmüz Boğazı çevresindeki yeni hava operasyonlarının ve dünyanın en önemli enerji koridorlarından biri üzerindeki deniz taşımacılığına ilişkin artan endişelerin hemen ardından geldi.
Lagarde, son saldırıların Yönetim Konseyi politika tartışmalarını tamamladıktan sonra gerçekleştiğini, dolayısıyla Perşembe günkü kararı doğrudan etkilemediğini kabul etti.
Buna karşın gelişmeleri “kaygı verici” olarak nitelendiren Lagarde, ECB uzmanlarının eylül toplantısı öncesinde farklı petrol ve gaz fiyatı senaryolarına ilişkin daha derin analizler yapmaları için çoktan görevlendirildiğini doğruladı.
Ayrıca para politikası yapıcılarının yalnızca ham petrol fiyatlarına değil, kışa girilirken stokların hâlâ görece düşük seyrettiği doğalgaz piyasalarına da büyük dikkat gösterdiğini vurguladı.
Eylülde tüm seçenekler masada
Perşembe günkü basın toplantısından çıkan en net mesaj belki de, Lagarde’ın bugünkü kararın oybirliğiyle alındığını ama tartışmasız olmadığını söylemesiydi.
Yönetim Konseyi’ndeki bazı üyelerin ECB’nin yeni bir faiz artırımını şimdiden gündeme alıp almaması gerektiğini sorguladıklarını kabul etti.
Sonuçta para politikası yapıcıları, eylüle kadar beklemenin, daha sıkı bir politikanın gerekip gerekmediğine karar vermeden önce iki ek enflasyon raporunu, güncellenmiş büyüme verilerini ve yeni personel tahminlerini değerlendirmelerine imkân tanıyacağı konusunda uzlaştı.
Yeni bir faiz artışını savunanlar ile politikanın değişmeden kalmasını isteyenler arasında hangi tarafın daha yüksek ispat yüküyle karşı karşıya olduğu sorulduğunda Lagarde, “İspat yükü verilerin üzerinde” yanıtını verdi.
Bu mesaj, eylül için tüm seçenekleri masada bırakıyor.
ECB, herhangi bir faiz patikasına önceden bağlanmadığını vurgulasa da Perşembe günkü basın toplantısı, kurumun tepki fonksiyonunun giderek daha fazla enerji piyasalarındaki gelişmelere endekslendiğini gösterdi.
Lagarde ayrıca görev süresi dolmadan ECB’den ayrılabileceği yönündeki spekülasyonları da reddederek, “2027’den önce benim arkamı görmeyeceksiniz” dedi ve ardından “Ufukta bulutlar belirdiğinde kaptan gemide kalır” sözünü ekledi.
4f793ede0197a5d65d3d8905e1e7b7be
