NATO müttefikleri, Ankara zirvesi kapsamında düzenlenen Savunma Fuarı'nda on milyarlarca dolarlık savunma anlaşmaları imzalandı.
İlk kez Ankara'da resmi zirve programına dahil edilen forumun açılış konuşmasını NATO Genel Sekreteri Mark Rutte yaptı.
Heyecanlı şarkılar ve savunma ürünlerine dair aksiyon videolarının ardından kürsüye çıkan Rutte, müttefiklerin yeni çokuluslu "satın alma koalisyonlarına" katıldıklarını ilan etti.
Rutte'nin duyurduğu anlaşmalar arasında ABD merkezli Northrop Grumman şirketinden insansız hava araçları ve İsveç merkezli Saab şirketinden erken uyarı uçakları alınması yer aldı.
NATO'nun envanterinde 14 AWACS erken uyarı uçağı ve bazı gözlem insansız hava araçları bulunuyor. Rutte'nin ilan ettiği anlaşma çerçevesinde bu envanterin yenileceği anlaşılıyor.
NATO genel sekreteri ayrıca aralarında Türkiye'nin de olduğu bazı müttefiklerin biraraya gelerek ABD merkezli Airbus firmasından havada ikmal ve kargo uçakları almak için anlaşma imzaladığını ilan etti.
Drone operatörü sayısı beşe katlanacak
Savunma Forumu kapsamında hava savunma sistemleri ve savunma için kritik hammadde tedariği gibi başlıklarda da muhtelif anlaşmalar açıklandı.
Rutte, müttefiklerin 2027'ye kadar drone operatörü sayısını beş katına çıkarmayı taahhüt ettiklerini açıkladı.
Rutte ayrıca bu alanda beş yıl içinde 40 milyar dolar yatırım yapılacağını duyurdu.
Türkiye gözlem uyduları üretecek
Forum kapsamında uzay teknolojilerine yönelik anlaşmalar da imzalandı.
Türkiye'nin İttifak Sürekli Uzaydan Gözetim (APSS) programına 300 milyon dolarlık (yaklaşık 16 milyar lira) iki gözlem uydusu ile katkıda bulunacağı açıklandı.
Ayrıca ASELSAN'dan askeri iletişim için alt yörünge çözümleri ve Çelik Kubbe katmanlı hava savunma mimarisi kapsamında erken uyarı radarları alınacağı duyuruldu.
NATO bünyesinde yerden fırlatılan güdümlü füzeler ile ilgili bir proje de ilan edildi.
NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska tarafından yapılan açıklamada, bu girişime Türkiye'nin Atmaca seyir füzeleriyle katkıda bulunacağı vurgulandı.
Toplam 1.6 milyar dolarlık (yaklaşık 75 milyar lira) projede Türkiye'nin yanı sıra başka ülkeler de güdümlü sistemleri ile yer alacak.
İttifakın Entegre Hava ve Füze Savunma çerçevesinde de yeni yatırım ve anlaşmalar ilan edildi.
Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu sekiz müttefikin bu girişim için toplam 26 milyar dolarlık (yaklaşık 1.2 trilyon lira) anlaşmalara imza atacağı duyuruldu.
'Anlamsız yaptırımları masadan temizlemeliyiz'
Cumhurbaşkanı Cevdet Yılmaz, Savunma Forumu kapsamında katılımcılara hitap etti.
Yılmaz, Türkiye'nin NATO bünyesinde Avrupa güvenliğine önemli katkı sağladığını vurguladı ve "Başta AB olmak üzere Avrupa'daki tüm savunma ve güvenlik girişimlerine katılabilmelidir" dedi.
Yılmaz ayrıca müttefikler arasındaki tüm savunma sanayi kısıtlamaları ve yaptırımlarının kaldırılması gerektiğini söyledi, "Anlamsız yaptırımları ve kısıtlamaları masadan temizlemeliyiz" ifadelerini kullandı.
Savunma Bakanı Yaşar Güler de Türkiye'nin askeri kabiliyetlerine dikkat çekti ve şunları söyledi:
"NATO'nun %5 savunma yatırım taahüdünü de önemli görüyoruz. Zira bu taahüt aynı zamanda ittifakın caydırıcılığını güçlendirme, savunma üretimini ölçeklendirme ve ihtiyaç duyduğumuz kabiliyetlerini zamanında sahaya yansıtma iradesinin somut göstergesidir."
'Türkiye ile kritik altyapı iş birliği üzerinde çalışıyoruz'
BBC Türkçe'ye konuşan savunma forumu katılımcıları, imzalanan anlaşmaların ittifakın kapasitesini geliştirmesi açısından olumlu olduğunu söyledi.
Romanya Savunma Bakanı Radu-Dinel Miruta, ittifakın yalnızca yeni kapasiteler üretmek değil aynı zamanda askeri üretim ölçeğini de artırması gerektiğini ifade etti.
BBC Türkçe'ye konuşan Miruta, Türkiye ile iş birliğinin artırılması gerektiğini vurguladı ve "Türkiye'ye yalnızca tek bir konunun çözümü için gitmemeliyiz" diye konuştu.
Romanyalı bakan, Türkiye ile ekonomik bağlara dikkat çekti ve iki ülkenin Karadeniz'de NATO bünyesinde mayın temizleme çalışmaları yürüttüğünü hatırlattı.
Miruta, "Mevcut iş birliğimizi kritik altyapı alanında da geliştirmek üzere çalışma yürütüyoruz" dedi.
İzlanda merkezli Teledyne Gavia adlı savunma şirketinin Genel Müdürü ve Başkan Yardımcısı Stefan Reynisson, NATO'nun Savunma Forumu bünyesinde açıkladığı anlaşmaların büyüme ve savunma yatırımları açısından etkileyici olduğunu söyledi.
Reynisson, ittifakın Rusya ile komşu olduğu Kuzey Kutbu ve çevresine daha fazla odaklanması gerektiğini vurguladı ve sözlerini şöyle sürdürdü:
"Tüm NATO'nun daha fazla iş birliği yapmasını, İzlanda ve Türkiye arasındaki iş birliğinin de artmasını görmek istiyoruz.
"Burada çok büyük anlaşmalar imzalandı. Forum çerçevesinde eyleme geçilmesini takdir ediyoruz."
NATO bünyesinde çalışan kıdemli askeri danışman Albay Sarah Fortin ise Ankara zirvesinin önemi hakkında şu değerlendirmeyi yaptı:
"Zirvenin Ankara'da yapılmasının bir başka mesajı da ittifak dayanışmasını göstermek ve hasımlarımıza birlikte güçlü olduğumuzu göstermek. Türkiye, bunun büyük bir parçası."
