Meclis Okul Saldırıları Komisyonuna bilgi veren uzmanlar büyük tehdidi açıkladı: İnternet bağımlılığı, kumar ve oyun ile alkolü geride bıraktı. Bağımlıların yüzde 64’ü 12-18 yaşında. Ortaokul öğrencilerinin yüzde 22’si “+18” içeriklere erişebiliyor.
Meclis Okul Saldırılarını Araştırma Komisyonu’nda konuşan STK temsilcileri, çocukların dijital ortamda karşı karşıya kaldığı riskler, davranışsal bağımlılıklar ve okul şiddeti konularında değerlendirmelerde bulundu. Yeşilay Akademi Direktörü Hakan Çetin, Yeşilay danışmanlık merkezlerine yapılan başvurularda kumar bağımlılığının alkol ve madde bağımlılığını geride bıraktığını söyledi. Çetin, araştırmaların dijital bağımlılıklar ile okul devamsızlığı, küçük suçlar, kavga ve saldırganlık eğilimleri arasında ilişki bulunduğunu ortaya koyduğunu aktardı. Yeşilay danışmanlık merkezlerine internet bağımlılığı nedeniyle başvuranların yüzde 64’ünün 12-18 yaş grubunda olduğunu belirten Çetin, ortaokul öğrencilerinin yüzde 22’sinin yaşlarına uygun olmayan +18 içeriklerle karşılaştığını söyledi.
DİJİTAL BAĞIMLILIK SALDIRGANLIĞI ARTIRIYOR
Son üç yılda danışmanlık hizmetlerinin alt yaş sınırının 12'ye indirildiğini ifade eden Çetin, farklı bağımlılık kategorilerinde toplam 5 bin 385 çocuk ve ergen danışanın hizmet aldığını bildirdi. Araştırmaların dijital bağımlılıkların empati becerileri üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu ortaya koyduğunu ifade eden Çetin, özellikle 13-17 yaş grubunda internet ve dijital bağımlılıklarla temas eden bireylerde bilişsel empati düzeylerinin düştüğünü, sözel ve fiziksel saldırganlık eğilimlerinin arttığını aktardı.
E-SPOR UYARISI
Çetin, e-spor alanına ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak, “e-spor” kavramının toplumda spor faaliyetleriyle özdeşleştirildiğini ancak bunun oyun bağımlılığı açısından riskleri görünmez kılabildiğini savundu. E-spor organizasyonlarının çocuk ve gençler için rol model olarak sunulduğunu ifade eden Çetin, belediyeler ve kamu kurumları tarafından düzenlenen etkinliklerde bu alana yönelik tanıtım ve reklam faaliyetlerine sınır getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Türkiye Psikiyatri Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Selçuk Candansayar, okul saldırılarının eskiden sadece ABD’ye özgü bir şey sanıldığını ancak Brezilya, Rusya ve Sırbistan gibi ülkelerde de okul saldırılarının çok arttığını belirtti. Türkiye’de yakın arkadaşı olmadığını söyleyen ergenlerin oranının 1990 yılında yüzde 7 iken bugün yüzde 19'a yükseldiğine dikkat çeken Candansayar, “Her beş ergenden biri kendisini yakın arkadaşsız hissediyor” dedi. Dijital platform şirketlerinin kullanıcıların ekranda daha uzun süre kalmasını sağlayan tasarımlar geliştirdiğini belirten Candansayar, sonsuz kaydırma özelliğinin beynin ödül mekanizmasını sürekli uyararak bağımlılık davranışlarını beslediğini dile getirdi. Candansayar ayrıca 2024 yılında güvenlik birimlerine getirilen çocuk sayısı 612 bin olarak kaydedildiğini, bu çocukların 202 bini “suça sürüklenen çocuk” kategorisinde yer aldığını, söz konusu sayının bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 10 arttığını kaydetti.
İstanbul Aile Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Üner Karabıyık ise 2025 yılında 26 ilde gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarını paylaşarak, katılımcıların yüzde 82,9’unun dijital medyanın çocuklara zararının faydasından fazla olduğunu düşündüğünü kaydetti. Karabıyık, araştırmaya göre katılımcıların yüzde 80,7’si dijital medyanın toplumsal değerleri aşındırdığı görüşünü aktardı.
Araştırmalarında insanların en yüksek mutluluk, huzur ve güven duygusunu aile içerisinde yaşadıklarının ortaya çıktığını ifade eden Karabıyık, aile içinde bu oranın yüzde 94'e ulaştığını, yakın çevrede yüzde 76, şehir ölçeğinde yüzde 67 ve ülke düzeyinde yüzde 56'ya gerilediğini söyledi.
