Avrupa Komisyonu tarafından yapılan açıklamaya göre GKRY’ye 177,2 milyon avroluk ön finansman sağlandı. Söz konusu miktar, Lefkoşa’nın önümüzdeki yıllarda SAFE programı kapsamında elde etmeyi beklediği yaklaşık 1,2 milyar avroluk kaynağın ilk bölümü niteliğini taşıyor.
Ödeme, Avrupa Birliği’nin son yıllarda hızlandırdığı savunma yatırımları kapsamında gerçekleştirildi. Brüksel, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından savunma alanındaki bağımlılıkları azaltmayı ve Avrupa merkezli üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor.
AB’NİN YENİ SAVUNMA HAMLESİ
SAFE, Avrupa Birliği’nin üye ülkelere savunma kabiliyetleri kazandırmak amacıyla oluşturduğu 150 milyar avroluk finansman mekanizması olarak öne çıkıyor. Program, Avrupa Komisyonu’nun “ReArm Europe/Readiness 2030” planının bir parçası olarak yürütülüyor.
AB’nin hesaplamalarına göre söz konusu program kapsamında Avrupa genelinde 800 milyar avroyu aşan savunma yatırımı harekete geçirilebilecek. Finansman; mühimmat, füze sistemleri, hava savunma sistemleri ve kara kuvvetlerine yönelik silah sistemlerinin geliştirilmesi ile ortak Avrupa tedarik projelerinde kullanılacak.
AB Savunma ve Uzay Komiseri Andrius Kubilius, GKRY’ye yapılan ödemenin “Avrupa’nın kolektif güvenliğini güçlendirme yönündeki kararlılığının göstergesi” olduğunu belirtti. Kubilius, Lefkoşa’nın bu kaynakla kritik askeri kabiliyetlere yönelik yatırımlarını hızlandırabileceğini ifade etti.
HEDEF YÜKSEK TEKNOLOJİ
Rum Yönetimi, söz konusu kaynağın yalnızca silah alımlarında değil, yerli savunma sanayi kapasitesinin geliştirilmesinde de kullanılacağını açıkladı.
Lefkoşa’nın planında yaklaşık 30 yüksek teknoloji şirketinin savunma projelerine dahil edilmesi yer alıyor. Rum makamları, bu şirketlerin sahip olduğu teknolojik birikimin savunma alanına aktarılmasını hedefliyor.
Açıklamalarda özellikle insansız sistemler, sensör teknolojileri, elektronik sistemler, siber güvenlik ve gözetleme teknolojileri öncelikli alanlar arasında gösterildi. Üniversiteler ve araştırma merkezlerinin de projelere dahil edilerek savunma alanında uzman insan kaynağı yetiştirilmesi planlanıyor.
Rum Yönetimi, hedeflerinin ağır silah üretimine dayalı bir savunma sanayii kurmak olmadığını, Avrupa savunma ekosistemine entegre yüksek teknoloji odaklı bir yapı oluşturmak olduğunu vurguluyor.
DOĞU AKDENİZ VURGUSU
SAFE finansmanının açıklandığı dönemde Rum Yönetimi, Doğu Akdeniz’deki güvenlik ortamına da dikkat çekti. Lefkoşa, bölgedeki jeopolitik gerilimler ve Avrupa’nın güvenlik ortamındaki değişimin yeni savunma yatırımlarını zorunlu hale getirdiğini savunuyor.
GKRY son yıllarda savunma alanında başta Yunanistan ve Fransa olmak üzere çeşitli Avrupa ülkeleriyle işbirliğini artırdı. Rum Yönetimi ayrıca Polonya, İtalya ve İspanya ile de yeni savunma ortaklıkları geliştirdiğini açıkladı.
AB’den gelen ilk SAFE ödemesiyle birlikte Lefkoşa’nın hava savunması, gözetleme sistemleri ve savunma teknolojileri alanlarındaki projelerini hızlandırması bekleniyor. Finansman aynı zamanda GKRY’nin Avrupa Birliği’nin ortak savunma projelerine daha aktif katılımının da önünü açacak.
