Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi'nde (JSGA) subay ve astsubay adaylarına uygulanan yeterlilik sınavının usul ve esasları, bugün yürürlüğe giren bağımsız bir yönetmelikle yeniden düzenlendi. 9 Haziran 2026 tarihli ve 33275 sayılı Resmi Gazete'de iki ayrı düzenleme yayımlandı: Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin yeterlilik sınavına ilişkin 25, 26 ve 27. maddeleri yürürlükten kaldırılırken, bu maddelerin yerine geçen "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmelik" aynı tarihte yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme, halihazırda Akademi'de eğitim gören ve yakın süreçte yeterlilik sınavına girecek öğrencileri doğrudan ilgilendiriyor.
Sınav Takviminde Esneklik, Süre Sınırı Kalktı
Eski düzenlemede yeterlilik sınavının temel kolluk eğitiminin tamamlanmasının ardından en geç iki hafta içinde yapılması zorunluydu. Yeni yönetmelikte bu iki haftalık süre sınırı kaldırıldı; sınav tarihleri yıllık çalışma takvimine bağlandı. Sınav yeri ve saatlerinin en az beş iş günü önceden ilan edilmesi de ayrıca hükme bağlandı; eski düzenlemede bu süre bir haftaydı.
Komisyon Yapısı Ayrıntılandırıldı, Senato Yetkisi Daraltıldı
Eski düzenlemede sınav komisyonlarının kurulması, görevlendirilmesi ve çalışma esasları büyük ölçüde Senato'nun takdirine bırakılmıştı. Yeni yönetmelikte bu yetkiler Başkanlık onayına bağlandı ve komisyon yapıları tek tek tanımlandı.
Buna göre dört ayrı komisyon oluşturuldu: Merkezi Sınav Komisyonu, Sözlü Sınav Soru Hazırlama Komisyonu, Sözlü Sınav Komisyonu ve Atış Sınav Komisyonu. Her komisyonun başkanı, üye sayısı ve nitelikleri yönetmelikte açıkça belirlendi. Bunun yanı sıra sahil güvenlik sınıfı öğrencileri için Merkezi Sınav Komisyonu'na sahil güvenlik sınıfından bir üstsubayın eklenmesi zorunlu hale getirildi; bu hüküm eski düzenlemede yer almıyordu.
Sözlü Sınav İçeriği Genişletildi: Akademik Bilgi Düzeyi eklendi
Eski yönetmelikte sözlü sınavın konu kapsamları Senato tarafından belirlenmekteydi. Yeni düzenlemede sözlü sınav konularının öğrencilerin Akademi müfredatına göre belirleneceği hükme bağlandı. Değerlendirme kriterleri arasına eski metinde yer almayan "akademik bilgi düzeyi" eklendi; eski düzenleme yalnızca "mesleki bilgi ve uygulama düzeyi"ni kriter olarak sayıyordu.
Eski düzenlemede sınav komisyonunun öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorabileceği ve ilave uygulamalar yaptırabileceği belirtilmekteydi. Bu hüküm yeni yönetmelikte yer almadı.
Başarısız Öğrenciler için Belge ve İtiraz Hakları Netleştirildi
Başarısız olan öğrencilere verilecek belgeler konusunda da farklılık göze çarpıyor. Eski düzenlemede "sertifika ve öğrenim belgesi" verilmesinden söz edilirken, yeni yönetmelikte bu kapsam netleştirildi: öğrencinin bağlı bulunduğu birime göre lisans veya ön lisans diploması verileceği açıkça düzenlendi.
Başarısızlık gerekçesinin belgelenmesi de güçlendirildi. Yeni yönetmelikte her komisyon üyesinin başarısız öğrenci için ayrıntılı tutanak düzenlemesi zorunlu tutuldu. Bu düzenleme eski metinde yoktu.
İtiraz mekanizması da ilk kez açıkça tanımlandı. Eski düzenlemede sınav komisyonu kararlarına itiraz yapılamayacağı belirtilmekle yetinilmişti. Yeni yönetmelikte ise sınav komisyonu kararlarına itiraz yine kapalı olmakla birlikte, ilişik kesme kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde Akademi Yönetim Kurulu'na yazılı itiraz yolu açıldı. Yönetim Kurulu'nun, ilişik kesme kararında yer alan üyeler olmaksızın toplanarak kesin karar vereceği de ayrıca hükme bağlandı.
Mazeret Kapsamı Genişletildi
Eski düzenlemede mazeretlerin neler olduğu sayılmamıştı. Yeni yönetmelikte mazeret kapsamına giren haller tek tek belirlendi: doğal afet veya salgın, eş ya da birinci derece kan hısımlarının ölümü, sağlık gerekçesiyle tedavi ve tutuklama ya da koruma tedbirleri. Bu hallerde öğrenci Başkanlıkça belirlenecek tarihte aynı usul ve esaslarla yeniden sınava alınacak.
Sağlık Gerekçesiyle Muafiyet Düzenlemesi Getirildi
Yeni yönetmelikle getirilen ve eski düzenlemede hiç yer almayan bir hüküm öne çıkıyor: sağlık sebebiyle atış veya spor sınavına giremeyen öğrenciler, sağlık kurulu raporu doğrultusunda bu aşamalardan muaf tutulabiliyor. Muafiyet halinde not hesaplama yöntemi de belirlendi; atış veya spordan yalnızca birinden muaf olanlar için başarı notu sözlü sınav puanının yüzde seksenbeşi, her ikisinden muaf olanlar için ise yüzde yüzü üzerinden hesaplanacak.
Sınav Evraklarının Saklanması Kurallaştırıldı
Eski düzenlemede değerlendirme formlarının "ilgili mevzuat çerçevesinde" Akademi Başkanlığı'nca muhafaza edileceği genel bir hükümle geçiştirilmişti. Yeni yönetmelikte sınav evraklarının son sınav tarihinden itibaren bir yıl süreyle saklanacağı belirlendi; sınavı dava konusu olan öğrencilerin evrakları ise davanın kesin karara bağlanmasına kadar muhafaza edilecek.
