Balıkesir'in Edremit ilçesi Zeytinli Mahallesi'nde zeytinliklerin hemen yanında faaliyet gösteren beton santralına ilişkin davada Danıştay 4. Daire yeni bir karar aldı. Daire, santralı işleten şirkete 6 Mayıs 2020 tarihinde verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali için açılan davayı inceledi. İnceleme sonucunda davanın yasal süre içinde açılmadığına hükmeden Danıştay, Bursa Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen iptal kararını bozdu.
"HABERDAR OLMAMALARI HAYATIN OLAĞAN AKIŞINA AYKIRI"
BirGün'den Aycan Karadağ'ın haberine göre iptal kararını bozan hüküm, 9 Mart'ta 3'e karşı 2 oyla alındı. Danıştay çoğunluğu kararın gerekçesinde, davacıların zeytinlik arazisine yaklaşık 68 metre mesafede faaliyet gösteren beton santralından ruhsat tarihinden itibaren haberdar olmamasını "Hayatın olağan akışına aykırı" olarak değerlendirdi. Daire, bu gerekçeyle davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini belirtti. Kararın ardından dosya, yeniden karar verilmek üzere Bursa Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderildi.
"ÇEVRE HAKKI KATI YORUMLANAMAZ"
Karara muhalif kalan iki üyenin karşı oy yazısında ise dikkat çeken detaylar yer aldı. Karşı oyda, dava konusu ruhsatın davacılara tebliğ edilmediği, kamuoyuna açık biçimde ilan edilmediği ve davacıların ruhsatın doğrudan muhatabı olmadığı vurgulandı. Üyeler, mülkiyet hakkını ve çevre hakkını ilgilendiren işlemlerde dava açma süresinin katı yorumlanmaması gerektiğini ifade etti. Ayrıca ruhsatın verilmesinden sonra da işletmenin faaliyet aşamasında mevzuata aykırılık yönünden denetlenebileceği belirtildi. İki üye, davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmemesi ve dosyanın esas yönünden incelenmesi gerektiğini savundu.
BİLİRKİŞİ RAPORU ZARARI KANITLAMIŞ MAHKEME RUHSATI İPTAL ETMİŞTİ
Danıştay'ın usulden bozduğu dosyanın temelinde ise bölgedeki zeytinliklerde yaşanan tahribat yatıyor. Zeytinlik arazinin maliki ve işleteni olan yurttaşlar açtıkları davada, komşu parselde faaliyet gösteren beton santralının zeytinliklere yaklaşık 68 metre mesafede bulunduğunu, tesisten kaynaklanan toz ve dumanın zeytin ağaçlarına zarar verdiğini kaydetmişti.
Balıkesir 2. İdare Mahkemesi, dosyaya giren bilirkişi raporuna dayanarak beton santralının zeytinlik alan üzerindeki etkisine dikkat çekmişti. Yerel mahkemenin kararında; zeytin ağaçlarının yaprak, dal ve gövdelerinde beyaz toz birikimi bulunduğu, sonbahar sürgünlerinin azaldığı, meyve veriminin düştüğü ve bazı dallarda kurumaların başladığı tespitleri yer almıştı. Bu bulgular ışığında mahkeme, Zeytincilik Kanunu kapsamında beton santralının zeytinliklerin gelişimine zarar verecek nitelikte olduğu sonucuna varmış ve santrala verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatını iptal etmişti. Bursa Bölge İdare Mahkemesi de istinaf aşamasında Balıkesir 2. İdare Mahkemesi'nin bu iptal kararını onamıştı.
