İngiltere'de düzenlenen Farnborough Havacılık Fuarı'nda, otonom savaş uçağı üretme yarışındaki gücünü sergileyen Boeing, rakiplerinin milyarlarca dolarlık yeni bir savunma pazarı haline gelebilecek bu alanda rekabetçi tasarımlar sunduğu sırada Ghost Bat adındaki insansız hava aracını sergiledi.
ABD'li rakipleri General Atomics ve Anduril Industries, insanlı savaş uçaklarının yanında uçmak üzere tasarlanmış yeni nesil insansız hava araçlarının tam ölçekli modellerini sergilerken, Boeing ise aktif olarak çalışan Ghost Bat uçağını tanıttı.
Savunma sanayinin en yakından takip edilen rekabet alanlarından biri olan otonom insansız savaş uçakları geliştirme yarışı, Lockheed Martin, Northrop Grumman ve Avrupa'nın Airbus'ı da dahil olmak üzere bir dizi ABD ve Avrupalı şirketin dikkatini çekti.
ABD Hava Kuvvetleri, program kapsamındaki uçakların maliyetinin, 80 milyon dolar tutarında veya daha pahalı olabilen F-35 savaş uçağının maliyetinin üçte biri veya daha azı olmasını beklediklerini açıkladı.
AeroDynamic Advisory'nin genel müdürü Richard Aboulafia, piyasadaki dağıtımın er ya da geç yılda yüzlerce uçağa ulaşabileceğini, ancak yaygın kullanımın 2030'ların ortalarına kadar gerçekleşmeyebileceğini belirtti.
BOEING'E GÖRE EN GELİŞMİŞ MODEL
Boeing'in açıklamasına göre, geçen Aralık'ta bir hava hedefine uygulanan gerçek mühimmatlı testin ardından şirketin Ghost Bat modeli, bu ayın başlarında ABD liderliğindeki çok uluslu bir askeri tatbikata katılan bu yeni nesil insansız savaş uçağı sınıfının ilk örneği oldu.
Boeing'in geliştirme ve stratejiden sorumlu başkan yardımcısı Bernd Peters, Reuters'e verdiği demeçte, En gelişmiş işbirlikçi savaş uçağına sahip olduklarını belirterek şirketin 2017'den beri bu program üzerinde çalıştığını da sözlerine ekledi.
Bu sırada bazı rakip şirketler, geliştirme hızlarına ve üretim ölçeğini büyütme konusunda kaydettikleri ilerlemelere dikkat çekiyor.
Anduril'in kıdemli başkan yardımcısı Jason Levin, Reuters'e verdiği demeçte, "İki yıl içinde, diğer birçok şirketin yıllardır üzerinde çalıştığı şeyleri geride bıraktık. Sadece küçük, kademeli adımlar atmak yerine, büyük adımlar atmayı hedefliyoruz." dedi.
Boeing, Aralık ayında açıklanan 754 milyon Avustralya doları (528 milyon ABD doları) değerindeki üç yıllık sözleşmenin ardından Avustralya Savunma Kuvvetleri için yedi adet insansız savaş uçağı üretmek üzere çalışıyor. Boeing, 100'den fazla test uçuşu gerçekleştirdiğini ve gelişmiş otonom yetenekler üretebileceğinden emin olduğunu belirtiyor.
ABD Hava Kuvvetleri geçen ay, İşbirlikçi Muharebe Uçakları (CCA) adı verilen program kapsamında, ilk yarı otonom yardımcı uçak filosunu inşa etmek üzere General Atomics ve Anduril'in tasarımlarına üretim sözleşmeleri verdiğini açıkladı.
GERÇEK ATIŞ TESTİ
Geçtiğimiz hafta ABD Hava Kuvvetleri, Mojave Çölü üzerinde Anduril'in uçaklarının da dahil olduğu dijital bir hedefe yönelik gerçek mühimmatlı bir test gerçekleştirdiklerini açıkladı. Bu yılın başlarında Anduril, Ohio'daki yeni bir tesiste FURY savaş dronlarını üretmeye başladı. Levin'e göre şirket yılda 150'ye kadar uçak üretebiliyor olsa da başkan yardımcısı, ABD Hava Kuvvetleri için kaç uçak ürettikleri konusunda yorum yapmaktan kaçındı.
General Atomics sözcüsü Phil Ewing, şirketin ABD Hava Kuvvetleri programı için birden fazla uçak ürettiğini belirtirken ayrıntı vermekten kaçındı. Şirketin, Predator dronları gibi insansız hava araçları üretme konusunda onlarca yıllık deneyime sahip olduğunu da sözlerine ekledi. Bu yeni uçak sınıfını farklı kılan şeyin otonomi olduğunu belirten Ewing, General Atomics'in son birkaç yılda binlerce saat otonom uçuş gerçekleştirdiğini açıkladı.
ABD Hava Kuvvetleri, CCA programının ilk aşaması için ana tedarikçinin bir yarışma sonucunda seçileceğini ve sözleşmenin 2027 yazına kadar imzalanmasını planladıklarını açıkladı. Bu on yılın sonuna kadar 150'den fazla işbirlikçi muharebe uçağının tedarik edilmesi hedefleniyor.
Donanım sözleşmelerinin yanı sıra, ABD Hava Kuvvetleri programın yazılım tarafında da ilerleme kaydederek, Lockheed Martin de dahil olmak üzere altı tedarikçiden oluşan bir gruba görev otonomisi üretim sözleşmelerini teslim etti.
Şirket sözcüsü, Lockheed Martin'in ABD Hava Kuvvetleri ve diğerleri için cazip çözümlere yatırım yapmaya devam ettiğini belirterek, şirketin insansız savaş uçağının yapım aşamasında olduğunu ve gelecek yıl uçuşa başlayacağını sözlerine ekledi.
AVRUPA DA REKABETE DAHİL OLUYOR
Avrupa hükümetleri de bu alanda programlar geliştiriyor ve bazı ABD savunma şirketleri, bölgedeki orduları hedef alan varyantlar üretmek için yerel üreticilerle iş birliği yapıyor. 2029 yılına kadar Alman Hava Kuvvetlerine bir uçak sunmak üzere çeşitli Alman firmalarıyla ortaklık kurduğunu açıklayan Boeing de bu şirketlere dahil.
Avrupalı şirketler de rekabet etmek için yarışıyor. Airbus'ın yakın zamanda tanıttığı ve şirketin 2030'ların başlarında faaliyete geçmesini planladığı U760 Ravenstorm da havacılık fuarında sergilendi.
Ayrıca Airbus, U740 Valkyrie adlı bir model üzerinde çalışıyor ve ABD merkezli Kratos Defense'ten satın aldığı iki uçakla bu yılın sonlarında test uçuşları yapmayı planlıyor. Bir Airbus sözcüsü, yaklaşımlarının Avrupa'daki hava kuvvetlerine yakın vadede operasyonel deney kabiliyetleri sunabileceklerini belirtti.
