Edebiyat tarihinin en çok okunan, üzerine en çok konuşulan ve sinemadan televizyona sayısız kez uyarlanan başyapıtlarından biri olan Jane Austen imzalı "Aşk ve Gurur" (Pride and Prejudice), ilk yayımlanışının üzerinden yüzyıllar geçmesine rağmen güncelliğini koruyor. 19. yüzyıl İngiltere’sinin taşra hayatını odağına alan roman, sadece bir aşk hikayesi sunmakla kalmıyor; sınıf farklılıklarını, kadının toplumdaki statüsünü ve insan doğasının en büyük zaaflarını keskin bir mizahla ele alıyor.
İKİ ZIT KUTUP
Hikaye, beş kız çocuklu Bennet ailesinin neşeli, zeki ve bir o kadar da ön yargılı kızı Elizabeth Bennet ile kibirli, mesafeli ama son derece dürüst aristokrat Fitzwilliam Darcy arasındaki çatışmayı merkezine alıyor.
Toplumun dayattığı "zengin koca bulma" baskısına direnen Elizabeth, Darcy’yi ilk gördüğü anki soğuk tavırları nedeniyle "kibirli" olarak etiketler. Bu durum, romanın adındaki "Gurur" ve "Ön Yargı" kavramlarının ilk kıvılcımı olur. Sınıfsal üstünlüğünün arkasına sığınan Darcy, Elizabeth’in canlı zekası ve bağımsız ruhu karşısında duvarlarını yıkmak zorunda kalır.
TOPLUMSAL BİR AYNALAMA
Austen, dönemin İngiltere'sinde kadınların ekonomik özgürlüklerinin olmamasını ve evliliğin bir "geçim kaynağı" olarak görülmesini eleştirel bir dille ironiye alır. Bennet ailesinin mülkünün sadece erkek varise kalabilmesi (miras hukuku), annelerinin kızlarını bir an önce evlendirme telaşını trajikomik bir boyuta taşır.
NEDEN BUGÜN BİLE OKUNMALI?
"Aşk ve Gurur", sadece eski dönem kıyafetleri ve balo salonlarında geçen bir dönem hikayesi değildir. Günümüz dünyasında bile insan ilişkilerini baltalayan iki büyük engeli anlatır: Karşımızdakini tanımadan yargılamak ve kendi doğrularımız konusunda aşırı gururlu olmak.
Austen'ın zamansız dili, incelikli esprileri ve adeta kanlı canlı hissettiren karakter tahlilleri, bu kitabı bir kez okuyanların neden tekrar tekrar sayfalarını karıştırmak istediğini kanıtlar niteliktedir. Klasik edebiyatın bu incisi, romantizmin ötesinde, insan psikolojisine tutulmuş en net aynalardan biri olmaya devam ediyor.
