Yurtdışındaki kartlı harcamalarda tarihi zirve
BKM verilerine göre yerli kredi kartlarıyla yurtdışında yapılan fiziki harcamalar mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 23 artarak 75,7 milyar TL'den 93 milyar 64 milyon TL'ye yükseldi. İşlem adedi ise 45,3 milyondan 52,1 milyona çıkarak şimdiye kadarki en yüksek seviyesine ulaştı.
Yabancıların Türkiye'deki harcamaları geride kaldı
Online alışverişte de artış sürüyor
Yurtdışından yapılan online alışverişlerde 30 Euro'luk gümrük muafiyetinin kaldırılmasına rağmen harcamalardaki yükseliş devam etti. Yerli kartlarla yurtdışındaki internet sitelerinde yapılan harcamalar, 2025 Mayıs ayındaki 29,2 milyar TL'den 43,6 milyar TL'ye yükselerek yaklaşık yüzde 49 arttı.
Mayıs ayı sektörel verilere göre yerli kartlarla yurtdışında online ortamda en fazla harcama 17,2 milyar TL ile hizmet sektöründe gerçekleşti. Bu kategoriyi 9 milyar TL ile seyahat acenteleri ve taşımacılık, 2,7 milyar TL ile konaklama ve 1,6 milyar TL ile havayolu harcamaları takip etti. Perakende tarafında ise elektrik-elektronik harcamaları 1,8 milyar TL, giyim harcamaları ise 1 milyar TL seviyesine ulaştı. Yabancı kartlarla Türkiye'de yapılan online harcamalarda ise ilk sırayı 9 milyar TL ile havayolu, ardından 2,4 milyar TL ile konaklama ve 2 milyar TL ile seyahat acenteleri aldı.
Düzenlemeler mağduriyet yaratıyor
Türkiye'de cari açığı azaltmak ve yerli üreticiyi korumak amacıyla yürürlüğe konan 30 Euro'luk gümrük muafiyetinin kaldırılması kararı, piyasa gerçekleriyle uyuşmadığı için hedeflenen amaca ulaşamadığı gibi tüketici cephesinde ciddi bir mağduriyete yol açtı. İç piyasadaki yüksek enflasyon ve baskılanan kur dengesi nedeniyle, tüketiciler gümrüklerde yüzde 30 ila 60 arasında değişen yüksek vergileri ve ek bürokratik sunum ücretlerini ödemeyi göze alarak yurt dışı sitelerden alışveriş yapmaya devam ediyor. Nitekim Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verileri de bu vergi ve kısıtlama duvarının online harcamaları durduramadığını, aksine yurt dışı e-ticaret harcamalarının bir yılda yüzde 49 artarak 43,6 milyar TL'ye ulaştığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Uygulanan bu katı politikalar internetten alışverişi tamamen kesemediği gibi, 1 Euro'luk küçük paketleri bile detaylı gümrük beyannamelerine tabi tutarak gümrüklerde kilitlenmeye ve vatandaşa kapıda sürpriz maliyetler çıkarılmasına neden oluyor.
Dahası bu gümrük düzenlemesi daha büyük bir ekonomik yan etki doğurarak döviz çıkışını hızlandırmış gibi görünüyor. İnternet üzerinden alışveriş yaparken ağır gümrük engelleriyle, müşavirlik ücretleriyle ve kargo limitleriyle karşılaşan orta ve üst gelir grubu, strateji değiştirerek bizzat yurt dışına seyahat edip fiziksel mağazalardan alışveriş yapmaya yöneldi. Yerli kartların yurt dışındaki fiziki harcamalarının aylık 93 milyar TL ile tarihi zirveye ulaşması, tüketicinin uçak biletini alıp giyim, kozmetik ve elektronik gibi ihtiyaçlarını doğrudan yerinden karşılamayı daha rasyonel bulduğunu gösteriyor.
