Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri, üniversite mezunlarının iş gücü piyasasındaki tablosunu ortaya koydu. Verilere göre son yıllarda hem lisans hem de ön lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı gerilerken, mezuniyet sonrası ilk işe yerleşme süresi de uzadı. Bazı bölümler ise istihdam ve kazanç açısından diğerlerinden belirgin biçimde ayrıştı.
TÜİK verilerine göre 2022'de yüzde 75,1 olan lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı, 2023'te yüzde 75,6'ya yükseldi. Ancak bu tarihten sonra düşüş başladı. Oran 2024 ve 2025’te gerileyerek geçen yıl yüzde 73,9'a indi.
Ön lisans mezunlarında da benzer bir tablo oluştu. 2022'de yüzde 67,2 olan kayıtlı istihdam oranı, 2023'te yüzde 67,7'ye yükseldikten sonra geriledi ve 2025'te yüzde 65,7 ile son yılların en düşük seviyesine indi.
İLK İŞE GİRİŞTE EN AVANTAJLI ALAN SAĞLIK
Üniversite mezunlarının iş bulma süresi de bölümlere göre önemli farklılık gösterdi. Lisans mezunları arasında ilk işini en hızlı bulanlar ortalama 9 ay ile sağlık ve refah alanında eğitim görenler oldu.
Bilişim ve iletişim teknolojileri mezunları ortalama 11,4 ayda, mühendislik, imalat ve inşaat alanındaki mezunlar ise 11,6 ayda ilk işine yerleşti. En uzun iş bulma süresi ise 18,3 ay ile iş, yönetim ve hukuk alanlarında görüldü.
Ön lisans mezunlarında ilk işe giriş süresinin en kısa olduğu alan 13,7 ay ile hizmetler oldu. Bu alanı 13,8 ay ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik; 14,3 ay ile mühendislik, imalat ve inşaat izledi. Ön lisansta en uzun iş bulma süresi ise 18,9 ay ile sanat ve beşeri bilimler alanında kaydedildi.
Veriler, kadınların birçok eğitim alanında erkeklere kıyasla daha uzun sürede iş bulduğunu da ortaya koydu.
EN YÜKSEK KAZANÇ TIP VE MÜHENDİSLİK ALANLARINDA
İstihdam oranının yanı sıra mezunların kazanç düzeyleri de bölümler arasındaki farkı ortaya koydu. TÜİK’in kazanç gruplarına ilişkin verilerine göre tıp, havacılık ve ileri mühendislik alanları, hem lisans hem de ön lisans düzeyinde yüksek kazanç grubunda yer aldı.
Buna karşılık lisans düzeyinde siyaset bilimi ve kamu yönetimi, bankacılık ve sigortacılık, şehir ve bölge planlama, orman mühendisliği, su ürünleri mühendisliği, reklamcılık ve İngilizce öğretmenliği gibi alanlar düşük veya çok düşük kazanç grubunda yer aldı.
Ön lisans düzeyinde ise muhasebe ve vergi uygulamaları, inşaat teknolojisi, turizm ve seyahat hizmetleri, çağrı merkezi hizmetleri ile ağız ve diş sağlığı bölümleri düşük kazanç grubunda öne çıktı.
DİPLOMA KADIN-ERKEK EŞİTSİZLİĞİNİ ORTADAN KALDIRMADI
TÜİK verileri, yükseköğrenimin kadınlar ile erkekler arasındaki istihdam farkını da ortadan kaldırmadığını gösterdi.
Lisans düzeyinde kadın ve erkek istihdamı arasındaki en büyük fark yüzde 23,1 ile sanat ve beşeri bilimler alanında görüldü. Bu alanda erkeklerin istihdam oranı yüzde 75,7 olurken, kadınlarda yüzde 52,6’da kaldı. En düşük fark ise yüzde 8,7 ile sağlık ve refah alanında kaydedildi.
Ön lisans mezunlarında ise sanat ve beşeri bilimler alanındaki fark daha da büyüdü. Erkek mezunların istihdam oranı yüzde 79'un üzerine çıkarken kadınlarda bu oran yüzde 39,6'da kaldı.
Bilişim ve mühendislik gibi geleceğin meslekleri olarak gösterilen alanlarda da kadın istihdamı erkeklerin gerisinde kaldı.
SAVUNMA SANAYİSİ VE HAVACILIKTA İSTİHDAM ARTIŞI
2022-2025 dönemindeki değişim, bazı bölümlerin iş gücü piyasasında hızla öne çıktığını gösterdi. Lisans düzeyinde istihdam oranını 5,5 puan artıran Uçak Bakım ve Onarım bölümü, yüzde 83,5’ten yüzde 89’a yükselerek son dört yılın en hızlı yükselen alanı oldu.
Bu bölümü 5,1 puanlık artışla Havacılık Elektrik ve Elektroniği izledi.
Ön lisans düzeyinde ise Ceza İnfaz ve Güvenlik Hizmetleri bölümü 7,9 puanlık artışla dikkat çekti. Bölümün istihdam oranı yüzde 65,1’e yükseldi. Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik 7,4 puan, Uçak Teknolojisi ise 6,6 puanlık artış kaydetti.
İş Sağlığı ve Güvenliği ile Raylı Sistemler alanlarındaki yükseliş de sanayi ve teknik iş gücüne yönelik talebin arttığına işaret etti.
TÜİK'in verileri, üniversite diplomasının tek başına istihdam garantisi sunmadığını ortaya koyarken; mezun olunan bölüm, sektörün ihtiyaçları, kazanç düzeyi ve cinsiyet eşitsizliğinin iş gücü piyasasındaki sonuçları belirlemeye devam ettiğini gösterdi.
Odatv.com
