Hizbullah, Türkiye'nin yakın tarihine en kanlı terör örgütlerinden biri olarak geçti. Örgütün elebaşı Edip Gümüş ile askeri kanat sorumlusu Cemal Tutar'ın yargılama süreçleri ise yıllar boyunca tartışmalara ve soru işaretlerine neden oldu. 183 cinayetten sorumlu tutulan iki ismin ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasından yeniden özgürlüğe uzanan yargı sürecinde son karar, kamuoyunda yeni bir tartışma başlattı.
AYNI GECE TAHLİYE EDİLİP KAYBOLDULAR
Hizbullah ana davasında, 183 cinayetten sorumlu tutulan Edip Gümüş ve Cemal Tutar ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla yargılandı. İki isim, uzun tutukluluk süresini sınırlayan CMK'nın 102. maddesinin 2011'de yürürlüğe girmesinin ardından tahliye edildi.
Gümüş ve Tutar, tahliye edildikleri gece ortadan kayboldu. Hakkındaki ağırlaştırılmış müebbet hapis cezaları 2024'te Yargıtay tarafından onanarak kesinleşen iki isim hakkında aynı yıl tutuklamaya yönelik yakalama kararı çıkarıldı.
Ancak Gümüş ve Tutar'ın avukatları, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası kararını veren bazı hakimlerin FETÖ soruşturmaları kapsamında ihraç edilmesini gerekçe göstererek yargılamanın yenilenmesini talep etti.
YAKALAMA KARARI KALDIRILDI
Nisan 2026'da ağır ceza mahkemesi, Yargıtay'ın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını onayan kararını yok sayarak Gümüş ve Tutar hakkındaki yakalama kararını kaldırdı. İnfazın durdurulmasına karar veren mahkeme, iki ismin yeniden yargılanmasına hükmetti ve duruşma tarihi olarak 17 Aralık'ı belirledi.
Daha sonra Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki duruşma tarihi 14 Temmuz'a çekildi. Mahkeme başkanı ile bir üye hakimin tayininin çıkmasına ve duruşma savcısının değişmesine rağmen geçici bir mahkeme heyeti oluşturuldu.
Duruşma günü Edip Gümüş ve Cemal Tutar, Batman'ın Kozluk ilçesinden SEGBİS aracılığıyla mahkemeye bağlandı ve yazılı savunma yaptı.
183 CİNAYETTEN SORUMLU TUTULUYORLARDI, 7 YIL 6 AY CEZA ALDILAR
Mahkeme, 183 cinayetten sorumlu tutulan Gümüş ve Tutar'a örgüt yöneticiliğinden değil, örgüt üyeliğinden 7 yıl 6'şar ay hapis cezası verdi.
Yaklaşık 15 yıldır firari olan iki sanık hakkında ayrıca iyi hal indirimi uygulandı. Cezalar 6 yıl 3'er aya indirildi.
Gümüş ve Tutar'ın yaklaşık 9 yıl tutuklu kaldığı dikkate alındığında, verilen cezanın tutuklulukta geçirilen süreyi karşılaması nedeniyle iki ismin yeniden cezaevine girmemesinin önü açıldı.
Savcılığın kararı temyiz edeceği öğrenildi.
MAHKEME HEYETİNİ TEHDİT ETMİŞTİ
Edip Gümüş ve Cemal Tutar, 33 sanıklı Hizbullah ana davasında yargılanmıştı. İki isim, 183 kişinin silah, satır, döner bıçağı ve "domuz bağı" yöntemiyle öldürülmesi, 73 kişinin ise yaralanmasından sorumlu tutulmuştu.
Cemal Tutar, davanın son savunmasında mahkeme heyetini tehdit etmiş ve "Cezaevinde bize baskı olursa o cezaevinin savcısı, müdürü, o ilin emniyet müdürü, bizi yargılayan mahkeme heyetini Gaffar Okkan'ın yanına göndeririz" ifadelerini kullanmıştı.
HİZBULLAH ANA DAVASINDA YARGILAMA SÜRECİ
2009: Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi, aralarında örgütün üst düzey sorumluları Edip Gümüş ve Cemal Tutar’ın da bulunduğu 16 sanığı "anayasal düzeni zorla değiştirmek" suçundan müebbet hapis cezasına çarptırdı.
2011: 10 yıllık azami tutukluluk süresinin aşılması nedeniyle örgüt yöneticisi konumundaki isimler, Yargıtay 9. Ceza Dairesi kararıyla tahliye edildi. Sanıkların bir bölümü yurt dışına kaçarak firar etti.
2018-2022: Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine yönelik kararları doğrultusunda, özellikle mahkeme heyetlerinde görev yapan hakimlere ilişkin FETÖ iddiaları da dikkate alınarak birçok Hizbullah hükümlüsü yeniden yargılandı. Bu süreçte çok sayıda sanık, cezaları infaz edilmeden serbest bırakıldı. Bugün Hizbullah ana davasında tutuklu sanık bulunmuyor.
2024: Firari ana dava sanıklarının dosyasını inceleyen Yargıtay, müebbet hapis cezalarını onadı.
Odatv.com