NİSANUR YILDIRIM / NEFES
Hazine ve Maliye Bakanlığı, yılın ilk yarısına ilişkin merkezi yönetim bütçe gerçekleşmelerini açıkladı. Bakanlığın verileri, bütçenin faize çalıştığını gözler önüne serdi. Bütçeden haziran ayında 201 milyar 606 milyon TL faize harcanırken, bütçenin yılın ilk yarısında faiz giderleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31.7 artarak 1 trilyon 464 milyar TL’ye dayandı.
AÇIK 942 MİLYAR TL
Faize harcanan para, bütçe giderlerinin yüzde 16.2’sini oluşturdu. Öte yandan, bütçeden ocak-haziran döneminde eğitim harcamalarına 1.2 trilyon TL, sağlığa 779.2 milyar TL kaynak aktarıldı. Faize eğitimden yüzde 20, sağlıktan ise yüzde 88 daha fazla ödeme yapıldı. En az para harcanan kalem 16 milyar 571 milyon TL ile çevre koruma hizmetleri oldu. Ocak-haziran döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 8 trilyon 730 milyar TL ve bütçe gelirleri 7 trilyon 787 milyar TL oldu. Ayrıca, faiz dışı bütçe giderleri 7 trilyon 265 milyar TL’ye ulaştı. Bütçe haziranda 114 milyar 164 milyon TL fazla verirken, altı ayda bütçe açığı 942 milyar 835 milyon TL’ye ulaştı.
Yılın ilk altı ayında vergi gelirleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47.9 artarak 6.6 trilyon TL oldu. Hükümet, yılın ilk yarısında 1.7 trilyon TL gelir vergisi, 832.4 milyar TL kurumlar vergisi, 914.4 milyar TL Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) topladı.
İktidar, bütçe gelirlerinin yüzde 23’ünü gelir vergisinden elde ederken, gelir vergisinin, vergi gelirleri içindeki payı yüzde 27 ile ilk sırada yer aldı. Bu da her 100 liralık verginin yaklaşık 27 lirasının gelir vergisinden elde edildiğini ortaya koydu. Öte yandan haziranda 19 milyar TL, ocak-haziran döneminde ise 832.4 milyar TL kurumlar vergisi toplanabildi. Kurumlar vergisinin, vergi gelirleri içindeki payı yüzde 12.6’da kaldı. Bu durum, her 100 liralık verginin yaklaşık 13 lirasının kurumlar vergisinden sağlandığını ortaya koydu. Patronlardan vergi toplayamayan hükümet, vatandaşlardan, şirketlere göre yüzde 114.5 daha fazla vergi topladı.
