Avrupa'da emeklilik dönemindeki ekonomik güvenlik yalnızca emekli maaşlarına değil, aynı zamanda birikimlere, konut sahipliğine ve aileden aktarılan servete de bağlı. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) Hanehalkı Finans ve Tüketim Araştırması (HFCS) verileri, yaşlı nüfusun sahip olduğu servet bakımından Avrupa ülkeleri arasında büyük uçurumlar bulunduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya göre avro bölgesinde 65-74 yaş aralığındaki hanelerin medyan net serveti 185 bin 300 avro olarak hesaplandı. Ancak 22 Avrupa ülkesi arasında bu rakam 36 bin 300 avro ile 1 milyon 219 bin 500 avro arasında değişiyor.
Lüksemburg açık ara önde
Araştırmada Lüksemburg dikkat çekici bir istisna olarak öne çıktı. Ülkede 65-74 yaş grubundaki hanelerin medyan net serveti 1 milyon 219 bin 500 avroya ulaştı.
Lüksemburg'u 310 bin avro ile Malta takip etti. AB'nin küçük nüfuslu iki ülkesi olan Lüksemburg ve Malta dışarıda bırakıldığında ise listenin başında Belçika ve İrlanda yer aldı.
Belçika'da emeklilik yaşındaki hanelerin medyan net serveti 307 bin 700 avro, İrlanda'da ise 296 bin 700 avro olarak ölçüldü.
Fransa 232 bin 800 avro ile beşinci sırada yer alırken, Almanya 232 bin 100 avro ile hemen arkasından geldi. İspanya'da bu yaş grubunun medyan net serveti 200 bin 800 avro olarak kaydedildi.
İtalya büyük ekonomiler arasında geride kaldı
Avrupa Birliği'nin en büyük dört ekonomisi arasında emeklilik çağındaki hanelerin en düşük servetine sahip ülke İtalya oldu.
İtalya'da 65-74 yaş grubunun medyan net serveti 168 bin avro seviyesinde bulunurken, Fransa ve Almanya'daki emekliler İtalya'dakilere kıyasla ortalama 60 bin avrodan fazla ek servete sahip.
Avusturya 188 bin 500 avroluk medyan servetle avro bölgesi ortalamasının biraz üzerinde yer aldı. Finlandiya ise 176 bin 100 avro ile ortalamanın altında kaldı.
Hollanda düşük servetiyle dikkat çekiyor
Güçlü emeklilik sistemiyle öne çıkan Hollanda'da 65-74 yaş grubundaki hanelerin medyan net serveti yalnızca 134 bin 400 avro olarak ölçüldü.
Uzmanlara göre bu durum, yüksek emeklilik gelirlerinin her zaman yüksek özel servet anlamına gelmediğini gösteriyor.
Slovenya (138 bin 200 avro), Yunanistan (104 bin 300 avro), Çekya (102 bin 900 avro) ve Slovakya (100 bin 800 avro) da ortalamanın altında kalan ülkeler arasında yer aldı.
Listenin son sıralarında ise Letonya'nın yanı sıra Litvanya (51 bin 400 avro), Macaristan (54 bin 400 avro), Estonya (73 bin 500 avro), Hırvatistan (75 bin 900 avro) ve Portekiz (99 bin 200 avro) bulunuyor.
75 yaş sonrası servet azalıyor
Araştırmaya göre avro bölgesinde 75 yaş ve üzerindeki hanelerin medyan net serveti 144 bin 400 avro düzeyinde.
Bu rakam, 65-74 yaş grubuna kıyasla yaklaşık yüzde 22 daha düşük.
İncelenen ülkelerin neredeyse tamamında yaş ilerledikçe servet seviyesi geriliyor. Bu eğilimin istisnaları ise Lüksemburg ve Belçika oldu.
Servet kaybı Avusturya'da yüzde 51'e, Almanya'da yüzde 44'e ulaşırken, Fransa'da yalnızca yüzde 14 seviyesinde kaldı.
Konut sahipliği ve sosyal devlet belirleyici
Araştırmacılar, ülkeler arasındaki servet farklarının arkasında gelir düzeyi, hane yapısı, konut sahipliği oranları, kredi kullanımı ve emlak fiyatları gibi faktörlerin bulunduğunu belirtiyor.
Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'nden Prof. Dr. Fabian Pfeffer'e göre servet yalnızca bireysel tasarrufların sonucu değil.
Pfeffer, konut piyasaları, sosyal devlet uygulamaları, emeklilik sistemleri, kredi mekanizmaları ve aile içi servet transferlerinin uzun yıllar boyunca birlikte şekillendiğini vurguladı.
Uzmanlara göre birçok hane için en önemli servet kalemi sahip olunan konut. Bu nedenle ev sahipliğinin yaygın olduğu ve gayrimenkul fiyatlarının yükseldiği ülkelerde yaşlı nüfusun serveti daha yüksek görünüyor.
Buna karşılık Almanya ve Avusturya gibi kiracılığın daha yaygın olduğu ülkelerde hane serveti daha düşük ölçülüyor.
Emeklilik maaşları hesaplamaya dahil değil
Araştırmada kullanılan net servet hesaplamalarına kamu emeklilik hakları veya mesleki emeklilik sistemlerinden elde edilen gelecekteki gelirler dahil edilmiyor.
Pfeffer, birçok yaşlı için emeklilik maaşlarının en önemli ekonomik güvence kaynaklarından biri olduğunu belirterek, güçlü kamu emeklilik sistemlerinin özel servet biriktirme ihtiyacını azaltabileceğini ifade etti.
Aileden gelen servetin etkisi büyüyor
Kuşaklararası Eşitlik Vakfı araştırmacılarından Toby Whelton ise aileden gelen maddi desteğin giderek daha belirleyici hale geldiğine dikkat çekti.
Konut edinmenin ve varlık biriktirmenin yalnızca çalışma gelirleriyle zorlaştığını belirten Whelton, ebeveyn ve büyükanne-büyükbabalardan gelen mali desteğin genç yaşlarda servet oluşturma imkanlarını önemli ölçüde etkilediğini söyledi.
