Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Anayasa Mahkemesi duvarına çarptı.
2018 yılında fiilen geçiş yaptığı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yasama ve yürütme uygulamaları, Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) denetimine takıldı. Son 7 yıllık dönemde, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Meclis'te AKP-MHP çoğunluğuyla hızla yasalaşan düzenlemelerin 170'i Yüksek Mahkeme tarafından "Anayasa'ya aykırı" bulunarak iptal edildi.
TORBA YASALAR VE KARARNAMELER AYM'NİN İŞ YÜKÜNÜ KATLADI
Yeni sistemle birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) zayıflatıldığı eleştirileri sıkça gündeme gelirken, yürürlüğe sokulan torba yasalar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Anayasa Mahkemesi’nin işyükünü de artırdı.
BirGün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre, muhalefetin "Saray Rejimi" olarak nitelediği 2018-2025 yılları arasındaki zaman diliminde, Yüksek Mahkeme'ye adeta dosya yağmuruna tutuldu. Bu dönemde kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine yönelik AYM’ye toplam 384 iptal başvurusu gerçekleşti. Yapılan itiraz başvurularının sayısı 1003 olurken Yüksek Mahkeme, 2025 yılında toplam 52 iptal, 226 da itiraz başvurusunu gündemine aldı. AYM’nin 2025’te, önceki yıllardan devreden başvurular ile birlikte 259 kanun, 33 Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile ilgili hüküm kurduğu kaydedildi. Yüksek Mahkeme’de gerçekleştirilen norm denetimleri sonrası 170 kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin iptal edildiği bilgisine ulaşıldı.
ANAYASA DUVARINA ÇARPAN KRITIK DÜZENLEMELER
Meclis'teki parmak hesabı veya doğrudan Cumhurbaşkanlığı iradesiyle hayata geçirilmek istenen ancak AYM'nin "hukuka aykırı" bulduğu başlıklardan iptal edilen dikkat çekici düzenlemelerden bazıları şunlar:
• CHP’nin başvurusu üzerine Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın Anadolu Ajansı’nın, “Örgütlenme ve insan kaynakları yönetimi” üzerindeki denetim izni,
• Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın, “Türkiye’nin tanıtımına yönelik yurt dışında yapılacak mal ve hizmet alımlarında bütçe dışı ön ödeme yapabilmesini öngören Kararname,
• Güvenlik soruşturması ile ilgili kanun,Kaynak: Meclis’ten geçen 170 kanuna AYM ‘dur’ dedi
• Dijital materyallerde arama ve el koymayı düzenleyen CMK 134’üncü madde,
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulamasının bazı bölümleri,
• Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu’nun Cumhurbaşkanına geniş yetki veren maddesi,
• Kamulaştırma Kanunu’ndaki mülkiyet hakkını etkileyen hükümler,
• Üniversitelere Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kadro ihdası.
