Edirne'nin Lalapaşa ilçesine bağlı Vaysal köyünde faaliyet gösteren bir işletmeye ait kalker ocağı kırma eleme tesisinin kapasite artışı sonucu, Keşan ilçesinde yapılması planlanan andezit taş ocağı kırma ve eleme tesisi ile ilgili Valiliğin verdiği 'ÇED gerekli değildir' kararları, Edirne İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi.
Lalapaşa'nın Vaysal köyünde, daha önce 3 kez kapasite artışı için verilen 'ÇED gerekli değildir' kararını mahkemenin iptal ettiği firma, aynı bölgede 3 ayrı taş ocağı açmak amacıyla Edirne Valiliği'ne başvurdu. 'ÇED gerekli değildir' kararının verilmesi üzerine, S.S. Vaysal Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve köylüler, Edirne İdare Mahkemesi'ne iptal için dava açtı.
İdare Mahkemesi'nde görülen davada firmanın 3 ayrı ocak açması adına verilen 'ÇED gerekli değildir' kararı, madencilik yapılması halinde oluşacak tozumanın ağaçlara ve çevredeki tarımsal alanlara zarar vereceği gerekçesiyle iptal edildi.
‘TELAFİSİ MÜMKÜN OLMAYAN EKOSİSTEM PARÇALANMASI’
Mahkemenin iptal gerekçesinde, projenin bölgedeki tarım, hayvancılık ve ekosistem üzerinde yaratacağı tahribata dikkat çekildi. Mahkeme kararında, Proje Tanıtım Dosyası'nda (PTD) denetlenebilir rehabilitasyon ve bitkilendirme bilgilerinin yer almadığı, işletmenin tarım ve mera alanlarını kapsadığı belirtildi. Kapasitenin 390 bin metreküpe çıkarılmasının ölçülebilir düzeyde verim kaybına, toprak yapısında bozulmaya ve hayvancılık faaliyetlerinde olumsuzluğa yol açacağını vurgulayan mahkeme, bölgedeki yaban hayatı üzerinde de telafisi mümkün olmayan ekosistem parçalanması riskine işaret etti.
Ayrıca proje alanına 240 metre mesafede Vaysal köyüne bağlı bir çiftlik evinin bulunduğunun da belirtildiği kararda, gürültü, titreşim ve toz emisyonunun halk sağlığı ile tarımsal üretimi tehdit edeceği, kültür bitkilerinde toz birikiminin fotosentez kapasitesini düşürerek verim kaybına neden olacağı ve kirleticilerin besin zinciriyle insanlara taşınma riskinin bulunduğu ifade edildi ve kapsamlı bir ÇED raporu hazırlanması gerektiği bildirildi.
Mahkemenin iptal kararı, Edirne Kent Konseyi toplantı salonunda düzenlenen basın açıklamasıyla kamuoyuna duyuruldu. Toplantıya davacı köylülerin yanı sıra CHP Lalapaşa İl Genel Meclisi Üyesi Halil Akdağ, Edirne Tabip Odası Başkanı Dr. Sibel Sevinç Pekdemir ve Edirne Kent Konseyi Başkanı Özer Demir katıldı.
Toplantıda konuşan Vaysal köylüleri ile kooperatifinin avukatı Bülent Kaçar, "Hiçbir ticari faaliyet ve maden işletmesi, yaşam için en gerekli olan tarım ve hayvancılıktan, doğal varlıklardan önce gelemez” dedi.
S.S. Vaysal Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Erkan Dumancı da yıllardır bölgede doğanın ve ormanların zarar gördüğünü belirterek, "Vaysal köylüleri ve çevre köylerin halkı olarak her zaman bilimin ve hukukun üstünlüğüne inandık ve hep birlikte mücadele ederek yine başardık" ifadelerini kullandı.
RESMİ DİLEKÇE SUNULDU
Basın açıklamasının ardından Vaysal köylüleri, kooperatif yönetimi ve destek veren sivil toplum kuruluşu temsilcileri, iptal kararının gecikmeksizin uygulanması, söz konusu kalker ocağı ile kırma-eleme tesisinin acilen kapatılarak faaliyetlerinin durdurulması talebiyle Edirne Valiliği’ne giderek dilekçelerini teslim etti.
KEŞAN DAVASINI DA KÖYLÜLER KAZANDI
Ayrıca Edirne’ninKeşanilçesine bağlı Karlıköy ve Yeşilköy sınırlarında Karayolları 1'inci Bölge Müdürlüğü tarafından yapılması planlanan andezit taş ocağı kırma ve eleme tesisine karşı açılan davayı da köylüler kazandı. Valilik tarafından verilen 'ÇED gerekli değildir' kararının yürütmesinin durdurulması ve projenin iptali için Edirne İdare Mahkemesi'ne açılan davada mahkeme kararın durdurulmasına hükmetti.
Mahkeme kararına ilişkin Karlıköy’de basın açıklaması yapıldı. Keşan Kent Konseyi Başkanı Uğur Özdağlı,Karlıköy ve Yeşilköy halkının andezit taş ocağı kırma ve eleme tesisine karşı başlatılan hukuk mücadelesini kazandığını açıklayarak şunları söyledi:
“Bu süreç, sadece maden sahalarının iptali ile sınırlı değildir; toprağına, havasına ve suyuna dört elle sarılan bir halkın, gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma iradesinin bir hikayesidir. Bu zaferin en anlamlı tarafı, kuşakları birleştiren o eşsiz dayanışma ruhuydu." (DHA)
