CGTN Türk Dış Haberler Servisi
Trump yönetiminin İran'a karşı başlattığı savaş altıncı ayına girerken, Washington'da tartışmanın odağı artık yalnızca cephedeki gelişmeler değil, savaşın ABD iç siyasetine maliyeti oldu. The Economist'in değerlendirmesine göre, ateşkesin çözülmeye başlamasıyla birlikte Amerikan kamuoyu savaşın kısa sürede sona ermeyeceğine inanıyor. Reuters/Ipsos araştırmasına göre seçmenlerin yaklaşık beşte dördü çatışmaların "uzun bir süre" devam edeceğini düşünüyor. Economist/YouGov anketinde ise katılımcıların neredeyse yarısı savaşın en az bir yıl daha süreceği görüşünü paylaşıyor. Trump'ın İran'ı vurma kararına yönelik net destek ise eksi 30 puana kadar geriledi.
Economist’e göre bu tablo, Amerikan savaş tarihindeki alışılmış kamuoyu eğiliminden ayrışıyor. Afganistan müdahalesi başladığında Amerikalıların yaklaşık yüzde 90'ı operasyonu destekliyordu ve bu desteğin yüzde 50'nin altına düşmesi 13 yılı bulmuştu. Vietnam Savaşı'nın toplum nezdinde ağır bir yük haline gelmesi ise yaklaşık altı yıl sürmüştü. Buna karşın İran savaşı yalnızca altı ay içinde Vietnam'ın ulaştığı olumsuzluk seviyesine erişti. Virginia Üniversitesi'nden siyaset bilimci Larry Sabato, "İran savaşı, kamuoyu araştırmalarının yapıldığı dönem boyunca ilk gününden itibaren en düşük desteğe sahip savaş oldu" değerlendirmesini yaptı. Sabato'ya göre savaş uzadıkça hem ekonomik maliyet hem de Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde ödeyeceği siyasi bedel büyüyecek.
En büyük etken ekonomik
Haberde, kamuoyundaki bu hızlı değişimin en önemli nedenlerinden birinin ekonomik etkiler olduğu belirtiliyor. Trump yönetimi Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı kırdığını ve petrol akışının güvence altına alındığını savunsa da piyasa verileri farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Temmuz ayı başında yaklaşık 72 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı 88 dolara yükselirken, ABD'de benzinin galon fiyatı da savaş öncesindeki yaklaşık 3 dolar seviyesinden 4 dolara yaklaştı. Amerikan seçmeni savaşın askeri boyutundan çok artan yaşam maliyeti ve enerji fiyatlarını günlük hayatında hisseder hale geldi. Gallup araştırmalarında seçmenlerin en önemli sorun olarak "hayat pahalılığı" ve "zayıf liderliği" göstermesi de bu eğilimi destekliyor.
MAGA’cılar bile sorguluyor
Siyasi kutuplaşma savaş konusunda da belirginleşmiş durumda. Demokrat seçmenlerde savaşa yönelik net destek eksi 84 puana kadar gerilerken, bağımsız seçmenlerde bu oran eksi 52 seviyesinde bulunuyor. Cumhuriyetçi tabanda ise desteğin temel kaynağını hâlâ MAGA hareketi oluşturuyor. Ancak Washington Post/Ipsos araştırması, Trump destekçileri arasında bile güçlü desteğin zayıflamaya başladığını ortaya koyuyor. Kendisini "MAGA olmayan Cumhuriyetçi" olarak tanımlayan seçmenlerde savaşa verilen net destek birkaç ay içinde artı 26 puandan eksi 25 puana düştü.
Demokratlar ise savaşın ekonomik yükünü seçim kampanyalarının merkezine taşımaya hazırlanıyor. Senato'daki onay oturumlarında Demokrat senatörler Pentagon'un savaş maliyetini olduğundan düşük gösterdiğini savundu. Pentagon yaklaşık 30 milyar dolarlık doğrudan askeri harcama açıklarken, Michigan Senatörü Elissa Slotkin üslerin onarımı, tüketicilerin uğradığı ekonomik kayıplar ve diğer dolaylı maliyetler hesaba katıldığında gerçek faturanın bunun altı katından fazla olabileceğini ileri sürdü. Slotkin ayrıca Trump ailesinin çıkar ilişkileri bulunduğu öne sürülen savunma şirketleriyle Pentagon arasındaki bağlantıların da araştırılması çağrısında bulundu.
The Economist'in ara seçim modeline göre mevcut eğilim devam ederse Demokratların Temsilciler Meclisi çoğunluğunu geri alma olasılığı yüzde 82'ye ulaşıyor. Cumhuriyetçi vekil Mike Lawler'ın koltuğunu kaybetme ihtimali yüzde 68 olarak hesaplanırken, Demokratların Senato çoğunluğunu ele geçirme olasılığı ise yüzde 45 seviyesinde bulunuyor.
