36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi 7-8 Temmuz’da Ankara’da gerçekleştirildi. Türkiye’de gerçekleştirilen NATO zirvesi dünyaya damga vururken toplantının ana gündemi F-35'ler oldu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın baş başa görüşmesinin ardından Trump, Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılması gerektiğini ifade etmiş, ayrıca F-35 savaş uçaklarının satışına ilişkin de olumlu mesajlar vermişti. Ancak Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil olmasının önündeki en önemli engel olarak Rusya'dan satın alınan S-400 hava savunma sistemleri gösteriliyor.
F-35'E KÖRFEZ FORMÜLÜ
İngiltere merkezli The Middle East Eye'ın haberine göre Rusya hükümeti, Türkiye'nin mülkiyetindeki S-400 hava savunma sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) satılmasını mümkün görürken haber platformuna konuşan kaynaklar müzakerelerin henüz tamamlanmadığını belirtirken, Kremlin de Türkiye ile sistemlerin üçüncü bir ülkeye satışı konusunda istişarelerin yürüttüğünü doğruladı.
Buna göre Rusya, S-400'lerin bir Körfez ülkesine satılacak olması durumunda BAE'ye satılmasını tercih ediyor. Öte yandan Kremlin'den bu konuda henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
MOSKOVA'DAN "NEDEN OLMASIN?" YANITI
Türk kaynaklar, BAE'nin halihazırda Pantsir gibi Rus hava savunma sistemlerini işlettiğini ve savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla silah tedarikini çeşitlendirdiğini ifade etti.
Habere göre Rus bir kaynak, Türkiye'nin S-400'leri BAE'ya satma fikrine “Neden olmasın?" yanıtını verirken üzerinde çalışılması gereken ayrıntılar bulunduğunu ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in nihai bir karar vermesi gerektiğini belirtti.
“ANLAŞMA TÜRKİYE VE BAE ARASINDA OLACAK”
Satışın gerçekleşmesi durumunda anlaşmanın Türkiye ile BAE arasında olacağı, direkt Rusya ile yapılmayacağı için ABD yaptırımları kapsamına girmeyeceği kaydedildi.
Rus ve Türk kaynaklar, sistemlerin üçüncü bir ülke olan BAE'ye yeniden satılmasına yönelik müzakerelerin aylardır sürdüğünü aktardı.
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, konunun son derece hassas olduğunu ve istişarelerin şimdilik devam edeceğini açıkladı.
HENÜZ NETLEŞMEDİ
Kaynaklara göre Moskova, daha önce çıkan aksi yöndeki haberlere rağmen Türk sistemlerini geri almayı reddetmişti.
Ankara'nın S-400'lerin üçüncü bir ülkeye satışı için görüşmelere başlandığını kamuoyuna duyurmayı planladığı resmi açıklamanın ise gerekçesi belirtilmeksizin iptal edildiği bildirildi.
Rusya'nın bu satışa izin verme sebebi henüz netleşmedi. Türkiye'nin Rusya ile olan kritik doğal gaz anlaşmasının henüz yenilenmemesi ve bu konudaki müzakerelerin sürmesine de dikkat çekildi.
Ayrıca bir Avrupalı yatırımcı, Moskova'nın savaş sürecinde İran'a verdiği insansız hava aracı ve balistik füze desteği nedeniyle BAE ile Rusya arasında bazı gerilimlerin de bulunduğunu da hatırlattı.
ABD'nin 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA), Türkiye'nin F-35 uçaklarını teslim alabilmesi için S-400 sistemlerine artık sahip olmamasını şart koşuyor.
Daha önce S-400'lerin ana bileşenlerinin çıkarılarak ABD koordinasyonunda güvenli bir yerde saklanması formülü üzerinde durulsa da bu seçeneğin yaptırımların tamamen kaldırılmasını değil, sadece geçici bir muafiyet sağlayacağı gerekçesiyle nihai bir çözüm olarak yetersiz görüldüğü ifade edildi.
