Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) ile Johns Hopkins Üniversitesi'nden nörologların yürüttüğü yeni bir araştırma, insanların sağ ya da sol el baskınlığının doğuştan gelen bir beyin özelliği olmayabileceğini gösterdi.
Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan çalışmada, baskın el kullanımının büyük ölçüde yıllar boyunca edinilen pratik ve deneyimin sonucu olduğu öne sürüldü.
Araştırmacılar, sağ elini kullanan sağlıklı gönüllülerden önce baskın ve baskın olmayan elleriyle "A" harfi ve "8" rakamını yazmalarını istedi. Daha sonra aynı görev, kalemlerin katılımcıların dirseklerine sabitlendiği özel bir düzenekle tekrarlandı.
Sonuçlar, sağ elini kullanan kişilerin sağ dirsekleriyle yazarken sol dirseklerine kıyasla herhangi bir üstünlük göstermediğini ortaya koydu. Yapay zeka destekli analizlerde her iki dirsekle yazılan karakterlerin kalite açısından benzer düzeyde olduğu belirlendi.
Araştırmacılar daha sonra katılımcıların bir bölümüne baskın dirsekleriyle, diğer bölümüne ise baskın olmayan dirsekleriyle yazma eğitimi verdi. Eğitim sonrasında her iki grupta da yazı kalitesinin belirgin şekilde arttığı gözlendi.
Bilim insanları, bu sonucun dirseğin yazmaya uygun olmadığı anlamına gelmediğini, aksine yeterli pratik yapıldığında bu becerinin geliştirilebildiğini gösterdiğini belirtti.
Çalışmanın başyazarlarından Ahmet Arac, baskın kolun daha başarılı olmasının beynin bir yarım küresinin doğuştan daha iyi hareket kontrolüne sahip olmasından değil, insanların karmaşık hareketleri gerektiren yazı yazma ve alet kullanma gibi görevleri yıllarca aynı kolla tekrar etmesinden kaynaklandığını ifade etti.
Araştırmacılara göre, yazı kalemi veya tenis raketi gibi araçlar elin bir uzantısı gibi kullanılıyor ve bu beceriler zaman içinde tekrar yoluyla gelişiyor. Daha önce hiç kullanılmamış bir uzuvla aynı görev yapılmaya çalışıldığında ise baskın taraf avantajı ortadan kalkıyor.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların el baskınlığına ilişkin yerleşik görüşleri yeniden değerlendirmeye açabileceğini ancak sonuçların farklı yaş grupları ve sol elini kullanan bireyleri de kapsayan yeni çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini belirtti.
