Yeni otomobiller giderek daha uzun, daha geniş ve yerden daha yüksek olmaya devam ediyor. Araştırmacılar, daha büyük araçların yaya güvenliği ve park yeri sıkıntısını daha da kötüleştirebileceğini söylüyor. Bunun için, gelecekteki araç sayısını azaltmayı hedefleyen vergi ve yeni düzenlemeler öneriliyor.
Otomobiller her yıl biraz daha büyüyor. Ancak yeni bir araştırmaya göre bu durum yalnızca park sorunlarını artırmakla kalmıyor; trafik güvenliğinden enerji tüketimine kadar birçok alanda ciddi sonuçlar doğurabilir. Uzmanlar, mevcut eğilim devam ederse 2040 yılına kadar yüz binlerce park alanının kaybolabileceği ve trafik kazalarında can kayıplarının artabileceği konusunda uyarıyor. Avrupa merkezli ulaşım ve çevre kuruluşu olan Transport & Environment (T&E) tarafından yayımlanan yeni bir araştırma, otomobillerin son 25 yılda istikrarlı şekilde büyüdüğünü ortaya koydu.
HER YIL ORTALAMA 1,2 SANTİMETRE
Araştırmaya göre Avrupa'da satılan yeni otomobillerin uzunluğu 2000 yılından bu yana her yıl ortalama 1,2 santimetre, yüksekliği 0,5 santimetre ve genişliği yine yaklaşık 0,5 santimetre arttı. Araştırmacılar bu eğilimi "carspreading" (otomobillerin giderek büyümesi) olarak tanımlıyor.
Araştırmada dikkat çeken noktalardan biri ise araçların büyümesine rağmen ortalama aile büyüklüğü ve araç başına düşen yolcu sayısının azalması oldu. Başka bir deyişle, daha az insan taşınmasına rağmen otomobiller yollarda ve şehirlerde daha fazla alan kaplıyor.
CİDDİ PARK SORUNU ORTAYA ÇIKACAK
Uzmanlara göre mevcut eğilim devam ederse Avrupa şehirleri ciddi bir park alanı sorunu ile karşı karşıya kalabilir. Çalışma, 2040 yılına kadar cadde üzerindeki park kapasitesinin yüzde 8,5 ila yüzde 14 arasında azalabileceğini öngörüyor. Sadece Londra ve Berlin'de yaklaşık 100 bin park yerinin kaybolabileceği tahmin ediliyor.
Araştırma, güvenlik açısından da endişe verici sonuçlar ortaya koyuyor. Daha büyük ve özellikle daha yüksek ön tasarıma sahip SUV'ların yaygınlaşmasının, yayalar ve bisikletliler gibi savunmasız yol kullanıcıları için riski artırdığı belirtiliyor. Modellemelere göre araç boyutlarının mevcut hızda büyümeye devam etmesi halinde, 2040 yılına kadar Avrupa ve Birleşik Krallık'ta her yıl yaklaşık 400 ek trafik ölümü meydana gelebilir. Çocuk yayalar arasında ölüm riskinin ise yüzde 40'a kadar artabileceği öngörülüyor.
Araştırmada, büyük araçların yalnızca güvenlik ve alan kullanımı açısından değil, enerji tüketimi açısından da dezavantaj yarattığı vurgulanıyor. Daha ağır ve büyük otomobillerin hareket ettirilmesi için daha fazla enerji gerektiğinden, mevcut eğilimin sürmesi halinde 2040 yılına kadar yıllık ek 22,5 TWh elektrik tüketimi oluşabileceği hesaplanıyor. Bu miktarın yaklaşık 1.500 kara tipi rüzgar türbininin yıllık üretimine eşdeğer olduğu belirtiliyor.
Araştırmacılar çözüm olarak daha kompakt araçların teşvik edilmesini, araç genişliği ve kaput yüksekliği gibi ölçülere yönelik düzenlemeler getirilmesini, büyük araçlara yönelik vergi politikalarının da gözden geçirilmesini öneriyor.
Türkiye’de otomobil satışlarında en çok tercih edilen modellerde SUV’lar. Ocak-Mayıs dönemine bakıldığında satılan araçların yüzde 65’e yakını SUV’lardan oluşuyor. En yakın takipçisi sedanlar sadece yüzde 19,8 paya sahip. Daha küçük sınıftaki H/B modeller ise yüzde 15’lik bir Pazar payı alabilmiş durumda.
