Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ankara'daki NATO Zirvesi’nin ardından bu akşam Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile çalışma yemeğinde bir araya gelecek. Brüksel-Ankara hattındaki gerilimli geçmişin ve hukukun üstünlüğü konusundaki endişelerin gölgesinde gerçekleşecek buluşmada, tarafların stratejik iş birliği ile temel AB ilkeleri arasında "zor bir denge" kurması bekleniyor.
Euronews'in haberine göre Uzmanlar ve AB parlamenterleri, bu görüşmeyi geçmişteki anlaşmazlıkları rafa kaldırıp ilişkileri "pragmatik ve güvenlik odaklı" bir seviyeye taşıma girişimi olarak yorumluyor. AB’nin 150 milyar avroluk SAFE (Avrupa için Güvenlik Eylemi) savunma kredi programına Türkiye’nin olası katılımı, tarafların en çok konuştuğu başlıklar arasında.
AB: İlkeler pazarlık konusu değil
Brüksel'deki olumlu havaya rağmen, Avrupa Parlamentosu içinden yükselen sesler dikkat çekici. Polonyalı parlamenter Joanna Scheuring-Wielgus, Türkiye’nin NATO için vazgeçilmez bir müttefik olduğunu kabul etmekle birlikte, "Bu iş birliği, Avrupa Birliği’nin temel ilkeleri pahasına gerçekleşemez" uyarısında bulunuyor.
- Demokratik standartlar: Türkiye’deki ifade özgürlüğü kısıtlamaları ve özellikle CHP’li İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik hukuki adımlar, AB’nin "temel beklentiler" listesinin başında yer alıyor.
- Hukukun üstünlüğü: AB kanadı, Türkiye ile ilişkilerin geleceğinin, Ankara’nın atacağı "somut adımlara" bağlı olduğunu vurgulamayı sürdürüyor
Sofagate geride mi kaldı?
Avrupa basınında 2021 yılında yaşanan ve "Sofagate" olarak tarihe geçen protokol krizine dair sorular da gündemde. Komisyon Sözcülüğü, "Herkesin akşam yemeği için uygun bir şekilde masaya oturacağını bekliyorum" diyerek protokol tartışmalarına atıfta bulundu.
Sofagate krizi nedir?
6 Nisan 2021'de Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ile Beştepe'de bir araya geldi.
Görüşme odasına girildiğinde, Erdoğan ve Michel iki sandalyeye oturdu. Ursula von der Leyen ise ayakta kalarak şaşkınlığını "Ehm" diyerek ifade etti.
President of the European Commission Ursula von der Leyen condemns how she was treated in Turkey "sofagate" incident pic.twitter.com/uf3RnUX3wy
— euronews (@euronews) April 27, 2021
Von der Leyen, daha sonra köşedeki bir koltuğa (kanepenin karşısına) oturtuldu. Protokoldeki bu durum, Avrupa'da hem Türkiye'nin AB değerlerine yaklaşımı hem de AB'nin kendi içindeki (Michel ve Von der Leyen arasındaki) yetki karmaşası üzerinden bir tartışma yarattı.
Leyen daha sonra bu olaydan dolayı "incindiğini" ve "bir kadın olarak yalnız bırakıldığını" hissettiğini açıkça ifade etmişti.
"Ehm" is the new term for "that’s not how EU-Turkey relationship should be". #GiveHerASeat #EU #Turkey #womensrights pic.twitter.com/vGVFutDu0S
— Sergey Lagodinsky (@SLagodinsky) April 6, 2021
