Yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı gelişim, sahte görüntü ve videolar üretmeyi her zamankinden daha kolay hale getirdi. Hal böyle olunca, sosyal medyada gerçek ile kurgu arasındaki çizgi de giderek belirsizleşiyor. Özellikle seçim dönemlerinde bu durum çok daha büyük bir risk oluşturuyor. Almanya'da yaklaşan seçimler öncesinde ortaya çıkan yeni bulgular da bunun en çarpıcı örneklerinden biri olarak görülüyor.
Araştırmalara göre, ülkede Doğu ve Batı Almanya arasındaki tarihsel ayrışmayı yeniden alevlendirmeyi amaçlayan kapsamlı bir dezenformasyon kampanyası yürütülüyor. Kampanyada ise yapay zekâ destekli içerikler önemli rol oynuyor.
TANINMIŞ MEDYA KURULUŞLARINI TAKLİT ETTİLER
Araştırmacıların tespit ettiği içerikler arasında sahte gazete kapakları, yapay zekâ ile hazırlanmış televizyon haberleri ve tamamen uydurma istatistikler bulunuyor. Dikkat çeken nokta ise bu içeriklerin, Almanya'nın en bilinen medya kuruluşlarının kimliklerini taklit etmesi.
Spiegel TV, Bild ve T-Online gibi medya kuruluşlarının yanı sıra çeşitli araştırma enstitülerinin isimleri ve görsel kimlikleri kullanılarak hazırlanan videolar, ilk bakışta gerçek haberlerden ayırt edilmesi oldukça güç içerikler oluşturuyor.
DOĞU-BATI AYRIMINI YENİDEN GÜNDEME TAŞIYOR
Dezenformasyon operasyonunu inceleyen Antibot4Navalny araştırma kolektifi, kampanyanın ilk haftasında en az 49 sahte video, 12 sahte gazete kapağı ve uydurma bir grafiti görseli tespit etti. Bu içeriklerin X, TikTok ve Bluesky gibi sosyal medya platformlarında hızla dolaşıma sokulduğu belirtiliyor.
Paylaşımların büyük bölümü aynı anlatıyı besliyor. Bazı içeriklerde Batı Almanya'daki ev sahiplerinin doğudan gelen Almanlara ev kiralamak yerine yabancıları tercih ettiği öne sürülüyor. Bazılarında ise Alman gençlerinin büyük bölümünün eski Doğu Almanya'nın yeniden kurulmasını istediği iddia ediliyor. Hatta "Batı Doğu'dan nefret ediyor" başlığını taşıyan sahte gazete kapakları da bu kampanyanın parçaları arasında yer alıyor.
Araştırmacılar, söz konusu haberlerin ve istatistiklerin tamamen uydurma olduğunun altını çiziyor. Ancak profesyonel şekilde hazırlanan videolar ile tanınmış medya kuruluşlarının görsel kimliklerinin birebir taklit edilmesi, içeriklerin ilk bakışta güvenilir görünmesini sağlıyor.
VAR OLAN TOPLUMSAL KIRILGANLIKLAR HEDEF ALINIYOR
Uzmanlara göre bu tür etki operasyonları yeni toplumsal sorunlar üretmekten çok, zaten var olan kırılganlıkları derinleştirmeyi amaçlıyor. Almanya'nın birleşmesinin üzerinden otuz yılı aşkın süre geçmesine rağmen Doğu ve Batı Almanya arasındaki ekonomik, sosyal ve kimlik temelli farklılıkların hâlâ devam etmesi de bu tür kampanyalar için uygun bir zemin oluşturuyor.
Araştırmayı yürüten ekip, yürütülen operasyonun daha önce Avrupa'da birçok dezenformasyon faaliyetiyle ilişkilendirilen "Matryoshka" adlı ağın izlerini taşıdığını belirtiyor. Avrupa'daki çeşitli kurumlar da bu ağı daha önce Rusya yanlısı etki faaliyetleriyle ilişkilendirmişti.
Matryoshka'nın çalışma yöntemi, güvenilir haber kaynaklarını ve araştırma kuruluşlarını taklit ederek yanlış bilgileri gerçekmiş gibi sunmaya dayanıyor. Uzmanlar, Almanya'daki son kampanyanın da aynı yöntemle hazırlandığını düşünüyor.
