Yargı Paketi son durum gelişmeleri, kamuoyunun en yakından takip ettiği hukuk gündemleri arasında yer almaya devam ediyor. Özellikle mahkumlar, mahkum yakınları, hukuk çevreleri ve vatandaşlar, yeni düzenlemelerin kapsamını merak ederken gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne çevrilmiş durumda. Yılbaşından sonra hız kazanan çalışmalar kapsamında Adalet Bakanlığı ve ilgili kurumların hazırlıkları sürerken, paketin içeriğinde yer alması beklenen düzenlemeler de netleşmeye başladı. Peki, 12. Yargı Paketi Meclis'ten geçti mi? Yeni Yargı Paketi af çıkacak mı, infaz düzenlemesi gelecek mi?
12. YARGI PAKETİ MECLİS'TEN GEÇTİ Mİ?
Kamuoyunda en çok araştırılan konuların başında “12. Yargı Paketi Meclis'ten geçti mi?” sorusu geliyor.
Mevcut bilgiler doğrultusunda 12. Yargı Paketi henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden geçmedi. Paket üzerindeki teknik ve hukuki çalışmalar devam ederken, ilgili düzenlemelerin yasama sürecine ilişkin değerlendirmeler sürdürülüyor.
Adalet Bakan Yardımcısı Sedat Ayyıldız'ın açıklamalarına göre, yargı teşkilatında karşılaşılan uygulama sorunları, hedef süreler ve yargılamaların uzamasına neden olan çeşitli hususlar yeni paket kapsamında ele alınacak. Bununla birlikte bazı sorunların ise dijital dönüşüm ve UYAP güncellemeleriyle çözüme kavuşturulması planlanıyor.
Meclis gündemine ilişkin çalışmalar devam ederken paketin yasalaşma tarihi konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmış değil.
12. YARGI PAKETİ MADDELERİ NELER?
Meclis'e sunulan ve hukuk sisteminde köklü değişiklikler yaratacak olan paketin öne çıkan diğer kritik maddeleri şu şekilde sıralandı:
Belirsiz Alacak Davası Kalkıyor: Hukuk sistemindeki önemli araçlardan biri olan 'belirsiz alacak davası' yürürlükten kaldırılıyor. Bunun yerine kısmi dava açıldığında, davanın açıldığı tarihten itibaren zamanaşımı kesilmiş sayılacak. Ayrıca davacılara, 'ıslah' hakkına gerek kalmadan bir defaya mahsus olmak üzere dava değerini artırma hakkı tanınacak.
İdareye Karşı Başvuru Şartı: Devlet kurumları ve idare aleyhine açılacak olan tüm alacak davalarında veya icra takiplerinde, işlem öncesi idareye başvuru yapılması yasal bir zorunluluk haline getirilecek.
Ücretsiz Noterlik Belgeleri: Vatandaşların işini kolaylaştıracak bir diğer adıma göre; noterlerden talep edilen belge örnekleri, taraflara elektronik ortamda hiçbir masraf ödenmeden hızlıca gönderilebilecek.
Mirasçılara Özel İhale Hakkı: Ortaklığın satış yoluyla giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında satışa çıkarılan mülkler için düzenlenecek birinci ihaleye dışarıdan katılım sağlanamayacak. Bu ilk ihaleye sadece malik konumundaki mirasçılar girebilecek.
Duruşma Sürelerine Sınır: Davaların yıllarca sürmesinin önüne geçmek için duruşmalar arası süre kurala bağlanacak ve bu süre genel uygulamada 3 ayı geçemeyecek.
Dijitalleşme Hız Kazanacak: Yargılamalarda teknolojik imkanların kullanımı artırılarak, e-duruşma ve elektronik tebligat sistemleri çok daha yaygın hale getirilecek.
Bilirkişi Kısıtlaması: Yargılamayı uzatan unsurlardan biri olan bilirkişi incelemesi daraltılarak, sadece teknik uzmanlık gerektiren zorunlu konularda talep edilebilecek.
Yargıtay Kararlarına Yeni Düzen: Yargıtay, bundan böyle yerel mahkeme kararlarını sadece 'görevsizlik' ve 'yetkisizlik' gibi usul sebepleriyle bozamayacak.
YENİ YARGI PAKETİ AF ÇIKACAK MI?
12. Yeni Yargı Paketi af çıkacak mı sorusu, özellikle cezaevlerinde bulunan hükümlüler ve aileleri tarafından yakından takip ediliyor.
Ancak mevcut açıklamalara bakıldığında, 12. Yargı Paketi kapsamında genel af ya da kapsamlı bir af düzenlemesine ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.
Paketin ağırlıklı olarak yargı süreçlerinin hızlandırılması, mahkemelerin iş yükünün azaltılması, suça sürüklenen çocuklarla ilgili düzenlemeler ve çeşitli usul hükümlerine odaklandığı görülüyor.
Bu nedenle şu aşamada 12. Yargı Paketi içerisinde bir af düzenlemesinin yer aldığına dair kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor. Kamuoyunda yer alan beklenti ve iddiaların aksine, yetkililer tarafından açıklanan başlıklar arasında af düzenlemesi öne çıkan konular arasında yer almıyor.
12. YARGI PAKETİ İNFAZ DÜZENLEMESİ GELECEK Mİ?
12. Yargı Paketi infaz düzenlemesi gelecek mi sorusu da gündemin en önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamalarına göre infaz düzenlemesi konusunda çalışmalar bulunuyor. Ancak bu düzenlemelerin 12. Yargı Paketi içerisinde yer alıp almayacağı konusunda kesinleşmiş bir durum bulunmuyor.
Bakan Gürlek, infaz düzenlemesine ilişkin yaptığı değerlendirmede, bu konuda çalışmalar yürütüldüğünü ancak 12. Yargı Paketi'nde yer alıp almayacağının ve Meclis'ten geçip geçmeyeceğinin henüz net olmadığını ifade etti.
Bununla birlikte suça sürüklenen çocuklara yönelik infaz sisteminde değişiklik yapılması planlanan alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Özellikle adam öldürme, uyuşturucu ticareti ve bazı ağır suçlar bakımından mevcut infaz sisteminin yeniden ele alınabileceği belirtiliyor.
12. YARGI PAKETİNDE ÖNE ÇIKAN DİĞER DÜZENLEMELER
Paket kapsamında değerlendirilen diğer başlıklar arasında yargılamaların hızlandırılması, hakim ve savcı sayısının artırılması, mahkemelerin iş yükünün dengelenmesi ve dijitalleşmenin yaygınlaştırılması bulunuyor.
Ayrıca çekişmeli boşanma davalarının uzun sürmesinin önüne geçilmesi amacıyla alternatif çözüm yöntemlerinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar da dikkat çekiyor.
Bunun yanında ticari uyuşmazlıklar, iş davaları ve çeşitli hukuk süreçlerinde öngörülebilirliğin artırılması hedefleniyor. Böylece vatandaşların ve iş dünyasının uzun yargılama sürelerinden kaynaklanan mağduriyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.
12. YARGI PAKETİ NE ZAMAN ÇIKACAK?
Yargı Paketi'nin yürürlüğe giriş tarihi konusunda şu an için resmi bir takvim açıklanmış değil. Ancak hem Adalet Bakanlığı hem de ilgili siyasi aktörlerin açıklamaları, çalışmaların devam ettiğini gösteriyor.
Yaklaşık 25 maddeden oluşması beklenen paketin, yargı sisteminin etkinliğini artıracak düzenlemeler içermesi ve tamamlanan çalışmaların ardından TBMM gündemine taşınması bekleniyor.
Sonuç olarak 12. Yargı Paketi henüz yasalaşmış değil. Af düzenlemesi konusunda resmi bir karar bulunmazken, infaz sistemiyle ilgili bazı çalışmaların değerlendirildiği ifade ediliyor. Paketin temel odağını ise yargılamaların hızlandırılması, mahkemelerde verimliliğin artırılması ve suça sürüklenen çocuklara ilişkin yeni düzenlemeler oluşturuyor.
