Bazı ekonomistlere göre, Avrupa Merkez Bankası’nın (AMB) yükselen enflasyonla mücadele amacıyla bu hafta faiz artırmaya hazırlanması, 2011 yılında yapılan ve daha sonra geri alınan politika hatasının tekrarlanmasına yol açabilir.
İran savaşı sonrasında uzun süre beklemeyi tercih eden AMB yetkilileri, yükselen enerji fiyatlarının daha geniş çaplı bir enflasyon dalgasına dönüşmesini engellemek için artık faiz artırımının gerekli olduğuna inanıyor. Ancak ekonomistler, Euro Bölgesi ekonomisinin kırılgan bir görünüm sergilediğini ve piyasaların olası bir faiz artışını bir dizi yeni artışın başlangıcı olarak algılama riski bulunduğunu belirtiyor.
Bazı analistler, özellikle ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına yönelik görüşmeler sürerken, AMB’nin enerji şokunun kalıcılığını değerlendirmek için biraz daha bekleyebileceğini savunuyor. Onlara göre erken bir faiz artırımı, Avrupa’nın borç krizinin derinleşmesiyle geri alınmak zorunda kalınan 2011 kararlarını hatırlatabilir.
TS Lombard Ekonomisti Davide Oneglia, “AMB güvenilirliğini kanıtlamak konusunda aşırı istekli görünüyor. 2011 faiz artırımları açık bir politika hatasıydı ve bugün aynı hatanın tekrarlanması, AMB’nin enflasyon beklentilerine aşırı odaklanması nedeniyle karşı karşıya olduğumuz en büyük risklerden biri” değerlendirmesinde bulundu.
2011’de ne yaşandı?
Birçok ekonomist mevcut durumu özellikle 2011 yılıyla karşılaştırıyor. O dönemde AMB Başkanı Jean-Claude Trichet iki kez faiz artırmış, ancak yıl sonunda görevi devralan Mario Draghi ekonomik koşulların kötüleşmesi üzerine faizleri yeniden düşürmek zorunda kalmıştı.
O dönemde de enerji ve emtia fiyatlarındaki yükseliş endişe yaratmış, ancak Avrupa ekonomisinin kırılganlığı yeterince dikkate alınmamıştı. Sonuçta bölge resesyona sürüklenmişti.
Bugünkü tartışmayı farklı kılan unsur ise AMB’nin, G7 merkez bankaları arasında en agresif enflasyonla mücadele eden kurum konumuna gelmesi. Buna karşılık ABD Merkez Bankası (Fed), İran kaynaklı gelişmelerin ekonomik etkilerini görmek için bekle-gör yaklaşımını sürdürüyor.
"Ekonomiyi gereksiz yere zorlar"
Berenberg Başekonomisti Holger Schmieding ise AMB’nin faiz artırmasının hane halkı ve şirketler üzerinde gereksiz yük oluşturacağını düşünüyor.
Schmieding’e göre ekonomik büyümedeki zayıflık nedeniyle enflasyon baskıları zamanla kendiliğinden azalacak. Bu nedenle tüketicilerin zaten zorlandığı bir dönemde faiz artırımı yapılmasına ihtiyaç bulunmuyor.
Ekonomiste göre talep üzerindeki baskılar dikkate alındığında, enerji kaynaklı geçici fiyat artışlarının kalıcı bir enflasyon sorununa dönüşme ihtimali düşük görünüyor. Bu nedenle faiz artırımı yerine sabırlı bir yaklaşım daha uygun olabilir.
