Mevzuat ve Değerlendirmeler:
5434 sayılı Kanun kapsamında olanlar:
1 Ekim 2008 tarihinden önce memurluk hizmeti olanlar için bugün de olsa borçlanma işlemlerine ilişkin esaslarda yine 5434 hükümleri esas alınmaktadır.
5434 e tabi memurların borçlanmalarında 5434 sayılı Kanun Madde 102, Ek Madde 8 ve Ek Madde 72 hükümleri uygulanmaktadır.
Madde 102 hükmünde istekleri ile emekliye ayrılacak olanların istek tarihlerinden en az 6 ay önce tutarları Emekli Sandığına (bugün için Sosyal Güvenlik Kurumuna) ödemeleri gerektiği belirtilmiştir.
Ücretsiz izin borçlanmalarında emeklilik öncesi en az 6 ay önce hesap edilecek sürenin başlangıcı, kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı olarak veya E-Devlet üzerinden veya Kurumlar aracılığı ile yapmış oldukları müracaatların SGK kayıtlarına girdiği tarihten itibaren başlayacağını,
Bu borçlanmanın kişilerin isterlerse memurluğa başladıklarında veya memurluk hizmetini yaptıkları sürece istedikleri zaman herhangi bir tarihte yapabileceklerini,
Ancak borçlanma taleplerinin emekli olacakları tarihten en az 6 ay önce yapmak zorunda olduklarını, yapılmaması halinde ise, yani borçlanma talebinde bulunup da 6 ay beklemeden önce emekli olunması halinde borçlanma işleminin geçersiz sayılması gerektiğini,
Borçlanma yapmış, ancak borçlanma haricinde emeklilik için yeterli hizmet süresi olan ve hemen emekli olma düşüncesinde olan kişinin, emekli olması halinde borçlanma işleminin geçersiz sayılacağını, dolayısıyla borçlanma haricinde hizmet süresi yeterli ise emekli aylıklarının toplam hizmeti üzerinden bağlanması gerektiğini,
Değerlendirmekteyiz.
NOT:
1- Borçlanma kapsamında olan hizmetler hem 5434, hem de 5510 kapsamında olanlar için 5510 sayılı Kanun Madde 41 hükmünde belirtilmiştir.
2- Ücretsiz izin süresi içerisinde her ay borç tutarını ödemiş olanlar için emeklilik öncesi 6 ay koşulu bulunmamaktadır.
3- 5434 sayılı Kanunda yer alan borçlanmaların emeklilik öncesi en az 6 ay önce yapılma zorunluluğu olmakla birlikte 5510 kapsamında olanlar için bu zorunluluk bulunmamaktadır. Özetle, 5510'a tabi memurlar borçlanmalarını istedikleri zaman (görevdeyken veya memurluktan ayrıldıktan sonra da) yapabilirler ve emeklilik öncesi en az 6 ay önce yapılması şeklinde bağlayıcı bir uygulama yoktur.
4- Ayrıca, memurluk öncesi ve sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra yapılan doğumlar nedeniyle boşta geçen sürelerin borçlanılması (Bu borçlanmalar ise 5510 sayılı Kanun Madde 41 de yer alan, "Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, üç defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan süreleri," şeklindeki hüküm gereği yapılmaktadır) 5510 sayılı Kanun Madde 41 hükmüne istinaden yapılan borçlanmalar işçi statüsünde geçen süre olarak kabul edilir ve bu tür borçlanmaların emeklilik öncesinden en az 6 ay önce yapılması şeklinde bir zorunluluk bulunmamaktadır.
