Çin merkezli yapay zeka şirketlerinin geliştirdiği düşük maliyetli modeller, Batılı rakiplerle performans farkını hızla kapatırken, Pekin merkezli Z.ai'nin geçen ay tanıttığı GLM-5.2 modeli teknoloji sektöründe yeni bir rekabet dalgası başlattı.
Reuters'ın görüştüğü uzmanlara göre GLM-5.2, özellikle yazılım geliştirme ve yapay zeka ajanı (agent) yeteneklerinde OpenAI ve Anthropic'in üst düzey modellerine oldukça yaklaşırken, bunu çok daha düşük maliyetle sunuyor.
Model, geliştiricilerin yoğun olarak kullandığı OpenRouter platformunda kısa sürede en çok tercih edilen modeller arasına girerken, Snowflake CEO'su Sridhar Ramaswamy ile yatırımcı Marc Andreessen gibi teknoloji dünyasının önde gelen isimlerinden de övgü aldı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın eski yapay zeka danışmanı David Sacks da geçen hafta yaptığı değerlendirmede, "Artık OpenAI ve Anthropic'in mevcut modelleri kadar iyi bir Çin modeline sahibiz" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, ABD'nin Anthropic'e yönelik bazı ihracat kısıtlamaları ile OpenAI'ın GPT-5.6 modelinin kamuya sunulmasının gecikmesinin de Çin modeline olan uluslararası ilgiyi artırdığını ifade ediyor.
GLM-5.2, yapay zekâ modellerini çeşitli performans kriterlerine göre değerlendiren Artificial Analysis sıralamasında beşinci sırada yer alıyor. Kod üretim performansını ölçen Code Arena listesinde ise ikinci sıraya yükseldi.
GÜVENLİK ENDİŞELERİ
Buna karşın uzmanlar, Çin menşeli yapay zeka modellerinin özellikle ABD ve Avrupa'da kurumsal müşteriler tarafından benimsenmesinin önünde veri güvenliği kaygılarının bulunduğunu vurguluyor.
Counterpoint Research analisti Wei Sun, özellikle bankacılık ve siber güvenlik gibi düzenlemeye tabi sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin, teknik performansı ne olursa olsun Çin modellerini kullanmaya sıcak bakmayabileceğini ifade etti.
Öte yandan bazı uzmanlar ise modellerin ABD merkezli bulut hizmetlerinde veya şirketlerin kendi sunucularında çalıştırılması durumunda veri güvenliği risklerinin büyük ölçüde azaltılabileceğini savunuyor.
RAND Corporation'ın bu yıl yayımladığı bir araştırmaya göre, DeepSeek'in R1 modelinin piyasaya sürülmesinin ardından Çin kaynaklı büyük dil modellerinin küresel kullanım payı iki ay içinde yüzde 3'ten yüzde 13'e yükseldi. Artışın özellikle gelişmekte olan ülkeler ile Çin'le yakın siyasi ve ekonomik ilişkilere sahip ülkelerde belirgin olduğu kaydedildi.
Uzmanlar, GLM-5.2'nin kısa vadede OpenAI veya Anthropic'in yerini tamamen almasının beklenmediğini, ancak özellikle maliyet avantajı nedeniyle girişimler ile küçük ve orta ölçekli işletmeler arasında kullanımının hızla artabileceğini değerlendiriyor.
