Küresel gümüş piyasasında dengeleri değiştirecek dikkat çeken gelişmeler yaşanıyor. Çin Ticaret Bakanlığı, gümüş ihracatını lisansa bağlayarak ihracat yetkisini de devlet onaylı ve yüksek hacimli sınırlı sayıdaki kuruluşla sınırlandırdı.
Çin'den peş peşe hamleler
Çin'in bu kararla, stratejik sektörlerde ihtiyaç duyduğu gümüşü ülke içinde tutmayı amaçladığı belirtiliyor. Dünyanın en yüksek elektrik iletkenliğine sahip metali olan gümüş, yeşil enerji, yapay zeka ve ileri teknoloji uygulamalarında vazgeçilmez bir rol üstleniyor.
Gümüş ayrıca uydu haberleşme sistemlerinden füze güdüm teknolojilerine, gelişmiş radar sistemlerinden askeri elektronik ekipmanlara kadar birçok kritik alanda yüksek iletkenliği nedeniyle temel bileşen olarak kullanılıyor.
Öte yandan Pekin gümüşün yanında bakır madenciliğinde kullanılan sülfürik asit ihracatına da kısıtlama getiriyor.
Dünya gümüş üretiminin yaklaşık yüzde 70'inin bakır, kurşun ve çinko madenciliğinin yan ürünü olarak elde edilmesi nedeniyle, bakır üretimindeki olası yavaşlama gümüş arzını da doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Gümüşü ilk kez 'resmi kritik mineraller listesi'nde
Çin'in kısıtlamalarına karşılık ABD de kritik bir adım atarak gümüşü ilk kez 'resmi kritik mineraller listesi'ne dahil etti. Böylece gümüş, yalnızca değerli bir emtia değil, aynı zamanda ulusal güvenlik ve stratejik sanayi açısından öncelikli hammaddeler arasına girdi.
Ayrıca gümüş ithalatına olan bağımlılığın hem ekonomik güvenlik hem de savunma sanayisi açısından risk oluşturduğu belirlendi.
Yapısal arz açığı devam ediyor
Gümüş fiyatlarında da piyasa dinamikleri güçlü kalmayı sürdürüyor. Küresel gümüş piyasası üst üste altıncı yıl yapısal arz açığı verirken, yıllık açığın 46 ila 67 milyon ons arasında olduğu tahmin ediliyor.
Talep üretimin üzerinde seyretmeye devam ederken arz tarafında ise hızlı bir artış beklenmiyor. Çünkü dünya gümüş üretiminin yaklaşık yüzde 70'i doğrudan gümüş madenlerinden değil, bakır, kurşun ve çinko üretiminin yan ürünü olarak elde ediliyor. Bu nedenle fiyatlar yükselse de üretim hızlandırlamıyor.
Gümüşte beklentiler
Öte yandan finans devleri 2026 yılı için tahminlerini yukarı yönlü revize ediyor.
J.P. Morgan Global gümüşün ons fiyatının bu yıl ortalama 81 dolar seviyesinde dengeleneceğini öngörürken, Bank of America (BofA) yayınladığı son raporunda, altın rallisinin desteğiyle ons gümüşün kısa vadede 100 dolar sınırına kadar tırmanabileceğini belirtti.
HSBC Global ise tedarik zincirindeki sıkılaşmayı gerekçe göstererek 2026 yılı ortalama gümüş tahminini 75 dolara yükseltti.
En stratejik hammaddelerinden birine dönüşüyor
Çin'in ihracat kısıtlamaları, ABD'nin gümüşü kritik mineral ilan etmesi ve yıllardır devam eden arz açığı birlikte değerlendirildiğinde, gümüşün önümüzdeki dönemde sadece değerli bir metal değil, küresel teknoloji, enerji dönüşümü ve jeopolitik rekabetin en stratejik hammaddelerinden biri olmaya devam edeceği değerlendiriliyor.
