ABD tarafından 3 Ocak'ta Venezuela’nın başkenti Caracas'taki resmi konutundan zorla alıkonularak kaçırılan Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro bugün hakim karşısına çıkacak. Maduro ile eşi Cilia Flores'in yargı sürecinde yeni bir aşamaya geçiliyor. Çift, bugün New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi'nde üçüncü kez hâkim karşısına çıkarken, duruşmada davanın takvimi ve savunmanın ilk hukuki itirazları ele alınacak.
ABD yönetimi yaşananları "hedefe yönelik bir kolluk kuvveti operasyonu" olarak tanımlarken, Maduro ise aylardır "savaş esiri" olarak tutulduğunu vurguluyor ve açıkça "kaçırıldığını" söylüyor.
El Nacional: Savcılık Haziran 2027'de yargılama istiyor
Venezuela merkezli El Nacional gazetesinin aktardığına göre, New York Güney Bölgesi Savcılığı mahkemeye sunduğu yeni takvim önerisinde Nicolás Maduro ve Cilia Flores hakkındaki uyuşturucu kaçakçılığı ve "narkoterörizm" suçlamalarına ilişkin davanın Haziran 2027'de başlamasını talep etti.
Mahkemeye sunulan resmi belgelerde savcılık, savunmaya gizli belgelerin büyük bölümünü Kasım ayında teslim etmeyi planladığını, savunmanın ise Eylül ayında ilk kapsamlı hukuki itirazlarını sunacağını bildirdi. Tarafların delil paylaşım sürecinin duruşma öncesinde tamamlanması hedeflenirken, savunmaya 2027 yılının başına kadar ek başvurular yapabilme hakkı tanınması öngörülüyor.
Bu tarih, davaya bakan hakimin yaşıyla alakalı tartışmaları yeniden gündeme getirdi. 92 yaşındaki federal yargıç Alvin Hellerstein'in yıllar sürebilecek bu davaya ne kadar uygun olduğu ise hala merak konusu. Maduro ve Flores, Ocak ayında haklarındaki suçlamaları reddederek suçsuz olduklarını açıklamıştı. Çift, altı aydan uzun süredir Brooklyn'deki federal cezaevinde tutuluyor.
Savunmanın ana itirazı: Askeri kaçırma
Maduro'nun avukatları Barry Pollack ve Mark Donnelly'nin bugünkü duruşmada davanın esasına geçilmeden önce yakalanma yönteminin hukuka uygunluğunu tartışmaya açması bekleniyor. Savunma ekibi, ABD ordusunun Caracas'ta gerçekleştirdiği operasyonun uluslararası hukuku ve ABD'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaları ihlal ettiğini vurguluyor. Bu nedenle yargılamanın başlamadan önce tamamen düşürülmesini talep etmeleri bekleniyor. Mahkeme bugüne kadar herhangi bir duruşma tarihi belirlemedi. Maduro ve Flores de tutuksuz yargılanma talebinde bulunmadı.
New York Times: ABD mahkemelerinin davaya bakma yetkisi olmayabilir
ABD merkezli The New York Times'ta yayımlanan bir analiz ise davaya ilişkin çok daha dikkat çekici bir hukuki tartışmayı gündeme taşıdı. Gazeteye göre sorun yalnızca Maduro'nun Venezuela'dan askeri güç kullanılarak götürülmesi değil; ABD'nin bizzat imzaladığı uluslararası bir anlaşmayı ihlal etmiş olabileceği iddiası.
Analizde, ABD ile Venezuela arasında 1922 yılında imzalanan suçluların iadesi anlaşmasının taraflar arasında anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ortaya çıkacak tüm uyuşmazlıkların bağımsız tahkim yoluyla çözülmesini zorunlu tuttuğu hatırlatılıyor.
New York Times'a göre Venezuela hükümeti, Maduro'nun yakalanmasının anlaşmayı ihlal ettiğini açık biçimde savunuyor. Bu durumda anlaşma hükümleri gereği federal mahkemenin davayı sürdürmek yerine öncelikle uyuşmazlığı uluslararası tahkime göndermesi gerekiyor. Gazete, bu yapılmadan devam edecek bir yargılamanın ABD hukukunun da ihlali anlamına gelebileceğini belirtiyor.
ABD Yüksek Mahkemesi kararları hatırlatıldı
New York Times analizinde, ABD Yüksek Mahkemesi'nin geçmişte verdiği çeşitli kararların da bu görüşü desteklediği savunuldu. 1886 tarihli United States v. Rauscher kararında mahkemenin, bir sanığın ancak iade anlaşmasının izin verdiği kapsamda yargılanabileceğine hükmettiği; 1927 ve 1992 yıllarında verilen diğer kararlarda da mahkemelerin uluslararası iade anlaşmalarına bağlı hareket etmek zorunda olduklarının tekrar vurgulandığı aktarıldı.
Gazete, bu içtihatlar ışığında Venezuela ile yaşanan uyuşmazlığın doğrudan federal mahkeme tarafından değil, öncelikle tahkim mekanizması tarafından değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
"Tahkim yapılırsa ABD Maduro'yu serbest bırakmak zorunda kalabilir"
New York Times'ın görüştüğü uluslararası hukuk uzmanları David Sloss ve Steven Ratner'a göre, 1922 tarihli anlaşmadaki tahkim hükmü bağlayıcı nitelik taşıyor. Analize göre tahkim heyeti, Maduro'nun Caracas'ta düzenlenen askeri operasyonla yakalanmasının anlaşmayı ihlal ettiğine karar verirse, ABD'nin Maduro'yu serbest bırakması gerekebilir.
Gazete ayrıca, 1922 dönemindeki uluslararası hukuk kurallarının başka bir egemen devletin topraklarında gerçekleştirilen askeri operasyonları açık biçimde yasakladığını hatırlatarak, devlet başkanının gece yarısı düzenlenen bir operasyonla zorla ülke dışına çıkarılmasının hukuken savunulmasının oldukça güç olduğunu ifade etti.
ABD "operasyon" diyor Maduro kaçırıldığını vurguluyor
Trump yönetimi operasyonun bir işgal değil, ceza soruşturması kapsamında gerçekleştirilen "cerrahi bir kolluk operasyonu" olduğunu savunuyor. ABD Savcılığı, Maduro'nun Venezuela'daki güvenlik bürokrasisini kullanarak binlerce ton kokainin ABD'ye ulaştırılmasına yardımcı olan bir suç örgütünün parçası olduğunu iddia ediyor. Maduro ise ilk duruşmasında İspanyolca yaptığı açıklamada, "Suçlu değilim. Ben ülkemin devlet başkanıyım" ifadelerini kullanırken, aylardır tutulduğu federal cezaevinden yaptığı değerlendirmelerde kendisinin savaş esiri olduğunu belirtiyor.
