Avrupa genelinde rekor seviyelere ulaşan aşırı sıcak dalgası, sosyal medyada eski bir komplo teorisini yeniden gündeme taşıdı. Milyonlarca kullanıcı, ABD ordusuna ait bir araştırma programının Avrupa'daki hava durumunu manipüle ederek yapay sıcak dalgaları yarattığını iddia ediyor.
Euronews'in haberine göre Komplo teorilerini desteklemek amacıyla sosyal medyada gazetecilerin, bilim insanlarının ve kamuoyuna mal olmuş kişilerin "jeomühendislik" (küresel ısınmanın etkilerini azaltmak amacıyla Dünya'nın iklim sistemine yapılan büyük ölçekli yapay müdahaleler) üzerine yaptığı açıklamalar bağlamından koparılarak paylaşılıyor.
Bu paylaşımların en popüleri, Fransız televizyon sunucusu Anne-Claire Coudray’in jeomühendislik üzerine konuştuğu bir video oldu.
Coudray videoda, "İklim değişikliğine karşı giderek daha fazla ülke jeomühendislik olarak bilinen yöntemi araştırıyor. Buradaki fikir, gezegeni yapay olarak soğutmak için doğrudan iklim sistemine müdahale etmektir" ifadelerini kullanıyor.
Ağustos 2025'te yayınlanan bu haber bülteninin orijinal içeriği incelendiğinde, durumun hiç de iddia edildiği gibi olmadığı görülüyor.
Haber, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yönelik teorik bilimsel araştırmaları açıklayan bilgilendirici bir rapordan ibaretti.
Yayında bu teknolojilerin şu anda aktif olarak kullanıldığına ya da sıcak dalgalarını tetiklemek için devreye sokulduğuna dair en ufak bir ima dahi yer almıyordu.
HAARP nedir?
Sosyal medyadaki iddiaların merkezinde, sık sık komplo teorilerine alet edilen HAARP (Yüksek Frekanslı Aktif Auroral Araştırma Programı) yer alıyor.
Kuruluş amacı:1990'larda kurulan HAARP, Dünya'nın üst atmosfer tabakası olan iyonosferi incelemek amacıyla hayata geçirildi. Bilim insanları, yüksek frekanslı radyo dalgaları göndererek buradaki elektrik yüklü parçacıkların tepkilerini ölçüyor.
Konumu:Alaska'da, Anchorage kentinin 200 mil batısındaki Gakona kasabası yakınlarında yer alan tesis, gizli olmayan (kamuya açık) bir araştırma alanıdır.
Kimin yönetiminde?:2015 yılından bu yana Alaska Üniversitesi tarafından işletilen HAARP, gerçekleştirdiği tüm araştırma faaliyetlerini kamuoyuna açık bir şekilde belgelemektedir. Projenin temel amacı, iletişim ve izleme teknolojilerini geliştirmektir.
HAARP hava durumunu neden değiştiremez?
HAARP ile hava durumunun manipüle edildiği iddiası, atmosferin işleyişine dair temel bir bilgi eksikliğine dayanıyor.
Sıcak dalgaları da dahil olmak üzere tüm hava olayları, yeryüzüne en yakın katmanlar olan troposfer ve kısmen stratosferde meydana gelir. HAARP'ın gerçekleştirdiği elektro-manyetik deneyler ise yeryüzünün yüzlerce kilometre üzerindeki iyonosfer tabakasında gerçekleşmektedir.
Tesisten gönderilen yüksek frekanslı radyo dalgalarının, hava durumunun oluştuğu alt atmosfer katmanlarıyla etkileşime girmesi fiziksel olarak mümkün değildir.
Sıcakların gerçek nedeni ne?
İklim bilimciler, Avrupa'yı kavuran son sıcak dalgalarının arkasındaki gerçek meteorolojik nedeni açıkladı: Kıtanın batısında sıcak havayı hapseden kararlı ve güçlü bir yüksek basınç sistemi.
Uzmanlar ayrıca, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel iklim değişikliğinin bu tür sıcak dalgalarını çok daha sık, çok daha uzun süreli ve çok daha şiddetli hale getirdiği konusunda uyarıyor.
