Havayolu sektörünün üst düzey yöneticileri, kalıcı hale gelen yüksek jet yakıtı maliyetleri ve hızla düşen kar marjları gerçeğiyle karşı karşıya kaldı. Sektör temsilcilerinin tonundaki karamsar değişim, yolcuların yakın gelecekte daha yüksek bilet fiyatlarıyla karşılaşacağını açıkça gösteriyor.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, sektörün en önemli yıllık buluşmasında havayolu üst yöneticilerine (CEO) ve kıdemli yöneticilere önemli açıklamalarda bulundu.
Forbes'un haberine göre Walsh, küresel havayolu şirketlerinin 2026 yılında jet yakıtı için geçen yıla kıyasla toplam 100 milyar dolar daha fazla ödeme yapacağını belirtti.
Jet yakıtı maliyetlerinin yıllık bazda %70 artması, küresel havayolu endüstrisinin net karını doğrudan baltaladı. IATA Genel Kurulu'nda paylaşılan verilere göre, küresel havacılık sektörünün net karı 2025 yılındaki 45 milyar dolar seviyesinden 2026 yılında 23 milyar dolara gerileyerek yarı yarıya azalacak.
Geçen hafta yayımlanan bir Deloitte anketine katılan 21 küresel havayolu yöneticisi de sektörün önündeki en büyük riskler olarak yakıt fiyatlarındaki dalgalanmayı ve enflasyon baskısını işaret etti.
Havacılık sektöründe karamsar gelecek
Sektör analistleri, 2026 yılı için giderek daha karamsar bir tablo çiziyor. Deloitte araştırmacıları, havayolu sektörünün 2026 yılına büyük bir ivmeyle girdiğini ancak yılın ortasında bu iyimserliğin uzak bir anıya dönüştüğünü ifade etti.
Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise yakıt maliyetlerinin likidite sorunlarına ve bazı havayollarının iflasına yol açmasını gerekçe göstererek küresel havayolu sektörü görünümünü "kötüleşiyor" olarak revize etti.
Birçok havayolu şirketi yüksek yakıt fiyatlarının 2027 yılında da devam edeceğini öngörüyor. Örneğin; United Airlines, petrolün 2027 sonuna kadar varil başına 100 doların üzerinde kalacağını varsayarak planlama yapıyor.
Air New Zealand CEO'su Nikhil Ravishankar ise yüksek yakıt maliyetlerinin %25 ile %40'lık kısmını riskten korunma (hedging) işlemleri ve bilet fiyatı artışlarıyla dengelediklerini açıkladı.
Bilet fiyatları artacacak mı?
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, firmaların kar marjlarının son derece düşük olduğunu belirterek, yüksek petrol fiyatlarının kaçınılmaz olarak daha yüksek bilet fiyatları anlamına geleceğini vurguladı.
Walsh, havayolları yakıt maliyetlerini karşılamak için fiyatları artırsa bile küresel talebin şimdilik dirençli kaldığını ancak yolcu taşımacılığındaki büyümenin kaçınılmaz olarak yavaşlayacağını sözlerine ekledi.
British Airways CEO'su Sean Doyle, uzun mesafeli ve premium sınıfta seyahat eden yolcuların fiyat artışlarını ilk etapta daha kolay kabulleneceğini, ancak kısa mesafeli ve eğlence odaklı turizm pazarının fiyat değişimlerine karşı daha hassas kalacağını belirtti.
ABD pazarında ise iç hat bilet fiyatları 4 Temmuz dönemi için %17, yazın geri kalanı için ise geçen yıla kıyasla %18 artış gösterdi. Seyahat uygulaması Going'in sözcüsü Katy Nastro, uluslararası bilet fiyatlarının geçen yılla neredeyse aynı kalmasının dış hat rezervasyonlarında bir yavaşlamaya işaret ettiğini belirtti.
Yeni uçak teslimatlarındaki yavaşlık
Boeing ve Airbus firmalarının yeni uçak teslimatlarında yaşadığı gecikmeler, havayolu şirketlerini daha yaşlı ve yakıt tüketimi yüksek uçakları kullanmaya mecbur bırakarak durumu daha da kötüleştirdi. Petrol fiyatları artarken bu eski uçakların bakım maliyetleri de katlandı.
Walsh, pazar günü yaptığı açıklamada iki büyük üreticinin toplamda 18 binden fazla uçaklık bir sipariş birikimi olduğunu katılımcılarla paylaştı.
