Karadeniz’in dik yamaçlarında zorlu çay hasadı devam ediyor. Bahçelerden bardağa uzanan yolculuk, Doğu Karadeniz bölgesinin sarp yamaçlarında sabah erkenden başlıyor. Rize, Trabzon, Artvin ve Giresun’daki binlerce üretici, birçok noktada makine kullanımına uygun olmayan arazilerde insan gücüyle yaş çayı bahçeden alım merkezlerine ulaştırıyor.
Mayıs ayındaki birinci sürgünle beraber üreticiler çay bahçelerine girerken, şimdilerde ikinci sürgün çay hasadı da sürüyor. Yılda 3 defa yapılan hasatta kaliteyi belirleyen, “iki buçuk yaprak” olarak adlandırılan körpe filizler özenle toplanıyor. Önceden tamamen el emeğine dayalı yapılan hasatta günümüzde motorlu çay kesme makineleri ile çay makasları kullanılıyor olsa da, bölgenin engebeli yapısından dolayı insan gücü üretimdeki en önemli etkin olmaya devam ediyor.
Üreticiler tarafından dik yamaçlarda zorlu şartlarda toplanan ve omuzlarında ya da sırtlarında taşıyarak alım noktalarına ulaştırdıkları yaş çaylar, kamuya ait alım yerleri ve özel sektör tesislerine teslim ediliyor. Tesislerde ürünler tartıldıktan sonra kayıt altına alınıyor ve kalite kontrolü sonrasında işlenmek için fabrikalara ulaştırılıyor.
KIRANKÖY ÇAYLA YEŞERİYOR
Ülkemizdeki yaş çay üretiminin yaklaşık %68’i Rize’de, %19’u Trabzon’da, %11’i Artvin’de ve %2’si de Giresun’da hasat ediliyor. Ülkedeki çay üretiminin tamamı bu 4 ilde gerçekleştiriliyor. Çay denildiği zaman akla ilk gelen şehir Rize olsa da Trabzon Vakfıkebir ilçesine bağlı Kıranköy Mahallesi’de yıllardır üretim yapılan önemli merkezlerden biri. Sarp yamaçlarda süren hasat mesaisi ve üreticilerin yoğun emeği, bölgede çok bilinmeyen çay üretim noktalarından biri oluyor.
FINDIĞIN ALTERNATİFİ ÇAY OLDU
26 yıla yakın bir süredir çay üreten Mustafa Tosun, bu sene son yıllardaki en verimli hasat sürecini yaşadıklarını belirterek, "Bulunduğumuz bölge yüksek rakımlı olduğu için burada fındık yetişmiyor. Yıllar önce alternatif ürün olarak çay dikilmiş. Bu yıl hasat oldukça verimli geçti. Ben 2000 yılından beri burada üretim yapıyorum. Geçirdiğimiz en verimli sezonlardan birini yaşıyoruz. Çayları kesip ambara getirdik. Eksper gelip ürünleri teslim alacak" ifadelerini kullandı.
Çay toplama işinin zorluğuna alıştığını söyleyen Çeşminaz Çavuş da "Yaklaşık 10 yıldır amcama çay hasadında yardım ediyorum. Çay toplamak zor ama artık alıştık. Bu işi severek yapıyorum ve gurur duyuyorum. Çay hasadı bittikten sonra da işimiz bitmiyor. Bağımız, bahçemiz var, orada çalışacağız. Ardından çayır biçimi ve fındık hasadı başlayacak. Karadeniz’de tarımın mesaisi hiç bitmiyor" dedi.
“BİZ KARADENİZ KADINLARI ZORLUĞA ALIŞIĞIZ”
Mahalleli Emine Çavuş da Karadeniz’de tarımla uğraşan kadınların yılın büyük kısmını üretimle geçirdiğine dikkat çekerek, "Çocuklarımızın rızkını kazanmak için hem çay topluyor hem de fındıkla ilgileniyoruz. Bu yıl yağışlar çayın gelişimi açısından çok faydalı oldu. Güneş açınca çay kısa sürede büyüdü ve güzel bir hasat yaptık. Çaydan sonra fındık bahçelerinin temizliği başlayacak. Bu yıl çay ve fındık sezonu birbirine denk geldiği için işler daha da yoğunlaştı. Özellikle dik araziler nedeniyle çay hasadı oldukça yorucu oluyor. Ama yapacak bir şey yok. Biz Karadeniz kadınları zorluğa alışığız. Ekmeğimizi taştan çıkarıyoruz" diye konuştu.
