Fed yetkilileri, bu hafta yapacakları toplantıda, faiz oranlarını sabit tutma veya artırma kararlarını zorlu ve tartışmalı hale getirebilecek fiyat baskılarındaki yeniden yükselişle karşı karşıya olacak.
The Japan Times 'in haberine göre, Ortadoğu'daki gerilimlerin yeniden artması petrol fiyatlarının tekrar yükselmesine neden olurken Haziran ayı tüketici fiyat verilerinin beklenenden daha düşük gelmesi, yetkililere faiz oranlarını istikrarlı tutmak için nefes alma imkanı sağlamış gibi görünse de, bu durum fiyatları gölgede bıraktı.
Buna yapay zekânın tetiklediği talep patlaması ve Trump yönetiminin yeni gümrük vergileri açıklamaları da eklenince, Fed gözlemcileri, yetkililerin politikayı yine değiştirmemesi durumunda 28-29 Temmuz tarihli toplantısında muhalefete yol açabileceklerini düşünüyor.
Son günlerde yatırımcılar, merkez bankasının bu haftaki toplantısında faiz artırımı yapabileceği yönündeki bahislerini de artırırken geçen hafta bir noktada bu olasılık yüzde 40'a yaklaştı.
Vanguard'da kıdemli portföy yöneticisi olan Alex Payne, "Orta Doğu'daki çatışma kesinlikle kızışıyor ve petrol için buradan itibaren önemli ölçüde yükselme riski arttı," diyerek piyasanın bu jeopolitik sorunlar nedeniyle enflasyonun biraz daha yüksek seyretme riskine uyum sağladığını belirtti.
FİNANSÇILARDAN FAİZ ARTIRIMINA DESTEK
Şu anda veya yakın gelecekte daha yüksek faiz oranlarını destekleyen finansçıların sayısı giderek artarken, bu finansçılardan bazıları kararlarının ardındaki gerekçeleri ortaya koyuyor.
Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, bu ayın başlarında enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde Fed'in yüzde 2'lik hedefine geri dönmeyeceği görüşünü gerekçe göstererek, faiz oranlarında mütevazı bir artış çağrısında bulunmuştu.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack de yakın zamanda yaptığı açıklamada, Fed'in yetkileri arasında bir çelişki olmadığını ve şu anda enflasyonun istihdamdan daha büyük bir endişe kaynağı olduğunu belirtmişti. Her ikisi de bu haftaki faiz oranı kararına oy verecek ve yetkililer faiz oranlarını sabit tutmayı tercih ederse karşı oy kullanabilirler.
New Century Advisors'ın baş ekonomisti Claudia Sahm, "Fed yetkililerini dinlediğinizde, Logan ve Hammack gibi küçük bir grubun muhtemelen harekete geçmeye hazır olduğu açıkça görülüyor," dedi. "Onların yanı sıra daha fazla iyileşme görmek isteyen ve bunu kısa sürede gerçekleştirmek isteyen oldukça büyük bir grup var." diye de belirtti.
Geçen ayki toplantıda yetkililer üst üste dördüncü kez politikayı sabit tutsalar bile, bazı finansçılar faizleri artırma gerekçesi görmüştü. Bu toplantının tutanakları ayrıca, yapay zeka ile ilgili talepler, Orta Doğu çatışması veya gümrük vergilerinin etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek kalacağı senaryoların, yetkililerin çoğu tarafından tartışıldığını gösterdi. Bu gruptaki yetkililerin neredeyse hepsi de, bu tür senaryoların muhtemelen daha yüksek faiz oranlarını gerektireceğini belirtti.
Bu toplantıdan bu yana Trump yönetimi Kanada ve diğer ticaret ortaklarına yeni gümrük vergileri uygulayacağını açıkladı, İran ile ABD arasındaki kırılgan ateşkes bozuldu ve güçlü yapay zeka yatırımları ufaktan yavaşlama belirtileri göstermeye başladı.
PİYASA HER İHTİMALE KARŞI HAZIRLANIYOR
Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonu düşürme konusundaki kararlılığını yineleyerek, bu ay Kongre'de yaptığı açıklamada merkez bankasının araçlarını fiyat istikrarını sağlamak için kullanacağına söz verdi.
Ancak bu araçları nasıl kullanmayı planladığı konusunda somut ayrıntılar vermekten kaçınması, piyasaların faiz oranlarının nereye doğru gideceği konusunda bazıları yakın vadeli olmak üzere bir takım tahminler yürütmesine neden oldu.
Geçen haftanın sonunda, federal fon vadeli işlem sözleşmelerine göre yatırımcılar bu toplantıda faiz artırımı olasılığını yaklaşık yüzde 35 olarak fiyatlandırıyordu. 14 Temmuz'da Çalışma Bakanlığı'nın yayınladığı verilere göre, benzin fiyatlarındaki düşüş nedeniyle ABD Tüketici Fiyat Endeksi'nin Haziran ayında altı yıl sonra ilk kez düşmesinin ardından bu olasılık yaklaşık yüzde 10'a gerilemişti. Ancak İran ile savaşın yeniden tırmanmasıyla birlikte düşüş tersine döndü.
Finans kurumlarının faiz ve döviz risklerine karşı korunmasına yardımcı olan Derivative Path şirketinin CEO'su Pradeep Bhatia, "Çalıştığımız bankaların yaklaşık üçte biri faiz artışlarına hazırlanırken, geri kalanı faiz indirimlerine karşı korunma yoluna gidiyor" dedi. Bhatia, "Bu tür bir ayrışma, piyasanın Fed'in sıradaki hamlelerini tahmin etmeyi bırakıp her iki sonuca da hazırlanmaya başladığını gösteriyor."diye de belirtti.
FED KARARININ OLASI SONUÇLARI
Citigroup Inc.'de ekonomist olan Veronica Clark, Haziran ayı enflasyon verilerinin düşüş göstermesinin ardından yetkililerin, faiz oranlarını değiştirmemeyi tercih edebileceklerini açıkladı. Clark, gelecekteki veri raporlarının yüksek enerji fiyatları ve artan işsizliğin sınırlı bir şekilde yansıtıldığını göstermesi durumunda, politika belirleyici uzmanların borçlanma maliyetlerindeki bu ertelemeyi uzatmayı veya hatta faizleri düşürmeyi tercih edebileceklerini belirtti.
Bazı yetkililer, Fed'in şimdilik sabırlı olabileceğini öne sürdüler. Ancak fiyat baskıları azalmazsa, merkez bankasının önümüzdeki toplantılarda faiz artırımına gitmesi gerekebileceğini de belirttiler.
ABD Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) raporundan iki gün sonra yaptığı açıklamada, "Gerçek enflasyonun yakın zamanda düşmeye başlamadığı bir senaryoda, mevcut politika duruşumuzu yeniden gözden geçirmenin uygun olabileceğine inanıyorum" dedi.
SMBC Nikko Securities America'nın ABD'den sorumlu baş ekonomisti ve ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde Hazine Bakanlığı'nda görev yapmış olan Joseph Lavorgna, bu ay faizleri artırmanın Warsh'ın enflasyonla mücadelesinde güvenilirliğini pekiştirmesine yardımcı olabileceğini ve Kasım ayındaki ara seçimlere yakın bir faiz hamlesine kıyasla daha az politik olarak görülebileceğini söyledi.
Trump, 2024'ün Eylül ayında, başkanlık seçimlerinden haftalar önce, faiz oranlarının yarım puan düşürülmesinin ardından eski Fed Başkanı Jerome Powell'ı eleştirerek, bunun başkanlık seçimindeki rakibi eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris'e yardımcı olmak için tasarlanmış siyasi bir hamle olduğunu iddia etmişti.
Lavorgna, enflasyon beklentilerini kontrol altında tutarak Trump'ın önemsediği uzun vadeli piyasa faiz oranlarını düşürebilecek bir hamle olarak faiz artırımının başkanı yatıştırabileceğini de sözlerine ekledi.
Sonuç ne olursa olsun, Warsh'ın kararı sonrasındaki basın toplantısı, kendisinin ve meslektaşlarının ekonominin nasıl gelişeceğine dair görüşlerini ortaya koyacağı için yakından takip edilecek.
Deutsche Bank Securities'in ABD baş ekonomisti Matthew Luzzetti, "Bence önümüzdeki birkaç toplantıda öğrenmemiz gereken en önemli şey, komitenin faiz artırımlarına ihtiyaç olup olmadığı konusundaki görüşünün nerede konumlandığıdır" diye belirtti.
