Türkiye tekstil ve hazır giyim sektörü, son 40 yılın en derin ekonomik krizlerinden biriyle karşı karşıya. Artan üretim maliyetleri, küresel rekabet gücünün zayıflaması ve finansman yükünün ağırlaşması, sektörü ciddi bir dar boğaza sürükledi.
Son üç yılda sektörde 377 bin kişi işini kaybetti. Böylece her 10 çalışandan yaklaşık 3'ü istihdam dışına çıktı. İşten çıkarmaların yüzde 42'si, 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli işletmelerde gerçekleşti. Aynı dönemde 9 bin 936 işletme yani sektörde faaliyet gösteren firmaların yüzde 15'inden fazlası üretimine son vererek kapandı.
Nefes'in haberine göre, krizin etkisi dış ticaret verilerine de yansıdı. Türkiye'nin dünya hazır giyim ihracatındaki payı, 35 yıl sonra ilk kez yüzde 3'ün altına gerileyerek yüzde 2,96'ya düştü. Hazır giyim ihracatı 21,2 milyar dolardan 16,8 milyar dolara inerken, ithalat ise yüzde 73 artışla 2,6 milyar dolardan 4,5 milyar dolara yükseldi.
10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM ATIL DURUMDA
Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği'nin (TGSD) hazırladığı "Vizyon 2050 - Stratejik Uzgörü Raporu", sektördeki krizin yatırım tarafındaki boyutunu da ortaya koydu.
Rapora göre, 2009-2024 yılları arasında tekstil ve hazır giyim sektörüne toplam 78,2 milyar dolarlık yatırım yapıldı. Bunun 42,2 milyar dolarlık kısmını makine ve teçhizat yatırımları oluşturdu.
Ancak sektörün içinde bulunduğu kriz nedeniyle bu yatırımların önemli bir bölümü kullanılamıyor. Yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırımın hurdaya dönüşme riski bulunuyor. Bunun 6 milyar dolarını düşük kapasiteyle çalışan ya da tamamen atıl durumdaki makine parkı, 4 milyar dolarını ise bina ve teçhizat yatırımları oluşturuyor.
"ZAMAN EN KRİTİK UNSUR"
TGSD Başkanı Toygar Narbay ile Dr. Ümit Özüren tarafından hazırlanan raporda, atıl yatırımların zaman geçtikçe değer kaybettiğine dikkat çekildi.
Raporda, tekstil ve konfeksiyon teknolojisinin hızla geliştiği belirtilerek, kullanılmayan makine parkının yalnızca atıl kalmadığı, aynı zamanda teknolojik olarak da eskidiği vurgulandı. Kararların gecikmesi halinde bugün kurtarılabilecek yatırımların rekabet gücünü tamamen kaybedebileceği ifade edildi.
"KAN KAYBI DURDURULMALI"
Raporda sektörün finansal yapısına ilişkin çarpıcı değerlendirmeler de yer aldı. Buna göre sektör, elde ettiği faaliyet kârının neredeyse tamamını finansman giderlerine harcıyor. Faaliyet kâr marjı, 2018'deki yüzde 7,36 seviyesinden 2024'te yüzde 3,86'ya geriledi.
Tekstil sektörünün net satışları ise 2023-2024 döneminde dolar bazında yaklaşık 42,8 milyar dolar seviyesinde sabit kaldı. Raporda, görülen büyümenin gerçek bir üretim artışından değil, yüksek enflasyonun yarattığı nominal fiyat artışlarından kaynaklandığı belirtildi.
Raporda, sektörün yeniden ayağa kalkabilmesi için öncelikle "kan kaybının durdurulması", işletmelerin mali yapısının güçlendirilmesi ve firmaların dönüşüm sürecine hazırlanması gerektiği vurgulandı.
Odatv.com
